Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα, ραγιάδες έχεις, μάννα γη, σκυφτούς για το χαράτσι, κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα, των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι…
(Κωστής Παλαμάς)

Σάββατο, 12 Απριλίου 2014

Ο οικονομικός στραγγαλισμός της Ρωσσίας


Ο οικονομικός στραγγαλισμός της Ρωσσίας

Πριν από δέκα χρόνια περίπου τα τότε γνωστά αποθέματα πετρελαίου μόλις ξεπερνούσαν το 1,2 τρισ. βαρέλια και η κατανάλωση παρουσίαζε αύξηση ταχύτερη από την αναπλήρωση που επιτύγχαναν οι ανακαλύψεις νέων συμβατικών κοιτασμάτων. 
Σήμερα τα γνωστά συμβατικά κοιτάσματα φτάνουν το 1,5 τρισ. βαρέλια και σ΄ αυτά έχουν προστεθεί επίσης άλλο 1 τρισ. βαρέλια από μη συμβατικές πηγές, όπως είναι τα κοιτάσματα από σχιστολιθικό πετρέλαιο, τα εξωχώρια κοιτάσματα σε μεγάλα βάθη που έγινε εφικτή η εξόρυξή τους και τα κοιτάσματα αμμώδους πίσσας.
Προκειμένου να αντιληφθεί κάποιος τι σημαίνουν τα μεγέθη αυτά θα πρέπει να έχει υπόψη πως η ετήσια παγκόσμια κατανάλωση φτάνει τα 32 δισ. βαρέλια. Ήτοι, μόνο τα γνωστά κοιτάσματα επαρκούν για 78 χρόνια με τους σημερινούς ρυθμούς κατανάλωσης. 
Η αύξηση των διαθέσιμων κοιτασμάτων σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της αύξησης της ζήτησης, λόγω μέτρων εξοικονόμησης αναμένεται να αλλάξουν τα δεδομένα στην αγορά της ενέργειας, την παγκόσμια οικονομία και τις γεωπολιτικές ισορροπίες.

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά...
Μέσα στα επόμενα 5 χρόνια οι ΗΠΑ από εισαγωγέας αργού πετρελαίου θα γίνουν μετά από πολλές δεκαετίες εξαγωγέας. Η ενεργειακή ανεξαρτησία των ΗΠΑ θα έχει θετικές συνέπειες για τις ίδιες και τις ανεπτυγμένες χώρες που είναι εισαγωγείς και καταναλωτές πετρελαίου και αρνητικές για τις χώρες που παράγουν και εξάγουν πετρέλαιο. 
Κατά μια ανάλυση με απόψεις πολλών ειδικών που δημοσιεύει το περιοδικό Barron’s: «Οι τεράστιες νέες ανακαλύψεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο θα μπορούσαν να οδηγήσουν την τιμή του πετρελαίου σε τόσο χαμηλό επίπεδο κοντά στα 75 δολάρια το βαρέλι κατά τη διάρκεια των επόμενων πέντε ετών από την τρέχουσα τιμή των 100 δολαρίων.
Κατά το ίδιο αφιέρωμα: «Αυτή είναι μια μεγάλη αλλαγή σε σχέση με το μοντέλο των τελευταίων 40 χρόνων που προέβλεπε την συνεχή αύξηση της ζήτησης λόγω της ανάπτυξης των αναδυόμενων οικονομιών και της μείωσης της προσφοράς.»
Τα αποθέματα πετρελαίου των γνωστών κοιτασμάτων από μη συμβατικές πηγές (σχιστολιθικό-εξωχώριες μεγάλου βάθους, αμμώδης πίσσα) υπολογίζονται σήμερα σε 1 τρισ. βαρέλια. 
Πρόκειται για μια επιπλέον προσφορά που ισοδυναμεί με την προσφορά των ποσοτήτων που έχουν ανακαλυφθεί τα τελευταία 30 χρόνια και πλέον.
Η πλειοψηφία αυτών των αποθεμάτων είναι ανακτήσιμη σε τιμές μέχρι τα 75 δολάρια το βαρέλι. Μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια η αύξηση της αμερικάνικης παραγωγής πετρελαίου θα καταστήσει τη χώρα καθαρά εξαγωγική όπως ήταν μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Βρετανός οικονομικός αναλυτής Alfred Marshall παρομοιάζει την προσφορά και τη ζήτηση σαν τις δυο λεπίδες ενός ψαλιδιού. Όταν η μια κλείνει ή ανοίγει το ίδιο κάνει και η άλλη.

Αγορά και ανταγωνισμός το μυστικό της προόδου
Προσέξτε πως λειτουργεί ο κύκλος της αγοράς στο πετρέλαιο και παντού. Η τιμή του πετρελαίου μετά το 1999 αυξήθηκε από τα 10 δολάρια στα 150 το 2008 και τώρα πάνω από τα 100. Λόγω αύξησης της ζήτησης μπήκε σε λειτουργία ο μηχανισμός της αγοράς και της καινοτομίας στην ανεύρεση και εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων ή απλά την εκμετάλλευση παλαιότερων που είχαν υψηλό κόστος εξόρυξης και δεν συνέφεραν όταν η τιμή έπεσε κάτω από το κόστος αυτό.
Η άνοδος των τιμών αύξησε τις έρευνες και κατά συνέπεια αύξησε τα διαθέσιμα κοιτάσματα. Επειδή η αγορά λειτουργεί άναρχα, ακόμη οι μεγάλες εταιρείες συνεχίζουν το εντοπισμό νέων κοιτασμάτων η παραγωγή των οποίων θα ξεκινήσει μετά από 5-10 χρόνια. 
Κάποια στιγμή η αγορά θα αρχίσει να αντιλαμβάνεται πως η προσφορά αυξάνεται με μεγαλύτερους ρυθμούς από τη ζήτηση και τότε θα αρχίσει να προεξοφλεί τη μελλοντική πτώση της τιμής του πετρελαίου. Κοντά σ’ αυτό το σημείο είμαστε τώρα. 
Τη δεκαετία που πέρασε υπήρξαν δυο σημαντικές τεχνικές εξελίξεις που άλλαξαν τα δεδομένα. Η βελτίωση της τεχνικής ικανότητας άντλησης από βαθύτερες εξωχώριες γεωτρήσεις και η επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου και πετρελαίου.
Αυτό συνέβη γιατί τα υψηλά περιθώρια κέρδους στην εκμετάλλευση κοιτασμάτων κινητοποίησαν τεράστια κεφάλαια στον τομέα της έρευνας, αποδεικνύοντας γι’ άλλη μια φορά το κλειδί της προόδου που κρύβει το οικονομικό σύστημα των ελεύθερων αγορών και του ανταγωνισμού.
Από την άλλη πλευρά η άνοδος της τιμής του πετρελαίου οδήγησε στην ανεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, αλλά τεχνολογιών που δεν χρησιμοποιούν το πετρέλαιο ή παράγωγά του σαν πηγή ενέργειας.
Ο στόλος των ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων αυξάνεται στον κόσμο, όπως και αυτών που καταναλώνουν φυσικό αέριο ή βιοκαύσιμα. Από τη μια πλευρά έχουμε αύξηση της προσφοράς και από την άλλη μείωση της ζήτησης. Το αποτέλεσμα είναι εύκολα προβλέψιμο. 

Η γεωπολιτική σημασία
Πρόσφατα η Wall Street Journal, μετά τα γεγονότα στην Κριμαία, πρότεινε στο κύριο άρθρο της την έγκριση των 25 αιτήσεων για τη δημιουργία τερματικών σταθμών εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, δεδομένου πως κάθε δολάριο από εξαγωγή αμερικάνικου φυσικού αερίου θα είναι ένα δολάριο λιγότερο στα ταμεία του Πούτιν. 
Η έκρηξη της ανακάλυψης νέων κοιτασμάτων και η αύξηση της παραγωγής αποτελούν μια αρνητική προοπτική για χώρες που εξαρτώνται άμεσα από τις εξαγωγές πετρελαίου, όπως η Ρωσία, η Βενεζουέλα, η Βραζιλία και οι χώρες του Κόλπου. Οι χώρες του Κόλπου έχουν το πλεονέκτημα του χαμηλού κόστους εξόρυξης, αλλά και αυτών τα έσοδα θα μειωθούν.
Η Ρωσία το 1998 χρεοκόπησε γιατί η τιμή του πετρελαίου έπεσε κάτω από τα 20 δολάρια το βαρέλι. Τα έσοδα της Ρωσίας από πετρέλαιο και φυσικό αέριο καλύπτουν το 70% των εξαγωγών της και το 50% των κρατικών εσόδων της ρωσικής ομοσπονδίας. 
Η Ρωσία παράγει 7 εκατ. βαρέλια πετρέλαιο την ημέρα και δεύτερη ακολουθεί η Σαουδική Αραβία. 
Το 60% του ρωσικού πετρελαίου παράγεται στη Σιβηρία με πολύ υψηλότερο κόστος εξόρυξης και μεταφοράς.
Περίπου το 75% των εξαγωγών φυσικού αερίου της Ρωσίας πάει στη Δυτική Ευρώπη, καλύπτοντας το 30% των αναγκών της. Οι τιμές που πληρώνει η Ευρώπη το φυσικό αέριο είναι τριπλάσιες από αυτές που πληρώνει η αμερικάνικη οικονομία.
Η δημιουργία σταθμών μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να σπάσει το τοπικό μονοπώλιο που έχει δημιουργήσει η Ρωσία στα επόμενα 5 χρόνια, πολύ πριν φτάσει το αζέρικο αέριο στην Ευρώπη. Αναμένεται ακόμη να εξομαλύνει τις τιμές φυσικού αερίου σε όλη την υδρόγειο. 
Κατά τον Α. Jaffe του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια "Ο προϋπολογισμός της ρωσικής κυβέρνησης για να είναι ισοσκελισμένος απαιτεί η τιμή του πετρελαίου να παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια μέχρι το 2020. Η τιμή στα 75 δολάρια θα δημιουργήσει τέτοιας έκτασης προβλήματα που η πρόσφατη αναταραχή του ρουβλιού θα μοιάζει ασήμαντη».

Κλειδί το κόστος εξόρυξης
Όπως είπαμε τα τελευταία δέκα χρόνια προστέθηκαν τρεις νέες μη συμβατικές πηγές πετρελαίου: Οι εξωχώριες γεωτρήσεις μεγάλου βάθους, το σχιστολιθικό πετρέλαιο και το πετρέλαιο από τα κοιτάσματα πίσσας και άμμου. Αυτές οι νέες πηγές προσέθεσαν στο ισοζύγιο των αποθεμάτων περί το 1 τρισ. βαρέλια. Αυτό αποτελεί μια μεγάλη προσθήκη στο 1,5 τρισ. βαρέλια των συμβατικών κοιτασμάτων. Ο Eric Lee της Citigroup υποστηρίζει πως τα νέα μη συμβατικά αποθέματα είναι ανακτήσιμα κάτω από τα 75 δολάρια το βαρέλι. Γι’ αυτό και τα 75 δολάρια θεωρούνται σαν οροφή στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται. 
Οι μεταφορές καταναλώνουν το μισό πετρέλαιο που παράγεται κάθε χρόνο. Η χρήση φυσικού αερίου στην αυτοκίνηση αναμένεται να πιέσει τη ζήτηση και την τιμή του πετρελαίου περαιτέρω. Η πετρελαιοκίνηση στις ΗΠΑ σε σχέση με το ισοδύναμο της κίνηση με φυσικό αέριο είναι περίπου τρεις φορές ακριβότερη. 
Οι ενδείξεις συγκλίνουν πως εντός της επόμενης πενταετίας ξεκινά μια περίοδος φθηνότερης ενέργειας που θα αλλάξει τα δεδομένα στην παγκόσμια οικονομία με χαμένους και κερδισμένους. Κερδισμένους τις χώρες που εισάγουν πετρέλαιο και χαμένους τις χώρες που εξάγουν.
Χώρες όπως η Νορβηγία που έχουν μια οργανωμένη εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων θα πληγούν λιγότερο από την πτώση της τιμής. Υπανάπτυκτες ολιγαρχίες όπως η Ρωσία ή δημαγωγικά καθεστώτα όπως η Βενεζουέλα και η Βραζιλία θα πληγούν περισσότερο με πιθανές αλυσιδωτές χρεοκοπίες.


Πηγή: www.capital.gr


Δευτέρα, 7 Απριλίου 2014

Κινδυνεύει η Ι.Μ. Αγίας Αικατερίνης του Σινά από τους Ισλαμιστές


Ι.Μ. Αγίας Αικατερίνης του Σινά: 
Κινδυνεύει από τους φανατικούς 
ισλαμιστές της Αιγύπτου

ΝΙΚΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ


Έντονη ανησυχία για την ασφάλεια ενός εκ των σπουδαιότερων μνημείων του Χριστιανισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, της Μονής της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, προκαλεί η στοχοποίηση  της από ακραίους εθνικιστές αλλά και σαλαφιστές της Αιγύπτου.


Η χερσόνησος του Σινά, «μήλον της έριδος» διαφορετικών εθνοτήτων και θρησκειών από την αρχαιότητα, συνδέει την Αφρική με την Ασία και τους τελευταίους μήνες αποτελεί το πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ ακραίων ισλαμιστών, λαθρέμπορων, εθνικιστών, τοπικών φυλών και του τακτικού αιγυπτιακού Στρατού.
Οι επιθέσεις εναντίον της Μονής αλλά και της Ελλάδας ξεκίνησαν από έναν υποστράτηγο ε.α. τον  Ραγκάι Αχμέτ , ο οποίος προβάλλεται ως ο ιδρυτής μιας οργάνωσης   με το όνομα «Αραβικό Σινά» και είχε πρωτοστατήσει στην ανακατάληψη της Χερσονήσου...
Ο αιγύπτιος εθνικιστής απόστρατος αξιωματικός  σε συνεντεύξεις του τις τελευταίες εβδομάδες  κατηγορεί τους μεν Αδελφούς Μουσουλμάνους ότι σχεδίαζαν να αποσπάσουν το βόρειο τμήμα του Σινά  που ενώνεται με την Γάζα ώστε να εγκαθιδρύσουν Ισλαμικό Εμιράτο που έτσι θα στόχευε και από τον Νότο το Ισραήλ, ενώ το υπόλοιπο τμήμα του Σινά θα παραδίδονταν  στην ….Ελλάδα, μέσω της επέκτασης επιρροής  της Μονής  της Αγίας Αικατερίνης.
 Η θεωρία αυτή του αιγύπτιου απόστρατου άλλαξε όταν απομακρύνθηκαν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι από την εξουσία στο Κάιρο και υποστηρίζει πλέον ότι το Ισραήλ βρίσκεται πίσω από τις συνεχιζόμενες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Σινά  εμπλέκοντας την Ελλάδα αλλά και την Μονή της Αγίας Αικατερίνης την οποία κατηγορεί ότι  έχει ενταχθεί  στον σχεδιασμό των ισραηλινών.
Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά βρέθηκε όμως στο στόχαστρο και των σαλαφιστών με δημοσιεύματα και στην επίσημη εφημερίδα τους Al-Fath. Οι σαλαφιστές φτιάχνουν ένα σενάριο βάσει του οποίου η ΜΟΣΑΝΤ και οι Ευρωπαίοι διαθέτοντας χρήματα στην Μονή προσπαθούν να ελέγξουν το Σινά. Οι «αποκαλύψεις» αφορούν  την χρηματοδότηση από την Ε.Ε. ενός έργου για την υδροδότηση της μονής αλλά και των γύρω περιοχών που κατοικούνται από φυλές βεδουίνων, και  δήθεν πληροφορίες περί αγοράς εκτάσεων από τους μονάχους, αλλαγής  αρχαιολογικών περιοχών, απόκρυψη  ιερών μνημείων, περίφραξη των περιοχών αυτών, ενώ αναφέρεται ως σχεδόν ...έγκλημα ότι στην Μονή αναρτάται  και η ελληνική σημαία.
Βεβαίως ακόμη και σε αυτό το δημοσίευμα υπάρχουν δηλώσεις που ανατρέπουν αυτά τα συνωμοσιολογικα σενάρια. Ο αρχηγός της φυλής Γκαμπάλια  της περιοχής του Σινά, δηλώνει ότι η φυλή του έχει την ευθύνη της προστασίας της μονής  και προειδοποιεί ότι δεν θα επιτραπεί σε κανένα να βλάψει το Μοναστήρι, που είναι αιγυπτιακό ίδρυμα, υπενθυμίζοντας την προστασία που τύγχανε  η Μονή από τον ίδιο τον Μωάμεθ. Τόσο ο  συγκεκριμένος φύλαρχος, όσο και ο δικηγόρος της Μονής διέψευσαν ότι  υπάρχουν καταπατήσεις ή αλλαγές τοπωνυμίων, ούτε φυσικά ότι έχει αλλάξει το καθεστώς παραχώρησης θεωρήσεων εισόδου  και εξόδου αλλοδαπών με προορισμό την Μονή.
Ακόμη όμως και το τμήμα Ισλαμικών και Χριστιανικών Θρησκευτικών Μνημείων  του Αιγυπτιακού Υπουργείου Αρχαιοτήτων  έσπευσε να προσφέρει προστασία στην Ιερά Μονή  τονίζοντας ότι είναι Αιγυπτιακό μνημείο   στο οποίο χριστιανοί, Αιγύπτιοι και ξένοι ασκούν τα θρησκευτικά καθήκοντα τους.
Ισχυρή στήριξη στην Μονή προσέφερε όμως και  η αιγυπτιακή κοπτική εκκλησία με μεγάλο δημοσίευμα της στην εφημερίδα της Watani.
Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι η Μονή με 37 μοναχούς είναι μάλλον δύσκολο να αποτελέσει απειλή για την ασφάλεια της Αιγύπτου και καταγράφονται δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Σινά, ότι οι μοναχοί ούτε άλλαξαν τοπωνύμια, ούτε διαστρεβλώνουν την ιστορία, αλλά προστατεύουν τους ιερούς τόπους και τις αρχαιότητες του Σινά.
Όταν μάλιστα σε Συνέδριο που έγινε πρόσφατα στο Κάιρο και ο στρατηγός Αχμετ Ραγκάι προσπάθησε να στήσει προβοκάτσια εναντίον των «Ελλήνων μοναχών κατακτητών», υπήρξε απάντηση και από Αιγύπτιους αξιωματούχους αλλά και από τον εκπρόσωπο της Μονής μοναχό Γρηγόριο ο οποίος περιέγραψε γεγονότα που αποδεικνύουν τον πατριωτισμό των μοναχών της Μονής και εξήγησε ότι η ανάρτηση της ελληνικής σημαίας   γίνεται στην διάρκεια των εορτών  όπου κυματίζει δίπλα στην Αιγυπτιακή Σημαία  με την άδεια μάλιστα των τοπικών αρχών.
Οι απειλές που εκτοξεύονται εναντίον της Μονής καθιστούν αναγκαία την άμεση παρέμβαση της Αθήνας τόσο προς την Αιγυπτιακή κυβέρνηση ώστε να ζητηθούν αυξημένα μέτρα προστασίας της Μονής  και των Μοναχών, αλλά και προς διεθνείς οργανισμούς ώστε να κινητοποιηθεί η διεθνής κοινότητα και να αποτραπεί κάθε απειλή  εναντίον ενός μοναδικού  μνημείου του παγκόσμιου πολιτισμού και κορυφαίου προσκυνήματος για τον Χριστιανισμό.
Η Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά   δίπλα στο όρος του Μωυσή, αποτελεί μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ιδρύθηκε από τον Ιουστινιανό και από το 649 μ.Χ. φιλοξενεί την έδρα της τοπικής Αρχιεπισκοπής   που λόγω της ιστορικότητας της μονής έγινε αυτοκέφαλη. Η ονομασία της Αγίας Αικατερίνης προστέθηκε όταν στον ναό φυλάχθηκε το λείψανο της. Οι Αιγύπτιοι   από την περίοδο των Φατιμίδων μέχρι και την εποχή των Μαμελούκων αναγνώριζαν προνόμια για την Μονή, ενώ ο σουλτάνος Σαλαντίν  προσέφερε πλούσιο εισόδημα στην Μονή όταν την επισκέφθηκε  για να επιβραβεύσει την άρνηση των μοναχών να φιλοξενήσουν τον σταυροφόρο Βασιλιά της Ιερουσαλήμ Βαλδουίνο Α΄το 1116 όταν εκστράτευσε στο Σινά. Από τότε και στον  πιο σύγχρονο Πόλεμο των Έξι Ημερών η Μονή στήριξε τους Αιγύπτιους, στην διάρκεια της ισραηλινής κατοχής του Σινά ο Αρχιεπίσκοπος της Μονής Δαμιανός ενθάρρυνε  τους φυλάρχους να μην δεχθούν την πώληση των γαιών τους στους ισραηλινούς και συνέχισε τις προσπάθειες του για να κινητοποιήσει τον τοπικό πληθυσμό και να αποτρέψουν το ισραηλινό σχέδιο για την διεθνοποίηση της Χερσονήσου του Σινά.
Στην Μονή  σώζεται και το σημείο της βιβλικής «καιόμενης βάτου», ενώ στην βιβλιοθήκη της φιλοξενείται μια από τις μεγαλύτερες συλλογές  αρχαίων κείμενων, αλλά και μια μοναδική σε παγκόσμιο επίπεδο συλλογή εικόνων, μια και η εικονομαχία, δεν έφτασε μέχρι το Σινά…





Κυριακή, 6 Απριλίου 2014

Η Αλβανία υπό Οθωμανική κυριαρχία


Κεφάλαιο 5

Μέρος β΄ Η Αλβανία υπό Οθωμανική κυριαρχία

Με την εκκένωση του Δυρραχίου από τους Ενετούς το 1501 και την κατάληψη της πόλης από τους Οθωμανούς, ολοκληρώθηκε η κατάκτηση της Αλβανίας. Βεβαίως, η αντίσταση του πληθυσμού στην οθωμανική αυτοκρατορία, με την κατά καιρούς υποστήριξη του Βασιλείου της Νεαπόλεως ή της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας, συνεχίστηκε, ιδίως στις ορεινές και δύσβατες περιοχές, όπου οι τοπικοί φύλαρχοι δημιουργούσαν διάφορα εμπόδια στους κατακτητές, όπως για παράδειγμα στην κατασκευή δρόμων, υποψιαζόμενοι ότι θα έφερναν πιο εύκολα, όχι μόνον τους Οθωμανούς στρατιώτες, αλλά και τους εισπράκτορες των φόρων.
Στο σημείο αυτό θεωρούμε σκόπιμο να παρουσιαστούν ορισμένα στοιχεία του οθωμανικού κρατικού συστήματος και κυρίως των πρακτικών που εφαρμόζονταν στους υπόδουλους μη-μουσουλμανικούς λαούς.
Ο Σουλτάνος, ο απόλυτος και υπέρτατος άρχων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας θεωρούσε τον εαυτό του εκπρόσωπο του Θεού στην Γη, πνευματικό ηγέτη μιας  θεοκρατικής κοινωνίας και όχι ενός εθνικού κράτους, βασικός στόχος του οποίου ήταν η διάδοση του Ισλάμ. Σύμφωνα με βασική αρχή του ισλαμισμού ο κόσμος διαιρείτο σε σε δύο τμήματα: Στην επικράτεια του Ισλάμ (Dar el Islam) και στην επικράτεια των απίστων (Dar el Harb). Ο ιερός πόλεμος εναντίον των απίστων, το τζιχάντ (jihad), για την συνεχή επέκταση της επικράτειας του Ισλάμ αποτελεί, μαζί με το καθήκον της καθημερινής προσευχής, την ουσία της μωαμεθανικής θρησκείας. Αυτός ο πόλεμος πρέπει να συνεχίζεται διαρκώς μέχρι την πλήρη εξολόθρευσή τους και μόνον τα γυναικόπαιδα και οι γέροντες εξαιρούνται από την σφαγή, ενώ οι περιουσίες τους περιέρχονται στους πιστούς. Ο μοναδικός τρόπος για να αποφύγουν οι άπιστοι αυτές τις συνέπειες ήταν να ζητήσουν, πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, των έλεος των μουσουλμάνων και να δεχθούν να γίνουν φόρου υποτελείς κάτω από την προστασία του μουσουλμάνου ηγεμόνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η δυνατότητα δεν παρεχόταν σε όλους τους απίστους. Οι ειδωλολάτρες έπρεπε να διαλέξουν ανάμεσα στην σφαγή και τον εξισλαμισμό. Μόνον οι οπαδοί θρησκειών που βασίζονται σε «Άγιες Γραφές» (Χριστιανοί, Ιουδαίοι και αργότερα Ζωροαστριστές) είχαν την δυνατότητα να σώσουν την ζωή τους χωρίς να ασπαστούν τον ισλαμισμό. Η διάκριση αυτή εφαρμόσθηκε αρχικά από τον ίδιο τον ιδρυτή του Μωαμεθανισμού κατά την περίοδο των κατακτήσεών του όταν διαπιστώθηκε η πρακτική αδυναμία να σφαγούν ή να εξανδραποδιστούν συμπαγείς χριστιανικοί, εβραϊκοί και ζωροαστρικοί πληθυσμοί.378 Οι «λαοί της Βίβλου» που περιήλθαν στην επικράτεια του Ισλάμ μπορούσαν να συνάψουν ένα είδος συνθήκης με τους μουσουλμάνους κατακτητές, με την οποία εξαγόραζαν την ζωή τους έναντι εκπλήρωσης ποικίλων υποχρεώσεων, η βασικότερη από τις οποίες ήταν η καταβολή του φόρου υποτελείας. Από την αραβική λέξη για την συνθήκη (djimma), έγιναν γνωστοί ως «τζιμμήδες».379
Συνοπτικά λοιπόν, μετά την υποταγή τους, οι μη μουσουλμάνοι, θεωρούμενοι ως  υπήκοοι δεύτερης κατηγορίας, πλήρωναν φόρους υποτελείας, τον κεφαλικό (τουρκ. cizye - τζιζιγιέ) και τον έγγειο φόρο (τουρκ. haraç - χαράτς), ενώ οι πιστοί θεωρητικά πλήρωναν μόνον το ένα δέκατο του εισοδήματός τους ως ελεημοσύνη υπέρ της ισλαμικής κοινότητας.  Στα ώριμα χρόνια της αυτοκρατορίας, κυρίως όμως όταν άρχισε η παρακμή της, η ανυπαρξία διοικητικού μηχανισμού στο αχανές οθωμανικό κράτος έκανε αναγκαία την αποδοχή στοιχειωδών αυτοδιοικητικών παραχωρήσεων προς τους κατακτημένους λαούς. Παράλληλα, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι βίαιοι εξισλαμισμοί σταδιακά ατόνησαν για καθαρά πρακτικούς λόγους (ανάγκη είσπραξης φόρων). 
Βεβαίως η εκούσια προσχώρηση των απίστων στο Ισλάμ επιτρεπόταν πάντα και υπήρξαν αρκετοί που επεδίωξαν να αναρριχηθούν κοινωνικά με την ένταξή τους στο κυρίαρχο στρώμα της αυτοκρατορίας. Επί πλέον, από την εποχή του Μουράτ Ι (1361-1389), άρχισε να εφαρμόζεται ο φρικτός θεσμός του Παιδομαζώματος (devşirme), του Φόρου του αίματος, με την αρπαγή παιδιών ηλικίας συνήθως 10-15 ετών Χριστιανικών οικογενειών από τις βαλκανικές χώρες, τα οποία εξισλαμίζονταν και εκπαιδεύονταν, αναλόγως των προσόντων τους, είτε ως στρατιωτικοί στα διαβόητα τάγματα των Γενιτσάρων είτε ως ανώτατοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι.
Στις αρχές του 17ου αιώνα πολλοί Αλβανοί προσήλυτοι στον ισλαμισμό μετανάστευσαν σε άλλες περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας και σταδιοδρόμησαν με μεγάλη επιτυχία τόσο στην οθωμανική Διοίκηση, όσο και στον Στρατό. Ορισμένοι μάλιστα κατέλαβαν ύψιστα αξιώματα της αυτοκρατορίας. Περίπου τριάντα Αλβανοί ανήλθαν στο ύπατο αξίωμα του Μέγα Βεζύρη (κάτι αντίστοιχο με το αξίωμα του Πρωθυπουργού στις ευρωπαϊκές Μοναρχίες του 18ου και 19ου αιώνα), από το οποίο μπορούσε να εκπέσει και να αντικατασταθεί μόνον μετά από απόφαση του ίδιου του Σουλτάνου. Χαρακτηριστική είναι η πορεία της οικογένειας Κυπριλιώτη ή Κιοπρουλού (αλβαν. Kypriljoti – τουρκ. Köprülü), η οποία στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα ανέδειξε επτά μέλη της στο ύπατο αξίωμα, που καταπολέμησαν την διαφθορά, ενίσχυσαν πρόσκαιρα τον έλεγχο της ολοένα εξασθενούσας κεντρικής κυβέρνησης απέναντι στους καταπιεστικούς και αρπακτικούς τοπικούς μπέηδες, ενώ είχαν και αρκετές σημαντικές στρατιωτικές  επιτυχίες. Είναι η περίφημη Εποχή των Κιοπρουλού (Köprülü era – τουρκ. Köprülüler Devri, 1656–1710), η οποία εγκαινιάσθηκε με την άνοδο στο αξίωμα του Μέγα Βεζύρη του Μεχμέτ Κιοπρουλού (Mehmed Köprülü, 1656–1661), που διαδέχθηκε ο ικανότατος γιος του, Φαζίλ Αχμέτ Κιοπρουλού (Fazıl Ahmed Köprülü, 1661–1676), ο οποίος απέσπασε την Κρήτη από τους Ενετούς (1699).
Μετά τον θάνατό του θα τον διαδεχθεί ο Καρά Μουσταφά Πασάς (Kara Mustafa Pasha, 1676–1683) τουρκικής καταγωγής υιοθετημένο τέκνο της οικογενείας, ο οποίος είχε νυμφευθεί την αδελφή του Φαζίλ Αχμέτ.  Ο Καρά Μουσταφά επικεφαλής μιας πολυάριθμης οθωμανικής στρατιάς 100.000 πολεμιστών θα ξεκινήσει την περίφημη δεύτερη πολιορκία της Βιέννης (μέσα Ιουλίου – μέσα Σεπτεμβρίου 1683), στην οποία κρίθηκε η τύχη όχι μόνον της κεντρικής Ευρώπης, αλλά και της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η αποτυχία του οθωμανικού στρατού να αλώσει την πόλη και η συντριπτική ήττα του από τους Αυστριακούς και τους συμμάχους τους Πολωνούς (υπό την ηγεσία του Πολωνού βασιλιά Ιωάννου Σομπιέσκι), σηματοδότησε την έναρξη μιας αργόσυρτης πορείας παρακμής των Οθωμανών, που θα λήξει με την διάλυση της αυτοκρατορίας τους μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ήττα του Καρά Μουσταφά θα του κοστίσει όχι μόνον την θέση του, αλλά και την ίδια την ζωή του. Στις 25 Δεκεμβρίου 1683, εκτελέσθηκε στο Βελιγράδι με τον παραδοσιακό στραγγαλισμό  με μεταξωτό σχοινί που επεβάλετο σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
 Ένα ακόμη μέλος της οικογενείας, ο Αμπχάζιος Αμπαζά Σιγιαβούς Πασάς (Αbaza Siyavuş), ο οποίος είχε νυμφευθεί μια άλλη θυγατέρα του πατριάρχη της οικογενείας Μεχμέτ Κιοπρουλού, θήτευσε για σύντομο χρονικό διάστημα (18 Σεπτεμβρίου 1687 – 23 Φεβρουαρίου 1688) στο αξίωμα του Μεγάλου Βεζύρη για να δολοφονηθεί από στασιαστές γενίτσαρους. Τον επόμενο χρόνο (1689) κατέλαβε το αξίωμα του Μεγάλου Βεζύρη ο νεώτερος αδελφός του προαναφερθέντος Φαζίλ Αχμέτ Κιοπρουλού, ο δραστήριος Φαζίλ Μουσταφά (Fazıl Mustafa Köprülü, 10.11.1689 - 19.8.1691), ο οποίος όμως θα χάσει την ζωή του στο πεδίο της μάχης πολεμώντας τους Αυστριακούς στην περιοχή της Βοϊβοδίνας (Σερβία).
Λίγα χρόνια αργότερα, ο ανιψιός του Μεχμέτ Κιοπρουλού, ο Αμτζαζαντέ (τουρκ. ανιψιός) Κιοπρουλού  Χουσεΐν Πασάς (Amcazade Köprülü Hüseyin Pasha) θα αναδειχθεί Μέγας Βεζύρης και θα παραμείνει στο αξίωμα από τον Σεπτέμβριο του 1697 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1702. Ανέλαβε το αξίωμα μετά από την διαβεβαίωση του Σουλτάνου Μουσταφά ΙΙ (1695-1703) ότι θα είναι ελεύθερος να διαχειριστεί τις τύχες της αυτοκρατορίας και να επιβάλει τις μεταρρυθμίσεις που θα έκρινε ως απαραίτητες. Παρά τις αξιόλογες προσπάθειες που κατέβαλε για την αναζοωγόνηση της οικονομίας και την ανασυγκρότηση του στρατού και του ναυτικού, τελικώς θα υποχρεωθεί να παραιτηθεί και να αποσυρθεί στα κτήματά του, όπου, πριν τελειώσει η χρονιά, θα αποβιώσει.
Ο τελευταίος της οικογενείας Κιοπρουλού που θα καταλάβει το αξίωμα του Μέγα Βεζύρη ήταν ο Κιοπρουλού Νουμάν Πασάς (Köprülü Numan Pasha), ο οποίος ανέλαβε να διαχειριστεί την ιδιαίτερα κρίσιμη στρατιωτική και διπλωματική κατάσταση  που δημιουργήθηκε στην τελευταία φάση του πολέμου μεταξύ  Σουηδίας και Ρωσσίας με την είσοδο των στρατευμάτων του Καρόλου ΧΙΙ της Σουηδίας σε οθωμανικά εδάφη, μετά την ταπεινωτικά ήττα του από τον Μέγα Πέτρο στην μάχη της Πολτάβας (1709). Ο Νουμάν θα αποτύχει να αποτρέψει τον Ρωσσο-Τουρκικό πόλεμο (1710-1711) και θα απομακρυνθεί από το αξίωμά του, μετά από θητεία δύο μηνών και δύο ημερών (16 Ιουνίου 1710-17 Αυγούστου 1710). Θα υπηρετήσει επιτυχώς την Οθωμανική αυτοκρατορία σε σημαντικές στρατιωτικές αποστολές και τελικώς θα τοποθετηθεί κυβερνήτης της Κρήτης το 1719 όπου, λίγο μετά την άφιξή του στο Ηράκλειο, θα αποβιώσει. Τέλος, θα πρέπει να αναφέρουμε και τον Κιοπρουλού Αμπντουλλάχ Πασά (Köprülü Abdullah Paşa), ο οποίος διακρίθηκε ως στρατιωτικός ηγέτης στο πρώτο μισό του 18ου αιώνα επί Σουλτάνου Αχμέτ ΙΙΙ (Ahmed III, 1703–1730) και ιδιαίτερα ως επικεφαλής των οθωμανικών στρατευμάτων στις αλλεπάλληλες Τουρκο-Περσικές συγκρούσεις μεταξύ 1724-1735 για τον έλεγχο της περιοχής. Θα πέσει στο πεδίο της μάχης το 1735.
Οι Οθωμανοί διαίρεσαν τις αλβανικές περιοχές σε έναν αριθμό διοικητικών μονάδων, τα βιλαέτια (βλ. υποσημείωση σελ. 167). Παρά το γεγονός ότι οι οθωμανικές αρχές δεν επεδίωξαν συστηματικό εξισλαμισμό, εν τούτοις, στην διάρκεια του 17ου και 18ου αιώνα, οικονομικές πιέσεις και εξαναγκασμοί είχαν ως αποτέλεσμα τον εκμουσουλμανισμό των δύο τρίτων του αλβανικού πληθυσμού που ήταν εγκαταστημένος στην αυτοκρατορία. Από την άλλη μεριά, υπήρξε προσπάθεια στοχευμένου προσηλυτισμού στους Ρωμαιοκαθολικούς Αλβανούς του Βορρά και στην συνέχεια στον ορθόδοξο πληθυσμό του Νότου. Ένα από τα πλέον αποτελεσματικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η υπέρμετρη αύξηση των φόρων, ιδιαίτερα του έγγειου φόρου (χαράτσι), ώστε η αλλαξοπιστία να καταστεί οικονομικά συμφέρουσα. Στην διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων που ακολούθησαν την συντριβή των οθωμανικών δυνάμεων στην β΄ πολιορκία της Βιέννης (1683), οι Σέρβοι εξεγέρθηκαν εναντίον των Οθωμανών, γεγονός που προκάλεσε τα αντίποινα του Πασά του Ιπεκίου* (Peč), ο οποίος προέβη σε μαζικούς εξισλαμισμούς των χριστιανών της περιοχής. Το 1690 ο Σέρβος Πατριάρχης Αρσένιος Γ΄ (Arsenije Čarnojević), επικεφαλής 37.000 χριστιανικών οικογενειών εγκατέλειψαν την περιοχή για να αποφύγουν τον εξισλαμισμό και κατέφυγαν στην Ουγγαρία, την οποία πρόσφατα είχαν απελευθερώσει από τους Οθωμανούς οι αυστριακές δυνάμεις.380
______________________________________
(*) Το Ιπέκιον (σερβ. Peč=φούρνος, λατιν. Pescium, ελλην. Επίσκιον, τουρκ. Ipek, αλβαν. Peja) ορίστηκε ως έδρα του Σερβικού Πατριαρχείου επί Στεφάνου Ντουσάν το 1346 και παρέμεινε μέχρι το 1766 οπότε καταργήθηκε και μεταφέρθηκε στο Βελιγράδι. Σήμερα ανήκει διοικητικά στο Κοσσυφοπέδιο (Kosovo) και βρίσκεται περίπου 70 χλμ. δυτικά της Πριστίνα.

            Το κενό έσπευσαν να καλύψουν μουσουλμάνοι Αλβανοί μπέηδες από τις ορεινές άγονες περιοχές, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στις εύφορες πεδινές εκτάσεις του Κοσσυφοπεδίου αλλοιώνοντας την πληθυσμιακή σύνθεση της περιοχής.
Στα μέσα του 16ου αιώνα μια μυστικιστική μουσουλμανική αίρεση, οι Μπεκτασήδες δερβίσηδες, άρχισε να εξαπλώνεται στις αλβανικές περιοχές αργά, ειρηνικά και χωρίς αντιδράσεις από τις οθωμανικές αρχές. Οι κήρυκες της αίρεσης έφθαναν σε μια περιοχή σε μικρές ομάδες, συνήθως τρία άτομα, έναν Μπαμπά και δύο δερβίσηδες. Οι Μπεκτασήδες αποτελούσαν ένα επαιτικό τάγμα δερβίσηδων, διαπνεόμενο από τις αρχές του Σουφισμού, που σύμφωνα με την παράδοση ιδρύθηκε στην Μ. Ασία στα τέλη του 13ου αιώνα. Ο Μπεκτασισμός έγινε η επίσημη θρησκεία των Γενιτσάρων στα τέλη του 16ου αιώνα. Περιείχε κατά βάση πανθεϊστικές δοξασίες, στοιχεία της προϊσλαμικής θρησκείας των Τούρκων και πρέσβευε ότι ο Θεός ενυπάρχει στον άνθρωπο, αλλά και στη φύση, καθώς και στα ζώα και ως σιϊτική αίρεση αμφισβητούσε την σουνιτική οθωμανική εξουσία, ενώ κήρυττε την ανεκτικότητα προς τις άλλες θρησκείες. Στις τελετουργίες έπαιρναν μέρος και γυναίκες ακάλυπτες, σε ισότιμη θέση με τους άνδρες και σ’ αυτές οι πιστοί χρησιμοποιούσαν κρασί, σε αντίθεση με την απαγόρευση του Κορανίου. 381
Οι Μπεκτασήδες συνεργάζονταν τόσο με  τους Καθολικούς του Βορρά, όσο και τους Ορθοδόξους χριστιανούς του Νότου και βαθμιαία αναδείχθηκαν στην μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα της νότιας Αλβανίας, ιδίως μετά την βίαιη διάλυση των γενιτσαρικών ταγμάτων το 1826 από τον Σουλτάνο Μαχμούτ ΙΙ (Mahmud II, 1808-1839).  Οι ηγέτες των Μπεκτασήδων θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στο αλβανικό εθνικό κίνημα των τελών του 19ου αιώνα και ήσαν σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνοι για την παραδοσιακή θρησκευτική ανοχή των Αλβανών σε θρησκευτικές διαφορές.
Στις ορεινές περιοχές βορείως του ποταμού Γενούσου (Shkumbin), οι Γκέγκηδες (Gheg) κτηνοτρόφοι διατήρησαν την αυτοδιοικούμενη πατριαρχική κοινωνία τους, αποτελούμενη από «φάρες» (πατριές) επί αιώνες. Μια ευρύτερη ομάδα, αποτελούμενη από διάφορες φάρες, ονομαζόταν μπαϊράκι (=λάβαρο, σημαία), ένα είδος πολιτικής ένωσης, με επικεφαλής τον κληρονομικό Μπαϊρακτάρη (=σημαιοφόρος). Από αυτές τις ανυπότακτες φυλές του Βορρά ήταν πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να εισπραχθούν φόροι από τους Οθωμανούς κατακτητές λόγω του δυσπρόσιτων ορεινών εδαφών, αλλά και των επίφοβων ορεσίβιων και πολεμοχαρών κατοίκων τους. Ορισμένες από από αυτές τις βουνίσιες φυλές κατάφεραν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους σε όλη την διάρκεια της οθωμανικής κατοχής της χώρας, πολεμώντας σχεδόν αδιάκοπα τους Οθωμανούς, οι οποίοι προφανώς ουδέποτε  θεώρησαν ότι άξιζε τον κόπο να τους υποτάξουν. Ακόμη και σήμερα, αυτοί οι Γκέγκηδες φύλαρχοι ασκούν τα πατριαρχικά τους καθήκοντα, κανονίζοντας γάμους, διαμεσολαβώντας σε διενέξεις, ορίζοντας τιμωρίες και ποινές. Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι οι ορεσίβιες φυλές της βόρειας Αλβανίας δεν αναγνωρίζουν άλλη νομοθεσίας εκτός από τον Νόμο (Kanun) του Λέκα (Λεκ Ντουκατζίνι 1410-1481, βλ. παραπάνω σελ. 169). Οι κανόνες του ρύθμιζαν μια ποικιλία ζητημάτων και κυρίως το ευαίσθητο θέμα της αιματηρής αντεκδίκησης (βεντέτα). Μέχρι την δεκαετία του 1930 ο Κανούν ήταν ευρύτατα διαδεδομένος σε ολόκληρη την Αλβανία και αποτελούσε την μοναδική πηγή Δικαίου.
Στα νότια του ποταμού Γενούσου ήσαν εγκατεστημένοι οι Τόσκηδες (Tosk), χριστιανοί ορθόδοξοι και ελληνικής καταγωγής στην πλειονότητά τους, που είχαν αλβανοφωνήσει, οι οποίοι την εποχή της οθωμανικής κατάκτησης είχαν ήδη εγκαταλείψει το φυλετικό σύστημα των πατριών και είχαν υιοθετήσει την κοινωνική οργάνωση με βάση τον τόπο κατοικίας (κοινότητα).
Αποτελούσαν έναν μεγάλο όγκο ακτημόνων χωρικών που ζούσαν κάτω από συνθήκες εσχάτης φτώχιας. Και στις περιοχές αυτές υπήρχαν ορεινά χωριά Τόσκηδων, τα οποία διατήρησαν την ανεξαρτησία τους και συχνά κατάφερναν να αποφύγουν την πληρωμή των φόρων. Αντίθετα οι Τόσκηδες των πεδινών περιοχών ήταν εύκολο να ελεγχθούν από τους Οθωμανούς.
Σε αυτές τις πεδινές εκτάσεις οι Οθωμανοί εγκατέστησαν ένα σύστημα στρατιωτικών φέουδων (τιμάρια), τα οποία ο Σουλτάνους παραχωρούσε δια βίου σε διακριθέντες πολεμιστές στο πεδίο των μαχών και οι οποίοι στην συνέχεια είχαν την υποχρέωση να παρέχουν στον οθωμανικό στρατό έναν αριθμό πεζών και ιππέων όταν υπήρχε ανάγκη. Μετά τον θάνατο του δικαιούχου το τιμάριο επέστρεφε στην ιδιοκτησία του Σουλτάνου. Το σύστημα αυτό βαθμιαία ατόνησε και τα τιμάρια έγιναν πλέον κληρονομικές ιδιοκτησίες πανίσχυρων οικονομικά και πολιτικά οικογενειών, οι οποίες απομυζούσαν τις προσόδους τόσο από τους χριστιανούς κολλήγους τους, όσο και τους μουσουλμάνους μισθωτές των εκτάσεών τους. Αυτοί οι μπέηδες, όπως και οι φύλαρχοι του Βορρά, αναδείχθηκαν βαθμιαία σε ημιανεξάρτητους κυβερνήτες των επαρχιών τους, καθώς το οθωμανικό κράτος συνέχιζε να παρακμάζει με γοργούς ρυθμούς. Διατηρούσαν προσωπικούς στρατούς και συχνά πολεμούσαν μεταξύ τους για την απόκτηση περισσοτέρων εκτάσεων και για να αυξήσουν την ισχύ και εξουσία τους. Η κεντρική οθωμανική εξουσία, η Υψηλή Πύλη, όπως ήταν γνωστή, αδυνατώντας να επέμβη ουσιαστικά και φοβούμενη το ενδεχόμενο συνασπισμού τους και γενικευμένης ανταρσίας, προτιμούσε να ασκεί μια πολιτική του «διαίρει και βασίλευε» ώστε να υπάρχει έστω κάποιος τυπικός έλεγχος, αλλά αυτή η πολιτική είχε πενιχρά αποτελέσματα.
Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης στις αλβανικές περιοχές θα εμφανισθούν τους επόμενους (18ο και 19ο) αιώνες. 

Σημειώσεις
378.         Ιστορία Ελληνικού Έθνους (Ι.Ε.Ε.), ό. π. τομ. Ι΄ σελ. 39-40
379.         Ι.Ε.Ε. ό.π. σελ. 40
380.     Μ. Νυσταζοπούλου-Πελεκίδου: Οι Βαλκανικοί λαοί -Εκδόσεις «Βάνιας» Θεσσαλονίκη 2000 σελ. 50
381.   Για τους Μπεκτασήδες, εκτός από το κλασσικό έργο του  Βλαδίμηρου Μιρμίρογλου: Οι Δερβίσσαι, Εκδόσεις «Εκάτη» 2001, στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί τα εξής έργα: Ίντρις Σαχ: Οι διδασκαλίες των σούφι, Εκδόσεις «Πύρινος Κόσμος», Ρέϋνολντ Νίκολσον: Οι μυστικοί των σούφι, Εκδόσεις «Πύρινος Κόσμος», Shavkh Fadhlalla Haeri: Ο δρόμος των σούφι, Εκδόσεις «Βιβλιοθήκη Νέας Εποχής», Andrew Wheatcroft: Οι Οθωμανοί, Εκδόσεις «Νέα Σύνορα» 1994


Σάββατο, 5 Απριλίου 2014

Τουρκία, ο επιτήδειος ουδέτερος μπροστά στην Ουκρανία


Τουρκία, ο επιτήδειος ουδέτερος 
μπροστά στην Ουκρανία

Αλέξανδρος Τάρκας

Οι θεωρίες που ακούγονται συχνά στην Ελλάδα περί συνέχειας, συνέπειας και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας απέχουν πολύ από την πραγματικότητα, για τον απλούστατο λόγο ότι οι διπλωμάτες της γειτονικής χώρας, ακόμα κι αν ήθελαν, δεν μπορούν να προβλέψουν τα γεγονότα. Τα παραδείγματα του πολέμου κατά του Ιράκ του Μαρτίου 2003 ή της Αραβικής Άνοιξης του Δεκεμβρίου 2010 ή του εμφυλίου στη Συρία του Μαΐου 2011 είναι χαρακτηριστικά. 
Ολες οι κρίσεις ξέσπασαν αιφνιδιαστικά, καθιστώντας κωμικούς τους απώτερους σχεδιασμούς. Στην πρώτη περίπτωση, η Αγκυρα ήρθε σε ρήξη με τις ΗΠΑ, όταν δεν επέτρεψε τη διέλευση χερσαίων δυνάμεων που θα επιτάχυναν την ανατροπή του Σαντάμ. Στη δεύτερη απέτυχε παταγωδώς στις επαφές με τις διάφορες αντιμαχόμενες πλευρές στην Αίγυπτο και τη Λιβύη. Στη δε τρίτη, η επιλογή ενίσχυσης των ακραίων ισλαμικών ομάδων διέλυσε τις τελευταίες αυταπάτες της Δύσης περί μετριοπάθειας του πρωθυπουργού Τ. Ερντογάν. Αντίθετα, είναι αναμφισβήτητο ότι η τουρκική διπλωματία διαθέτει ευελιξία και ακολουθεί έξυπνες τακτικές, που την προφυλάσσουν από μεγαλύτερους κινδύνους, όταν κρίνει ότι άλλες χώρες μπορούν να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά της, και να κρυφτεί πίσω από αυτές. Ακόμα και σήμερα ισχύει το μνημειώδες έργο του Φρανκ Βέμπερ «Ο επιτήδειος ουδέτερος» για τη στάση της Τουρκίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με την αρχική ευθυγράμμιση προς τη ναζιστική Γερμανία, την κατοπινή σταδιακή απαγκίστρωση από το Βερολίνο και την προσέγγιση του Λονδίνου, έως την τελική σύμπραξη με τους Συμμάχους.
Το 2014, το τουρκικό μοντέλο του «επιτήδειου ουδετέρου» επιβεβαιώνεται πανηγυρικά και εκσυγχρονίζεται υποδειγματικά στην κρίση της Ουκρανίας: Ο υπουργός Εξωτερικών Α. Νταβούτογλου και τα ανώτερα διπλωματικά στελέχη του διαπιστώνουν, προφανέστατα, ότι μεταβάλλεται η «ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική» των τελευταίων 20-24 ετών (από τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου και του εμφυλίου της Γιουγκοσλαβίας αντίστοιχα) και προσπαθούν, οφθαλμοφανώς, να κερδίσουν χρόνο ώσπου να δουν πού θα γείρει η πλάστιγγα.
Αδιαφορώντας για το γεγονός ότι είναι μέλος του ΝΑΤΟ και μάλιστα εκ των πλησιέστερων προς την εστία της κρίσης, η Τουρκία εκπέμπει αλληλοαναιρούμενα μηνύματα, θολώνοντας τα νερά. Για να ικανοποιήσει τη Μόσχα, απέρριψε την άποψη ότι το δημοψήφισμα στην Κριμαία είναι παράνομο και η προσάρτηση από τη Ρωσία αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο, αλλά, για να επιστρέψει κοντά στις θέσεις της Ουάσινγκτον και Βρυξελλών, πρόσθεσε ότι παρόμοιες αποφάσεις είναι επικίνδυνες και εσφαλμένες. Ομοίως, η Αγκυρα, ενθυμούμενη το δυτικό μπλοκ, εξέφρασε υποστήριξη προς την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., αλλά ταυτόχρονα ικανοποίησε τον Βλ. Πούτιν, εκτιμώντας ότι δεν πρέπει να τίθεται στο Κίεβο δίλημμα επιλογής μεταξύ Κρεμλίνου και Ευρώπης. Και η κορύφωση: Ζητεί να ληφθούν υπόψη τα ρωσικά συμφέροντα, αλλά καλεί τη Μόσχα να είναι πιο προσεκτική στην τήρηση του διεθνούς δικαίου.
Ορισμένοι αναλυτές καλούν την Ελλάδα να μιμηθεί την τακτική της Τουρκίας, αλλά ξεχνούν ότι τα μεγέθη, οι αρχές, οι προτεραιότητες και τα συμφέροντα των δύο χωρών είναι πολύ διαφορετικά. Και λησμονούν, κυρίως, ότι οι καθαρές κουβέντες και ευθείς εξηγήσεις είναι πιο αποτελεσματικές στις διεθνείς σχέσεις.

*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.



Πέμπτη, 27 Μαρτίου 2014

Ο σηπτικός βόθρος στο «Ποτάμι» και ο Ν. Δήμου


Ο σηπτικός βόθρος στο «Ποτάμι» και ο Ν. Δήμου

Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης


Ο Νίκος Δήμου από μικρός ήταν δυστυχής που είναι Έλληνας. Στη δύση του βίου του, σαν μπακακάκι στην ακροποταμιά του κυρ Σταύρου, κράζει ανάλογες ιδεοληψίες. Με λίγα λόγια, έγραψε χθες στο διαδικτυακό στέκι των ποταμίσιων, για την «εθνοκάθαρση» που κάναμε, οι αχρείοι, στην άλωση της Τριπολιτσάς.
Διαγράφει μονοκοντυλιά τους κλεφταρματολούς ως μισθοφόρους πλιατσικολόγους -του ταιριάζει η γνωστή απάντηση του Καραϊσκάκη-, μπερδεύει Αρβανίτες κι Αλβανούς, στο αντεπαναστατικό πυρ η Εκκλησία και καθάρισε.
Ας του απαντήσει λοιπόν ένας Αρβανίτης. Απ’ τον φωταδιστικό αναθεωρητισμό του διαφεύγουν μερικές λεπτομέρειες. Δεν θα τον βάλω στα βαθιά νερά της γενετικής, του Καβάλι Σφόρτσα και του Σάικ, που λένε ότι από την Κρήτη ως τον Γενούσο ποταμό, εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια, οι κάτοικοι είναι ο ίδιος λαός, όποια γλώσσα κι αν μιλούν, όποια θρησκεία κι αν έχουν σήμερα. E3B ή greek factor το ονομάζουν. Επειδή όμως πιστεύω ότι οι άνθρωποι δεν είναι μοσχάρια ή άλογα και σημασία έχουν το πολιτισμικό εποικοδόμημα και το φρόνημα, θα του πω ότι η αλβανική εθνική συνείδηση, το ίδιο το αλβανικό έθνος, είναι δημιούργημα των τελευταίων δεκαετιών του 19ου αιώνα, από ενέργειες της Υψηλής Πύλης, των Αψβούργων και της Ιταλίας, ως αντίρροπη δύναμη στα εθνικά κινήματα Ελλήνων, Σέρβων και Βουλγάρων.
Ο εθνικός τους ήρωας, ο Γεώργιος Καστριώτης ή Σκεντέρμπεης; Ένας Ελληνοσέρβος με καταγωγή από τη Μακεδονία, που μιλούσε ελληνικά και είχε ελληνικότατη σφραγίδα. Οι Τόσκοι πρόγονοί μου, όπως και των λοιπών Ελλήνων Αρβανιτών, ποτέ δεν είχαν διαφορετική συνείδηση από το υπόλοιπο έθνος, ούτε το 1300, όταν κατέβηκαν αρματωμένοι καβάλα στα άλογά τους, ούτε στην Επανάσταση ούτε τώρα. Η μάνα μου, όπως κι οι λοιποί Μαυρομματαίοι κι άλλοι Αρβανίτες, χρησιμοποιεί για το άλογο τη λέξη κάλι, γενική κέλητ. Εν ολίγοις ο Αρβανίτης το 2014 χρησιμοποιεί την ίδια λέξη που βάζει ο Ομηρος στο στόμα του Αχιλλέα και συνέχισαν να χρησιμοποιούν, εξ αναβιώσεως, οι κανονισμοί του Ιππικού, διότι κέλης είναι το άλογο του πολεμιστή. Ούτε για ζεύξη ούτε για όργωμα ούτε για φόρτωμα. Μόνο για σέλα. Οι πραγματικοί Αλβανοί είναι οι Γκέκηδες του Βορρά, μιρδίτες ή μουσουλμάνοι. Οι Τόσκοι στο Νότο, όπως κι οι Τσάμηδες, δεν είναι παρά ελληνικά φύλα που αλβανοφώνησαν στην πορεία.
Διαβάστε, κύριε Δήμου μας, π.χ. Δημητρίου Ευαγγελίδη «Η καταγωγή των Αλβανών και οι αρβανιτόφωνοι Ελληνες». Θα ξεστραβωθείτε. Πολλοί παρέμειναν δίγλωσσοι, όπως οι δικοί μου πρόγονοι. Οι Τσάμηδες, λόγω προσηλυτισμού στο Ισλάμ και του όψιμου εφευρήματος του αλβανικού έθνους, έχασαν το φρόνημά τους, οι Αρβανίτες όμως της Ελλάδας δεν το έχασαν ποτέ, είτε μιλούσαν την τόσκικη διάλεκτο είτε ήσαν δίγλωσσοι. Κι αυτά τα αναθεωρητικά, αν πάτε στο Μαυρομμάτι σε κάνα καφενείο, μην τα πείτε, γιατί δεν θα φτάσετε ως την πόρτα κατά τη διαφυγή σας.
Οι μηδενιστές θέλουν να «σκοτώσουν» τον Παπαρρηγόπουλο, αλλά στο τέλος αυτός πάντα τους κογιονάρει παρέα με την αλήθεια. Κάνουν την ίδια παγαποντιά, όπως ο «δυστυχής Ελληνας» Νίκος Δήμου. Ταυτίζουν την επαναστατική βία του εξεγερμένου μετά 400 χρόνια σκλάβου με τη δεσποτική βία του δυνάστη. Προσπαθούν να περιγράψουν τα ιστορικά γεγονότα μέσα από την πολιτική ορθότητα. Για να θυμίσω τη φράση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, όταν διάφοροι ανόητοι ψέλλιζαν τα ίδια πριν χρόνια, «άλλο ο Κολοκοτρώνης κι άλλο ο Ομέρ Βρυώνης». Ναι, το επαναστατημένο έθνος έκανε ολοκληρωτικό πόλεμο απέναντι στους δυνάστες του. Δεν τηρούσαν οι καπεταναίοι τη Συνθήκη της Γενεύης, η οποία δεν υπήρχε, όπως δεν την τηρούσαν κι οι Τούρκοι δυνάστες μας, όταν περνούσαν προληπτικώς από λεπίδι ολόκληρα χωριά, οικογένειες ή νησιά, όπως τη Χίο και τα Ψαρρά, ή αφάνιζαν την ηγέτιδα τάξη, Πατριάρχη, επισκόπους, προεστούς, εμπόρους.
Ο Κολοκοτρώνης, ο Νικηταράς, ο Καραϊσκάκης δεν παίζανε μπριτζ, δεν πίνανε τσάι στις 5 κι ενίοτε δεν παίρνανε αιχμαλώτους. Δυνάστης μας δεν ήταν απλά το δοβλέτι. Οι ραγιάδες -ραγιά σημαίνει κοπάδι, ποίμνιο, από το οποίο «έκοβαν» και πλούτιζαν, ντερλίκωναν ή απλά σαδιστικά το φχαριστιόντουσαν οι πιστοί του Προφήτη- είχαν στον σβέρκο τους τούς πάντες. Μπέηδες, γενιτσάρους, φοροσυλλέκτες, μουσουλμάνους τσιφλικάδες, υφιστάμενοι καθημερινά ποικίλες ταπεινώσεις και βάρη από τον πασά ως τον τελευταίο μεμέτη. Από αγγαρείες κι εκβιασμούς, έως φόνο και παιδομάζωμα. Ναι, οι εξεγερμένοι σκλάβοι σε πολλές περιπτώσεις πέρασαν λεπίδι τους δυνάστες τους. Κυνήγησαν τον σουνίτη εχθρό μακριά από τους τόπους μας. Τους πλήρωσαν λογαριασμό τεσσάρων αιώνων. Πολλοί από αυτούς ήταν το χειρότερο είδος, δικοί μας εξωμότες, σκληρότεροι στη συμπεριφορά κι από τους χαλδούπηδες, τους εξ Ανατολίας Τούρκους. Σαν τον γενίτσαρο Ιμπραήμ Αφεντακάκη, που έσφαξε 300 αμάχους στη Σητεία.
Και η παρέμβαση των ξένων δυνάμεων δεν ήταν φιλανθρωπία. Την προκάλεσαν οι ποταμοί αίματός μας, με επικεφαλής τον ανθό του έθνους, κλέφτες, εμπόρους, κληρικούς, απλούς ανθρώπους του λαού, που ανέδειξε ο Αγώνας. Εμφύλια πάθη πηγαίνουν πάντα χέρι χέρι με το μεγαλείο μας, όμως ο Αγώνας με το καριοφίλι και την πάλα υποχρέωσε τις ευρωπαϊκές δυνάμεις να παρέμβουν.
Αν οι αρχηγοί μας τότε είχαν τα σκυφτά μυαλά του Δήμου, ο τρισέγγονος του Βελή ακόμη θα περνούσε από το Μοριά και τη Ρούμελη για να μαζέψει τα δοσίματα, αγόρια για γενιτσάρους και κορίτσια για τα χαρέμια. 
Το συμπέρασμα, αδέρφια, είναι ότι, παρελθόντων των ημερών, το «Ποτάμι» αποδεικνύεται άλλος ένας σηπτικός βόθρος των γνωστών ρεπούσειων ιδεοληψιών. Κι όπως λέει το ανέκδοτο: δώσαμε, δώσαμε!

Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης, δικηγόρος


Τρίτη, 25 Μαρτίου 2014

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όλους τους συν-Έλληνες!


ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ 
σε όλους τους συν-Έλληνες!

Δευτέρα, 24 Μαρτίου 2014

Η συμβολή των Μακεδόνων στον υπέρ της Ανεξαρτησίας Αγώνα


Η συμβολή των Μακεδόνων
στον υπέρ της Ανεξαρτησίας Αγώνα

Δρ Ιωάννης Παρίσης
Υποστράτηγος ε.α., Διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης
 
Ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας που οδήγησε στη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, υπήρξε μακρά και οργανωμένη προσπάθεια ολοκλήρου του Ελληνισμού, του οποίου τα εθνικά γεωγραφικά όρια χάραξε η Χάρτα του Ρήγα και το καταστατικό τηςΦιλικής Εταιρίας. Ωστόσο, η εθνική δράση των Μακεδόνων κατά το διάστημα της Ελληνικής Επανάστασης, δεν παρουσιάσθηκε επαρκώς από τους ιστοριογράφους, με συνέπεια να εμφανίζεται μάλλον ως σπασμωδική κίνηση που εκδηλώθηκε κατά χρονικά διαστήματα και όχι ως συνεχής επαναστατική προσπάθεια για την αποτίναξη του ζυγού της δουλείας.
Πράγματι, ενώ όλοι γνωρίζουν για τη δράση και την προσφορά στον Αγώνα, του Γέρου του Μωριά, του Καραϊσκάκη, του Ανδρούτσου, του Μιαούλη και τόσων άλλων αγωνιστών της νότιας Ελλάδας, ελάχιστοι γνωρίζουν για τη δράση και την προσφορά του Γέρο-Καρατάσιου, του Τσιάμη Καρατάσιου, του Διαμαντή, του Ζαφειράκη, του Γάτσου, του Φαρμάκη, του Ολύμπιου, του Εμμανουήλ Παπά, του Κασομούλη, του Λασσάνη… και άλλων πολλών. Αγωνιστών που άφησαν το εθνικό τους αποτύπωμα, όχι με τοπική αλλά με πανελλήνια δράση, σε όλη σχεδόν την επαναστατημένη Ελλάδα, αλλά και στην Βαλκανική. Ήταν οι “Πανελλήνιοι” στυλοβάτες του Αγώνα.
Από τον 17ο αιώνα, οπλαρχηγοί της Μακεδονίας σήκωσαν τη σημαία της επανάστασης, πολεμώντας κατά των Τούρκων αλλά και των στρατευμάτων του Αλή Πασά, που είχαν φθάσει ακόμη και μέχρι τον Όλυμπο. Οι φημισμένοι οπλαρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκηςκαι ο Γεωργάκης Ολύμπιος, από τις σημαντικότερες ηγετικές φυσιογνωμίες εκείνης της εποχής, μετά τις μάχες κατά των Τούρκων και των Αλβανών του Αλή-Πασά στη Δυτική Μακεδονία και τον Όλυμπο, βρέθηκαν στην βαλκανική ενδοχώρα μαχόμενοι κατά των Τούρκων, σε συνεργασία με τους ντόπιους ηγεμόνες της Σερβίας και της Μολδοβλαχίας. Μάλιστα ο Ολύμπιος, διακριθείς για τις στρατιωτικές και ηγετικές του ικανότητες, παρασημοφορήθηκε κατ’ επανάληψη από τους Ρώσους και του δόθηκε ο βαθμός του συνταγματάρχου του ρωσικού Στρατού, ενώ ο Τσάρος τον συμπεριέλαβε στην συνοδεία του στο Συνέδριο της Βιέννης. Μυηθέντες αμφότεροι στην Φιλική Εταιρεία, υπήρξαν από τους κύριους στρατιωτικούς ηγέτες στο επαναστατικό εγχείρημα του Αλέξανδρου Υψηλάντη, στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, αποτελώντας τους κύριους συνεργάτες του. Εκεί, επίσης, και ο σπουδαγμένος στην Ευρώπη Γεώργιος Λασσάνης από τη Δυτική Μακεδονία, πρώτος υπασπιστής του Υψηλάντη και χιλίαρχος του Ιερού Λόχου.
Δυστυχώς, η γεωγραφική θέση της Μακεδονίας και το στρατηγικό μειονέκτημαπου η θέση αυτή δημιουργούσε για τους επαναστατημένους, δεν ευνόησε τις προσπάθειές τους. Ποταμοί αίματος σφράγισαν τον ξεσηκωμό τους το 1821 και το 1822 και τους αγώνες τους για αποτίναξη του ζυγού. Βίαια η αντίδραση των Τούρκων, με σφαγές, πυρπολήσεις και κάθε είδους βιαιότητες κατά των εξεγερθένων Μακεδόνων. Το ολοκαύτωμα της Νάουσας, οι σφαγές της Βέροιας και της Κασσάνδρας, η ερήμωση της Χαλκιδικής και οι επιθέσεις στη Θεσσαλονίκη αποτελούν μερικές από τις αιματοβαμμένες σελίδες της ιστορίας της Μακεδονίας στην αρχή της Επανάστασης. Οι οικογένειες των πρωτεργατών Καρατάσιου, Ζαφειράκη, Γάτσου και άλλων, υπέστησαν την σκληρότητα των κατακτητών, πληρώνοντας ακριβό τίμημα για τον αγώνα τους.
Η επανάσταση στη Μακεδονία ατύχησε διπλά:
Πρώτον, διότι κατεπνίγη σύντομα, λόγω της εγγύτητας σε μεγάλες τουρκικές δυνάμεις, ενώ ήταν δυσχερής έως αδύνατη η η υποστήριξη του αγώνα από άλλες περιοχές ή από θαλάσσης. Αυτό καταδίκασε την Μακεδονία σε άλλον ένα αιώνα δουλείας.
Δεύτερον, διότι η ιστορία των θυσιών της σ’ όλη τη διάρκεια της Επανάστασης αποσιωπήθηκε, στην αρχή σκοπίμως και στη συνέχεια από αμέλεια. Μέχρι το 1912, στην ελεύθερη Ελλάδα δεν διδασκόταν στα σχολεία η ιστορία της Επαναστάσεως στη Μακεδονία, ούτε η δράση των Μακεδόνων στη νότια Ελλάδα, για να μην ενοχληθούν οι Τούρκοι και υποφέρουν οι ελληνικοί πληθυσμοί της Μακεδονίας. Όμως και μετά την απελευθέρωσή της εξακολουθούσε να μη διδάσκεται η ιστορία αυτή, από συνήθεια πλέον, αφού τα σχολικά βιβλία αντιγράφονταν από τα παλιότερα για δεκαετίες.
Εκείνο όμως που ειδικώς δεν είναι γνωστό και δεν αναφέρεται καθόλου στα σχολικά βιβλία, είναι οι αγώνες που έδωσαν οι Μακεδόνες, σε όλη τη διάρκεια της Επανάστασης, σε όλη την έκταση της υπόλοιπης επαναστατημένης Ελλάδας. Διότι μετά την αποτυχία της Επανάστασης στην Μακεδονία, η οποία πλέον είχε πλημμυρίσει από τουρκικά στρατεύματα, τα κέντρα αντίστασης είχαν καταστραφεί, το δε πλείστον των πολεμιστών είχε θυσιασθεί στο πεδίο της τιμής, οι οπλαρχηγοί του Ολύμπου, του Βερμίου, της Χαλκιδικής και των άλλων περιοχών, αποφάσισαν τη συνέχιση του επαναστατικού αγώνα στην νοτίως του Ολύμπου Ελλάδα.
Πρότυπα ανδρείας και αυταπάρνησης, άρχισαν να συμμετέχουν σε πολλές επιχειρήσεις σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, συμπαριστάμενοι στους κινδυνεύοντες αδελφούς τους και συμβάλλοντας ουσιαστικά στον κοινό σκοπό. Στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τιςΒόρειες Σποράδες και στη συνέχεια στη Στερεά και την Πελοπόννησο. Αυθορμήτως ή με πρόσκληση των ντόπιων, και στη συνέχεια με εντολές των πρώτων κυβερνήσεων της Ελλάδας.
Κάποιοι, μέσα από την ραχοκοκαλιά της Πίνδου και των Αγράφων έφθασαν στηΡούμελη και συνεργάσθηκαν με τον Καραϊσκάκη και άλλους οπλαρχηγούς της περιοχής. Κάποιοι έφθασαν στο Μεσολόγγι και συμμετείχαν στην ηρωική Έξοδο. Άλλοι μέσω θαλάσσης, από το Άγιο Όρος και την Χαλκιδική στις Βόρειες Σποράδες και από εκεί στην νότια Ελλάδα. Σημαντική η συμβολή τους στην απόκρουση των τουρκικών στρατευμάτων που επεδίωκαν να κατέλθουν προς τον επαναστατημένο νότο, όπως το 1823 στη μάχη του Τρίκερι και στην Αταλάντη. Σημαντική επίσης η συμβολή τους στη διάσωση άλλων περιοχών και η ουσιαστική υποστήριξη του αγώνα.
Σημαντικότατη υπήρξε η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ιμπραήμ, το 1825, όπου οΓερο-Καρατάσιος – ο «Κολοκοτρώνης του Βορρά», όμως τον αποκάλεσαν, έδειξε τα ηγετικά και στρατιωτικά του χαρίσματα. Ας σημειωθεί ότι είχε προηγηθεί ο εμφύλιος σπαραγμός που είχε ως αποτέλεσμα την ερήμωση της Πελοποννήσου, τη σύλληψη του Κολοκοτρώνη και τον διασκορπισμό των περισσοτέρων Πελοποννησίων ηγετών και πολεμιστών. Η νίκη του Καρατάσιου στη μάχη της Σχοινόλακας  τον Μάρτιο του 1825, την πρώτη μάχη κατά του Ιμπραήμ, ενθουσίασε την κυβέρνηση και έδωσε κουράγιο στους επαναστατημένους. Στη συνέχεια, ανταποκρινόμενος σε αίτημα των Υδραίων και με έγκριση της κυβέρνησης, έσπευσε με τους άνδρες του και άλλους Μακεδόνες οπλαρχηγούς που προσέτρεξαν με τους «Ολυμπίους» τους, προς υπεράσπιση της Ύδραςη οποία κινδύνευε από τον στόλο του Ιμπραήμ.
Με την έναρξη της τακτικής συγκρότησης του Στρατού από τον Καποδίστρια, ο ουσιαστικότερος ηγέτης των μακεδονικών τμημάτων στη επαναστατημένη Ελλάδα, ο Γερο-Καρατάσιος, ανέλαβε την διοίκηση της 7ης Χιλιαρχίας με έδρα την Ναύπακτο. Εκεί τον βρήκε ο θάνατος, τον Ιανουάριο του 1831, μετά από 45 έτη υπηρεσίας στον αγώνα, υπηρεσίας ανιδιοτελούς και ιδιαίτερα καρποφόρου. Πολλοί και σημαντικοί οι υπόλοιποι Μακεδόνες αγωνιστές, αρκετοί εκ των οποίων ανέλαβαν διακεκριμένες θέσεις στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα. Ο Τσιάμης Καρατάσιος, πιστός στην υπόσχεση που έδωσε στον πατέρα του, συνέχισε τον αγώνα, διατρέχων την Βαλκανική και οργανώνοντας εξεγέρσεις κατά των Τούρκων, αποθανών τελικά στο Βελιγράδι.
Οι πλέον εγγράμματοι, και νεώτεροι σε ηλικία, όπως ο Νικόλαος Κασομούλης και οKasomoulis-2Γεώργιος Λασσάνης έφθασαν σε υψηλά αξιώματα, πολιτικά και στρατιωτικά. Ο Κασομούλης, στη διάρκεια της πολυποίκιλης δράσης του, βρέθηκε το 1826 μεταξύ των πολιορκημένων στο Μεσολόγγι, μαζί με τους αδερφούς του, Δημήτριο και Γεώργιο. Συνέταξε την απόφαση της Εξόδου καθ’ υπαγόρευση του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ, και του ανατέθηκε ο συντονισμός των ενεργειών όλων των τμημάτων, κατά την  Έξοδο, κατά την οποία τραυματίστηκε θανάσιμα ο αδερφός του Δημήτριος. Ο Κασομούλης πολέμησε στη Ρούμελη και την Πελοπέννησο, και κοντά στον Καραϊσκακη στην Αττική. Αργότερα εξελίχθηκε μέχρι το βαθμό του συνταγματάρχη της Βασιλικής Φάλαγγας, ενώ σε μεγάλη ηλικία εγκαταστάθηκε στη Στυλίδα, όπου πέθανε το 1872. Το έργο του «Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821 – 1833», (2701 χειρόγραφες σελίδες) είναι από τα πλέον αξιόλογα ιστορικά κείμενα για την Επανάσταση και την περίοδο μετά από αυτήν.
LASSANISΟ Λασσάνης, ο πιστός υπασπιστής του Αλέξανδρου Υψηλάντη από την έναρξη της Επανάστασης τον Φεβρουάριο του 1821 στη Μολδοβλαχία, και ο άνθρωπος που του έκλεισε τα μάτια στη Λωζάνη τον Ιανουάριο του 1928, έπαιξε μεγάλο ρόλο στην εθνική υπόθεση. Αργότερα έφθασε στον βαθμό του υποστρατήγου, ενώ διετέλεσε και υπουργός Οικονομικών, αποθανών στην Αθήνα το 1865.
Ο Εμμανουήλ Παππάς, ο εύπορος μεγαλέμπορος από τις Σέρρες, που μυημένος από πολύ νωρίς στη Φιλική Εταιρεία από τον Ιωάννη Φαρμάκη, διέθεσε τα πάντα για την Πατρίδα, και με το αρχηγείο του στο Άγιο Όρος έγινε ο ηγέτης της επανάστασης στην περιοχή της Χαλκιδικής και ευρύτερα. Μετά την αποτυχία του εγχειρήματός του, διέφυγε διά θαλάσσης, από το Άγιο Όρος για την Ύδρα, προκειμένου να συνέχιση του αγώνα, καταβεβλημένος όμως από τις κακουχίες, απεβίωσε εν πλω.
Οι Μακεδόνες αγωνιστές, δίνοντας μάχες όπου οι ανάγκες της πατρίδας το επέβαλλαν, ενισχυόμενοι συνεχώς με νέους πολεμιστές από τις περιοχές της Μακεδονίας, προσέφεραν ότι μπορούσαν για τον εθνικό σκοπό. Πολλοί θυσίασαν, όχι μόνο τις περιουσίες τους αλλά και τις οικογένειές τους. Από τον Αλιάκμονα μέχρι το Σούλι και το Μεσολόγγι, από τον Όλυμπο μέχρι την Ύδρα και τη Μάνη, από την Εύβοια μέχρι τη Μεσσηνία, αγωνιζόμενοι όχι από στενό τοπικό ενδιαφέρον ή από ανάγκη, όχι για την προσωπική τους περιουσία και τις οικογένειές τους, αλλά μόνον για την Πατρίδα, και την ιδέα της ελευθερίας.
Με το όνομα «Ολύμπιοι», ο ιστορικός μπορεί να ανεύρει αγωνιστές σε πολλά μέρη. Στην Ήπειρο, τον Μωριά, τη Στερεά, την Εύβοια, την Ύδρα, τη Σκιάθο, τα Ψαρά, την Κρήτη υπάρχουν, ανάμεσα στις εκατόμβες των πεσόντων αγωνιστών, Μακεδόνες οι οποίοι μαζί με τους νότιους αδελφούς τους, έδωσαν τη ζωή τους για τους σκοπούς του Αγώνα.
Πολλά τα διδάγματα που λαμβάνουμε από τα γεγονότα και τις προσωπικότητες της Επαναστάσεως του ’21. Θετικά, αλλά και αρνητικά. Αμέτρητοι ηρωισμοί αλλά και πράξεις θλιβερές που στιγμάτισαν τον Αγώνα, χωρίς βεβαίως να αλλοιώνουν τη τεράστια σημασία του. Προκειμένου, ωστόσο, να  επιτευχθεί η ακριβής εκτίμηση των προσώπων και της δράσης τους  είναι ανάγκη να εξετασθεί και να ερευνηθεί η οργάνωση και η δράση όλων των περιοχών της Ελλάδας και όλων των αγωνιστών. Μέσα από μια τέτοια ιστορική έρευνα μπορούμε να ελπίζουμε ότι και οι αγωνιστές της Μακεδονίας θα καταλάβουν την θέση που τους ανήκει στο Πάνθεο των Ηρώων του Έθνους.