Μεγάλη προσοχή στην Τουρκία

Μεγάλη προσοχή στην Τουρκία

Σάββας Καλεντερίδης: Διαβάστε ίσως το πιο σημαντικό από τα κείμενα έχω μεταφράσει τα τελευταία 30 χρόνια

Όπως προαναγγείλαμε, θα κάνουμε αναφορά στο άρθρο του Ιμπραχίμ Καραγκιούλ, από την εφημερίδα Yeni Şafak, με τίτλο «Αυτό που έγινε στις 15 Ιουλίου δεν είναι η τελευταία επίθεση! Η Ανατολία κινδυνεύει με υποδούλωση!». Το άρθρο θα δημοσιευθεί σε δύο συνέχειες και ο κάθε αναγνώστης θα εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα. Να μας επιτραπεί όμως να κάνουμε ορισμένες επισημάνσεις, που θεωρούμε ότι βοηθούν στην κατανόηση του πονήματος. 

Καταρχάς, δικαιούμαστε να συμπεράνουμε ότι τα όσα συμπεριλαμβάνονται στο άρθρο, το οποίο θεωρούμε ένα εξαιρετικής σημασίας «χαρτί πολιτικής», απηχούν τις απόψεις του ίδιου του Ερντογάν και του περιβάλλοντός του, δεδομένου ότι ο Καραγκιούλ είναι άτυπος σύμβουλός του και γενικός διευθυντής στην εφημερίδα Yeni Şafak, τη ναυαρχίδα των φιλικών προς αυτόν ΜΜΕ.

Όσον αφορά το περιεχόμενο αυτού του «χαρτιού πολιτικής», το θεωρούμε εξαιρετικά επικίνδυνο για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια της περιοχής.

Κι αυτό, γιατί φαίνεται ότι η Τουρκία του Ερντογάν είναι έτοιμη να κηρύξει τον πόλεμο εναντίον εσωτερικών και εξωτερικών εχθρών, για κάθε λόγο που η ίδια θεωρεί ότι αντιστρατεύεται τα συμφέροντά της. Επίσης, έχει και γεωπολιτικό ενδιαφέρον, γιατί η Τουρκία θεωρεί ότι διέβη τον δικό της Ρουβικώνα και είναι έτοιμη να επανακαθορίσει ακόμα και να συγκρουστεί με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ και να διεκδικήσει θέση υπερδύναμης, με ό,τι αυτό σημαίνει για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Όσον αφορά την ουσία της πολιτικής αντίληψης από την οποία διαπνέεται το άρθρο, αυτή είναι καθαρά μεσσιανική και μας επιτρέπει να πούμε ότι έχει στοιχεία ταλιμπανισμού, κάτι που πρέπει να τύχει ιδιαίτερης προσοχής και ανάλυσης από όλους εκείνους που επηρεάζονται από τις πολιτικές της Τουρκίας.

Με δεδομένο δε ότι οι εξελίξεις στη Συρία οδηγούν στη δημιουργία του «Κουρδικού Διαδρόμου», ένεκα του οποίου ο αρθρογράφος θεωρεί ότι φυλακίζονται οι Τούρκοι στην ενδοχώρα της Ανατολίας, θα πρέπει να προετοιμαστούμε όλοι το 2017 να είναι χρονιά σοβαρών εξελίξεων.

Έλληνες στρατηγιστές πιάστε τα μολύβια…

Αυτό που έγινε στις 15 Ιουλίου δεν είναι η τελευταία επίθεση!

Η Ανατολία κινδυνεύει με υποδούλωση!

Του İbrahim Karagül

Η επιχείρηση άλωσης της Τουρκίας ξεκίνησε εκ των έσω ·πρώτα επιχειρήθηκε να καταρρεύσει εκ των έσω. Επιχείρησαν να την υποδουλώσουν από μέσα, πριν ακόμα ξεκινήσει ο ανοικτός πόλεμος. Από τα γεγονότα στο Πάρκο Γκεζί μέχρι σήμερα, χρησιμοποιήθηκαν όλα τα μέσα που διέθεταν, και όλα αυτά έγιναν από συνεργάτες που έχουν στο εσωτερικό της Τουρκίας. Άρα, για να συνεχίσει να υπάρχει αυτό το κράτος, για να μπορέσει αυτό το έθνος να παραμείνει σ’ αυτά τα εδάφη χωρίς να διαμελιστεί, η πιο μεγάλη εκκαθάριση πρέπει να γίνει στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Όλα τα στοιχεία που «φυτεύτηκαν» στην κοινωνία, από τότε που ιδρύθηκε το τουρκικό κράτος (1923) μέχρι σήμερα για να χρησιμοποιηθούν σε διάφορες περιόδους, πρέπει να καταστραφούν, για να μην είναι σε θέσει να πραγματοποιήσουν και πάλι οποιαδήποτε επιχείρηση. Το όνομα αυτής της προσπάθειας είναι «Ανοικοδόμηση της χώρας από την αρχή».

Η Τουρκία έχει αποκτήσει αυτήν την ευκαιρία, μετά το καταστροφικό πραξικόπημα. Αυτή την ευκαιρία πρέπει να την εκμεταλλευτούμε. Δεν αρκεί να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα, αλλά θα πρέπει να βάλουμε τα θεμέλια ενός νέου συστήματος, να ενισχύσουμε τους κοινωνικούς δεσμούς και να προετοιμαστούμε να αντιμετωπίσουμε ακόμα μεγαλύτερες φουρτούνες.

Η Ανατολία (σημ. ΔΕΕ: Η Μικρά Ασία στα τουρκικά) κινδυνεύει να υποδουλωθεί για δεύτερη φορά

Καμία απόπειρα πραξικοπήματος, κανένα σενάριο κοινωνικών συγκρούσεων, καμία οικονομική και πολιτική κρίση δεν παρουσιάστηκε ποτέ σε τέτοιες διαστάσεις.

Βρισκόμαστε πάνω σε μια γέφυρα, σε ένα μεταβατικό στάδιο, στο οποίο θα κριθεί αν θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε ή όχι, αν θα συνεχίσουμε να είμαστε ενωμένοι ή αν θα πολυδιασπαστούμε, αν θα διαμορφώσουμε το αύριο της Τουρκίας ή αν θα μείνουμε χωρίς αύριο, αν θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε στην Ανατολία και τα επόμενα χίλια χρόνια ή αν θα πάψουμε να υπάρχουμε.

Η Τουρκία διέρχεται την πιο κρίσιμη περίοδο της ιστορίας της. Η χιλιόχρονη παρουσία μας στα εδάφη της Ανατολίας απειλείται για δεύτερη φορά σοβαρά μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Αν θεωρήσουμε τα γεγονότα και την κατάσταση υπό στενή έννοια, δηλαδή απλά ως ένα στρατιωτικό πραξικόπημα και ως μια απόπειρα των στελεχών του κινήματος Γκιουλέν μέσα στο στρατό να ελέγξουν την εξουσία, περιορίζουμε το οπτικό μας πεδίο και δεν μας επιτρέπεται να δούμε ολόκληρη την εικόνα της τραγικότητας της κατάστασης. Ο Γκιουλέν και οι τρομοκράτες του γνωρίζουν την κρισιμότητα της κατάστασης και συνεχίζουν να κάνουν τους σχεδιασμούς τους. Και οι σχεδιασμοί δεν περιορίζονται μόνο στην κατάληψη της χώρας από μέσα.

Γι’ αυτό λέω ότι η κατάσταση είναι τραγική, πολύ πιο επικίνδυνη, αφού πρόκειται για ένα σχέδιο διαμελισμού της χώρας.

Γνωρίζουμε ποιο είναι το σενάριο

Εμείς γνωρίζουμε ποιο είναι το σενάριο, σε τι αποσκοπεί, τι σχέδια έχουν για την Τουρκία, τι σχεδιάζεται για τον επανακαθορισμό των συνόρων στο χάρτη της περιοχής. Εμείς γνωρίζουμε ποιο σχέδιο καταστροφής είναι σε εφαρμογή από το 1990 μέχρι σήμερα σε μια περιοχή που αρχίζει από τις ακτές του Ατλαντικού και εκτείνεται μέχρι τον Ειρηνικό. Ξέρουμε ποιες χώρες καταστράφηκαν και χάθηκαν με βάση αυτό το σχέδιο, πώς εξουδετερώθηκαν και εξαφανίστηκαν όλοι οι πόλοι αντίστασης, ξέρουμε ότι πρόκειται για ένα σχέδιο περικύκλωσης και απόδοσης λογαριασμών εκατό χρόνων.

Καταλήψεις χωρών, εμφύλιοι πόλεμοι, παρωδίες πολέμων κατά της τρομοκρατίας, πόλεμοι εθνικής ταυτότητας, οικονομικές κρίσεις, σχέδια για έλεγχο και αιχμαλωσία εκτεταμένων περιοχών για άλλα εκατό χρόνια, με σκοπό τη λεηλασία των κάθε είδους πηγών των περιοχών αυτών.

Κάθε βήμα που έκαναν από το 1990, κάθε εισβολή που έκαναν, κάθε τρομοκρατική οργάνωση που εξέθρεψαν, κάθε τρομοκρατική επίθεση, αποτελούν βήματα που ολοκληρώνουν το ένα το άλλο. Δεν έκαναν ούτε ένα βήμα πίσω. Δεν δίστασαν ούτε στιγμή, δεν απέστησαν από κανέναν στόχο.

Έφθασαν στα σύνορά μας

Αυτό το χρονικό διάστημα (από το ’90 και εντεύθεν), όλες οι πολιτικές των ΗΠΑ και της ΕΕ στη δική μας γεωγραφική περιοχή αποσκοπούσαν στο να προετοιμάσουν το έδαφος γι’ αυτήν την εισβολή και κατοχή. Με τα πολιτικά τους ψέματα, με τα σχέδια εκδημοκρατισμού που επέβαλαν, με τις οικονομικές τους υποσχέσεις, με τα ειρηνευτικά τους σχέδια, με μεγάλα λόγια και με μεγάλες υποσχέσεις προσπάθησαν να οδηγήσουν στο ξεκαθάρισμα αυτού του μεγάλου λογαριασμού. Στα περισσότερα απ’ αυτά πιστέψαμε, τα θεωρήσαμε σωστά, συνεργαστήκαμε μαζί τους.

Όμως όλα αυτά τελικά στράφηκαν εναντίον μας, μας οδήγησαν στην αυτοκτονία.

Από το 1991, τον Πόλεμο του Κόλπου, μέχρι σήμερα, συνεχίζεται η επιχείρηση κατάληψης της περιοχής. Όλο αυτό, με την πολιτική του έννοια, είναι μια επιχείρηση Σταυροφόρων, είναι μια επιχείρηση κατάληψης της περιοχής.

Και τώρα έφτασαν στα σύνορα της Ανατολίας. Αφού μετέτρεψαν τις γειτονικές μας χώρες σε ερείπια, τώρα ήλθαν στα δικά μας σύνορα. Πριν από την ανοικτή επίθεση μας δοκιμάζουν· με τις εστίες τρομοκρατίας που υπάρχουν στο εσωτερικό της Τουρκίας· με τα δίκτυα πληροφοριών που διαθέτουν· με τα άτομα που φύτεψαν εδώ και σαράντα χρόνια μέσα στο κράτος και μέσα στο σύστημα εξουσίας. Αν πετύχαινε το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου, θα μας είχαν καταλάβει εκ των έσω και η χώρα θα είχε παραδοθεί. Για δεκαετίες θα μας είχαν τσακίσει τη ραχοκοκαλιά μας και δεν θα μπορούσαμε να σηκωθούμε όρθιοι, θα παραμέναμε γονατισμένοι στις ΗΠΑ και την ΕΕ. Και θα άρχιζε η διαδικασία διαμελισμού της Τουρκίας.

Οι σύμμαχοί μας, μας κήρυξαν τον πόλεμο

Επί μια εικοσαετία πάντα το συζητούσαμε: Είναι σε εξέλιξη μια τέτοια διαδικασία πλανητικής αναδιανομής και εγκαθίδρυσης επιρροών, που θα φέρουν την Τουρκία προς διλήμματος. Ή θα συνεχίσει να υπάρχει χάνοντας εδάφη, ή θα συνεχίσει να υπάρχει κερδίζοντας νέα εδάφη. Εμείς επιλέξαμε το δεύτερο, να συνεχίσουμε να υπάρχουμε κερδίζοντας νέα εδάφη. Σε αυτήν την προσπάθεια να μεγαλώσουμε υπήρχαν εσωτερικές αντιστάσεις, που επιβράδυναν την μεγέθυνση της Τουρκίας.

Γιατί όλοι αυτοί τρέφονται από τους εξωτερικούς τους πάτρωνες, οι οποίοι τους χρησιμοποίησαν ως όπλο εναντίον της Τουρκίας.

Μάλιστα μεγαλώσαμε, δεν μας μίκρυναν. Μεγαλώσαμε πολύ, αποκτήσαμε μεγάλη ισχύ, φθάσαμε στο σημείο να χαράσσουμε μόνοι μας το δρόμο μας. Όσο εμείς μεγαλώναμε, τόσο εκείνοι δυνάμωναν τις φωνές τους. Πρώτα προσπάθησαν να μας θέσουν υπό τον έλεγχό τους μέσω της συνεργασίας, είδαν ότι δεν γίνεται και στάθηκαν φανερά απέναντί μας.

Ποιοι είναι αυτοί; Οι σύμμαχοί μας, τα κράτη με τα οποία είμαστε εταίροι τα τελευταία πενήντα χρόνια.

Εμείς πάντα λέγαμε ότι «η πιο μεγάλη απειλή για την Τουρκία προέρχεται από τους συμμάχους της». Η επίθεση της 15ης Ιουλίου ήταν μια απόπειρα κατάληψης της χώρας, οι σύμμαχοι μας κήρυξαν ανοικτά τον πόλεμο. Μάλιστα, μας χτυπούσαν οι σύμμαχοί μας, οι τρομοκράτες που εξέθρεψαν εκείνοι, οι υπηρεσίες πληροφοριών και ο στρατός των συμμάχων μας.

http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2016/08/30.html

Δημοσιεύουμε σήμερα το Β΄ Μέρος του άρθρου του Ιμπραχίμ Καραγκιούλ, το οποίο ήδη προκάλεσε το ενδιαφέρον χιλιάδων αναγνωστών. Πριν αλέκτωρ λαλήσαι, ο ίδιος ο Ερντογάν με τις προχθεσινές του δηλώσεις, που έχουν αυτούσια αποσπάσματα από το άρθρο, έρχεται να επιβεβαιώσει τις εκτιμήσεις μας, ότι δηλαδή δεν πρόκειται απλώς για ένα άρθρο, αλλά πιθανότατα για ένα «report» που συντάχθηκε από το επιτελείο του Ερντογάν, με το οποίο γίνεται η αποτίμηση της κατάστασης και η πρόταση πολιτικής και στρατηγικής για τις επόμενες δεκαετίες.

Κατά την άποψή μας, έτσι θα πρέπει να διαβαστεί και να αναλυθεί, αφού η πολιτική συμπεριφορά της Τουρκίας θα «πηγάζει» και θα εκπορεύεται από όσα περιέχονται στο εν λόγω άρθρο.

Όσον αφορά την ουσία, το κλασικό «λάθος» που κάνει ο αρθρογράφος και όσοι συνετέλεσαν στη σύνταξη του «report» είναι ότι εκλαμβάνουν ως συνωμοσία εναντίον της Τουρκίας τη φυσική πορεία των πραγμάτων, και εννοούμε την πορεία των Κούρδων και των άλλων λαών της Ανατολίας προς την απελευθέρωση.

Δεν υπολογίζουν δηλαδή ότι αυτές οι πλανητικές δυνάμεις τις οποίες τώρα καταριούνται, είναι αυτές που στήριζαν επί έναν αιώνα την κίβδηλη ενότητα της Τουρκίας και του τουρκικού έθνους και κράτους, και τώρα που αποσύρουν τη στήριξη, η ίδια η ιστορία είναι αυτή που έρχεται να κάνει τη δική της δουλειά και όχι οι σύμμαχοι που «πρόδωσαν» την Τουρκία. Απλώς, οι σύμμαχοι της Τουρκίας ήλθε η ώρα να απλώσουν το χέρι σε εκείνους που τους έθαψαν επί έναν αιώνα με την πολιτική τους στον κεμαλικό και ισλαμοφασιστικό μεσαίωνα.

Καλή μελέτη, και ο θεός της Ανατολίας βοηθός όλων μας...

Σάββας Καλεντερίδης

Β΄ΜΕΡΟΣ

Θα πρέπει να επανεξεταστούν οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ και την ΕΕ

Αυτό είναι ξεκάθαρο και φαίνεται από τη στάση που κρατούν οι ΗΠΑ και τα κράτη της ΕΕ μετά την επίθεση της 15ης Ιουλίου. Ήταν σίγουροι ότι θα πετύχουν. Δεν πρόβλεψαν ότι οι δύναμη αντίστασης που έχει ο τουρκικός λαός θα τους χαλούσε τα σχέδια. Δεν πρόβλεψαν ότι θα αμυνθούν για την πατρίδα. Συνελήφθησαν με τα ματωμένα σενάρια στα χέρια τους.

Επιτέλους, μετά απ’ όλα αυτά, οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ θα πρέπει να αναπτυχθούν σε ένα άλλο επίπεδο. Το σχέδιο για την είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ θα πρέπει να επανεξεταστεί.

Θα πρέπει πλέον η Τουρκία, ως παγκόσμια δύναμη, να διευρύνει το πεδίο των πολιτικών και γεωπολιτικών της ελιγμών, με βάση τον νέο παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων.

Η επιχείρηση κατάληψης της χώρας ήταν σε εξέλιξη εδώ και χρόνια. Επιχείρησαν να καταλάβουν τη χώρα μέσω περιθωριακών αντιπολιτευτικών δυνάμεων, με τα γεγονότα του πάρκου Γκεζί. Νόμισαν ότι θα τα καταφέρουν. Τότε είδαν ότι η Τουρκία είναι πολύ δυνατή. Με την επιχείρηση της 17ης Δεκεμβρίου,(1) χρησιμοποιώντας τους ανθρώπους τους στο πολιτικό σύστημα, επιχείρησαν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους αναίμακτα το σύστημα, να στείλουν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τη σημερινή ηγεσία της Τουρκίας, έχοντας ως στόχο να μην επιτρέψουν να εμφανιστούν ξανά στο προσκήνιο στελέχη με εθνικό φρόνημα όπως της σημερινής ηγεσίας.

Έχουν θέσει σε εφαρμογή σχέδιο «περικύκλωσης» της Τουρκίας

Παραλίγο να το πετύχουν. Αυτές οι δύο απόπειρες είχαν διεθνή διάσταση και αποσκοπούσαν στον έλεγχο της Τουρκίας. Μετά ακολούθησε η εκμετάλλευση του αποτελέσματος των εκλογών, μετά ήλθε η τρομοκρατία, και τώρα, με το πραξικόπημα, οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, το πιο ισχυρό κομμάτι του κράτους, ανέλαβαν να φέρουν σε πέρας τη δική τους αποστολή.

Έχουν σε εφαρμογή σχέδιο «περικύκλωσης» της Τουρκίας. Οι αρθρογράφοι στο εσωτερικό χειροκροτούσαν, ορισμένοι πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι ήταν συνεργάτες τους. Έκαναν σχέδια να μας κάνουν να συγκρουστούμε με τη Ρωσία, να κάνουν τον [Κουρδικό] Διάδρομο της Βόρειας Συρίας, για να φυλακίσουν και να πνίξουν την Τουρκία στην ενδοχώρα της Ανατολίας.

Αν τα κατάφερναν όλα αυτά, σχεδίαζαν να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος. Να καταστρέψουν την Ανατολία, να μετατρέψουν τις πόλεις μας σε ερείπια, για να μην μπορούμε για τα επόμενα εκατό χρόνια να σηκώσουμε κεφάλι. Τα σχέδια αυτά, που ήταν σχέδια εκδίκησης, ήταν τρομερά.

Γνώριζαν ότι όσο υπάρχει Εκείνος, η Τουρκία δεν γονατίζει

Όλα αυτά είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους και εντάσσονται σε ένα σχέδιο. Όμως και οι φίλοι και οι εχθροί γνωρίζουν πολύ καλά ότι όσο η Τουρκία είναι ισχυρή, δεν θα επιτρέψει να παραδοθεί αυτός ο τόπος, δεν θα επιτρέψει να χαραχτούν νέοι χάρτες και νέα σύνορα.

Αυτοί ξέρουν ότι όσο υπάρχει ο Πρόεδρος Ερντογάν, δεν θα μπορέσουν να φέρουν στα μέτρα τους αυτή τη χώρα. Γι’ αυτό επί χρόνια ασχολούνται μ’ αυτόν, προσπαθώντας να αμαυρώσουν την εικόνα του.

Αυτοί τώρα πλέον γνωρίζουν πώς κινητοποίησε Εκείνος τη ραχοκοκαλιά της χώρας, πώς μετέτρεψε σε δύναμη την ιστορική παρακαταθήκη αντίστασης του έθνους. Προσέξτε, κάθε επιχείρηση εναντίον της Τουρκίας έχει ως στόχο να εξουδετερώσει τον Ερντογάν και το περιβάλλον του. Προσπάθησαν να διασπάσουν αυτήν την «ραχοκοκαλιά». Γιατί αυτά τα ηγετικά στελέχη, αυτή η ραχοκοκαλιά, είναι μια δύναμη που μπορεί να ορίσει την τύχη αυτού του τόπου. Μια τέτοια δύναμη εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, που ξέρει να αντιστέκεται και να παράγει πολιτική.

Η 15η Ιουλίου δεν είναι η τελευταία επίθεση

Δεν τελειώσαμε… Η 15η Ιουλίου δεν είναι η τελευταία επίθεση. Προσοχή, μην νομίσετε ότι όλα τελείωσαν, ότι έκλεισε αυτή η υπόθεση της διεθνούς επέμβασης στη χώρα μας. Ο Ερντογάν και το επιτελείο του θα ξαναμπούν στο στόχαστρο. Θα μπουν σε εφαρμογή νέα σενάρια για να τον εξουδετερώσουν. Όλες οι τρομοκρατικές οργανώσεις θα αρχίσουν να επιτίθενται την ίδια περίοδο και θα επιχειρηθεί οι πόλεμοι των εθνικών ταυτοτήτων να επεκταθούν σε ολόκληρη την Τουρκία. Γιατί μετά από κάθε αποτυχία, βάζουν σε εφαρμογή ακόμα πιο αιματηρά και θανατηφόρα σχέδια. 

Κανείς να μην επιχειρήσει να παίξει με τη λογική μας, να μας αποπροσανατολίσει. Κανείς να μην θεωρήσει ότι το έθνος μας είναι ανόητο και να προσπαθήσει να μας πείσει ότι η καταστροφική επίθεση της 15ης Ιουλίου δεν ήταν τίποτε σοβαρό. 

Κανείς να μην προσπαθήσει να υποστηρίξει και να αθωώσει τα στελέχη εντός της Τουρκίας αυτής της πολυεθνικής επίθεσης 

Κανείς να μην πει «εντάξει, τα καταφέραμε», αρχίζοντας προσωπικούς υπολογισμούς. Αυτή η κρίση θα συνεχιστεί τουλάχιστον για τα επόμενα πέντε χρόνια. 

Έχουμε έναν άξονα αμύνης, την υπεράσπιση της Ανατολίας

Από τώρα και στο εξής, όλοι θα πρέπει να συνασπιστούμε στη γραμμή της υπεράσπισης της Πατρίδας, στην άμυνα για την υπεράσπιση της ακεραιότητας της Ανατολίας.

Όσοι είναι εκτός αυτής της γραμμής είναι ξένοι, είναι εσωτερική απειλή, είναι εχθρός. Με το να συνεχίζουμε να ανεχόμαστε τον Γκιουλέν και τους τρομοκράτες του στους μηχανισμούς του κράτους, μετατρέπουμε ταχύτατα την εσωτερική σε εξωτερική απειλή. Θα χρησιμοποιηθούν επί μακρόν ως ένα θανατηφόρο όπλο εναντίον της Τουρκίας.

Και μην ξεχνάτε ότι τα στοιχεία της εσωτερικής απειλής στην Τουρκία δεν εξαντλούνται ανάμεσα στα στελέχη της τρομοκρατικής οργάνωσης του Γκιουλέν, και όταν θα έλθει η στιγμή, θα τους ενεργοποιήσουν και εκείνους.

Τότε θα σας εκπλήξουν ορισμένοι κύκλοι. Γι’ αυτό καλούμε τους πάντες σε αυτή τη νέα πολιτική ταυτότητα, σ’ αυτόν τον νέο πατριωτικό άξονα. Για να μην αντιμετωπίσουμε το φάσμα της εξαφάνισης, σας καλούμε σε έναν νικηφόρο αγώνα.

Θα είμαστε για άλλα χίλια χρόνια σ’ αυτά τα εδάφη. Είμαστε χίλια χρόνια την Ανατολία, θα μείνουμε κι άλλα χίλια χρόνια.

Μετά το δίλημμα «ή θα μικρύνουμε και θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε ή θα μεγαλώσουμε», τώρα είμαστε αντιμέτωποι με ένα άλλο δίλημμα: Ή «Ανοικοδόμηση της χώρας από την αρχή» ή διαμελισμός! Επιλέξαμε το δρόμο να συνεχίσουμε να υπάρχουμε μεγαλώνοντας. Τώρα περνάμε στην εποχή της «Ανοικοδόμησης της χώρας από την αρχή». Αυτή θα είναι η έσχατη γραμμή αμύνης μας!

Μετά την 15η Ιουλίου, προετοιμαζόμαστε για ανοιχτό πόλεμο. Η ιστορία θα γράψει για άλλη μια φορά τι είναι η χιλιόχρονη αντίσταση στην Ανατολή.

Οι σχεδιασμοί του 2017 μπορεί να είναι η ιστορία ενός Βιβλικού Πολέμου.

İbrahim Karagül

1. Την 17η Δεκεμβρίου 2014, οι εισαγγελείς συνέλαβαν τους γιους υπουργών του Ερντογάν με δεκάδες εκατομμύρια δολάρια από μίζες. Παραλίγο να συλλάβουν και τον γιο του Ερντογάν, ενώ υπάρχουν συνομιλίες που λέει στον γιο του να κρύψει τα 30 εκατομμύρια που είχε στο σπίτι.

http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2016/08/30_4.html#more

Τί είναι τα "καραμανλήδικα¨;

Καραμανλήδικα ή Καραμανίτζα

ή ρούμτζα-turkce (ελληνοτουρκικά)

Πρόκειται για μια ιδιαίτερη γλωσσική συμπεριφορά τμήματος του χριστιανικού πληθυσμού της Μ. Ασίας και κυρίως του χώρου της Καππαδοκίας, η οποία άρχισε μετά την εμφάνιση των Τουρκικών μαζών και την κατάκτηση της περιοχής.

Οι λόγοι πολλοί μα και συνάμα σημαντικοί. Στη μικρή μας αναφορά επισημαίνουμε τους δυο, κατά την άποψή μας, σπουδαιότερους:

Η βία την οποία εφάρμοσε ο κατακτητής για την αλλοίωση της εθνικής συνειδήσεως σε συνδυασμό με την αναγκαστική αλλαγή του θρησκευτικού φρονήματος, στο διάβα χρόνου.

Η καθημερινότητα που απλά μεταφράζεται ως την αδήριτο ανάγκη των μαζών να επικοινωνήσουν με τη διοίκηση και την κυρίαρχη γλώσσα που ήταν η τουρκική.

Έτσι σιγά-σιγά μα σταθερά επεκράτησε η ιδιαιτερότητα μιας παράξενης γλωσσικής ιδιομορφίας που στην ομιλία της μεν ήταν η τουρκική μπολιασμένη έντονα με τοπικούς ιδιωματισμούς, αλλά στην καταγραφή της με ελληνικούς χαρακτήρες. Δηλαδή «ρουμί ουλ χουρούφ τουρκί ουλ ιπαρέ = με ελληνικούς χαρακτήρες εις την τουρκική».

Επίσης πληροφοριακά:

Πρόκειται για γλωσσικό εύρημα που αφενός μεν «τακτοποιεί» τις όποιες ανάγκες – υποχρεώσεις προέκυψαν ρητά και κατηγορηματικά… αλλά ταυτόχρονα πανέξυπνα διευκολύνει τη γνώση της ελληνικής αλφαβήτου, γεγονός εξαιρετικά χρήσιμο μετά τον επιχειρηθέντα εξευρωπαϊσμό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας με το Χάτι Χουμαγιούν και το Χάτι Σερίφ…

Έχει εκδοθεί μια πληθώρα βιβλίων… θρησκευτικού, ιστορικού, φιλολογικού, περιεχομένου…

Απόσπασμα από καραμανλήδικη Βίβλο

Η πρώτη αναφορά για τους τουρκόφωνους Έλληνες της Καππαδοκίας περιέχεται σε λατινική έκθεση που κατατέθηκε στη Σύνοδο της Βασιλείας το 1437…

Η πρώτη καραμανλίδικη «έκδοση» έγινε λίγο μετά την άλωση της Πόλης από τον Γεννάδιο Σχολάριο με τη σύνταξη Ομολογίας Πίστεως, που μεταφράστηκε στην τουρκική και καταγράφηκε με ελληνικούς χαρακτήρες.

Οι Τούρκοι ανεπιτυχώς προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τη γλωσσική ιδιαιτερότητα κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1920 με τη δημιουργία Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου με τον Ευθύμιο Καραχισαρίδη (παπα-Ευτύμ)…

http://diasporic.org/mnimes/archives/karamanlidika-or-karamanitza-or-roumtza-turkce-greek-turkish


 

Αρχαίοι λαοί της Μ. Ασίας (4)

Λούβιοι: Συλλογική ονομασία των αριοευρωπαϊκών (=ινδοευρωπαϊκών) φύλων που εισέβαλαν στην Μικρά Ασία και σημάδεψαν το τέλος της δευτέρας φάσεως της αρχαιότερης εποχής του Ορειχάλκου (Πρώϊμη Χαλκοκρατία ΙΙ, 2600-2300 π.Χ.).Οι εισβολείς, προερχόμενοι από την θρακική πεδιάδα, θα διαπεραιωθούν από την πλευρά των Δαρδανελλίων στην Τρωάδα, όπου θα καταστρέψουν όχι μόνον τον δεύτερο οικισμό της Τροίας (Τροία ΙΙ), αλλά και πολλούς άλλους οικισμούς σε ολόκληρη την περιοχή της δυτικής και νοτιοδυτικής Μ. Ασίας (Μπεϋτζέ-Σουλτάν ΧΙΙΙα, Πολατλί Ι, Κούσουρα Β κ.λ.π.).

Όπως διαπιστώθηκε από τις αρχαιολογικές έρευνες και τα σχετικά ευρήματα, οι επιδρομείς θα κατακτήσουν και ορισμένα νησιά του Β.Α. Αιγαίου, όπου θα καταστρέψουν τον περίφημο (παρα-Τρωϊκό) πολιτισμό της Πολιόχνης στην Λήμνο (Πολιόχνη V). Οι εισβολείς, στην διάρκεια της επομένης περιόδου (Πρώϊμη Χαλκοκρατία ΙΙΙ, 2300-2000 π.Χ.), θα προωθηθούν βαθμιαία μέχρι την Κιλικία (καταστροφή του οικισμού της Ταρσού), ακολουθώντας κατά πάσα πιθανότητα μια πορεία παράλληλη με τις ακτές της Μεσογείου.

Η νεώτερη έρευνα έχει προσδιορίσει την ονομασία και την γλώσσα αυτών των φύλων με την βοήθεια των Αρχείων που ανακαλύφθηκαν στα ανάκτορα της Χαττούσα, της πρωτεύουσας της αυτοκρατορίας των Χετταίων.

Στα Χιττιτικά Αρχεία διαπιστώθηκε ότι πολλές επιγραφές ήσαν γραμμένες σε μια διαφορετική αριοευρωπαϊκή διάλεκτο από αυτήν που χρησιμοποιούσαν οι ίδιοι οι Χετταίοι και την οποία προσδιόριζαν με το επίρρημα λούβιλι (luwili) = με τον τρόπο της Λούβι (δηλ. στην Λουβική). Αυτός είναι ο λόγος που οι Γλωσσολόγοι ονόμασαν αυτήν την γλώσσα Λουβική και τον λαό που την μιλούσε Λούβιους.

Μια από τις ιδιομορφίες της Λουβικής ήταν και ο σχηματισμός τοπωνυμίων με την προσθήκη του κτητικού –sas (=του ή της) στην ονομασία π.χ. Dattasa(s), Tarhuntasa(s), Karkissa(s) κ.λ.π. Αυτού του τύπου τοπωνύμια εμφανίζονται σε πολλές χιττιτικές επιγραφές και αναφέρονταν πάντα σε περιοχές έξω από τα όρια του κυρίως Χιττιτικού κράτους, στην Δυτική και Νότια Μικρά Ασία.

Το σημείο που ενδιαφέρει περισσότερο, ειδικά εμάς τους Έλληνες, είναι ότι όπως υποστηρίζεται από τους νεώτερους ερευνητές, ανάμεσα στους λαούς του κύματος της εισβολής εκείνης υπήρχαν και δύο τουλάχιστον μεταναστευτικές ομάδες οι οποίες διέσχισαν το Αιγαίο και εγκαταστάθηκαν σε περιοχές της νοτιοανατολικής Ελλάδος (καταστροφή Λέρνας ΙΙΙ, γύρω στο 2100 π.Χ.).

Πρόκειται για τους Δαναούς και τους Άβαντες, οι οποίοι θεωρούνται ως τα πρώτα ελληνόφωνα φύλα που εγκαταστάθηκαν στον ελλαδικό χώρο και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται Πρωτοέλληνες (βλ. Ι.Ε.Ε. τομ. Α΄ σελ. 362).

Η Λουβική ή Λουβιακή γλώσσα είναι στενά συγγενής εκτός της Χιττιτικής και με την Παλαϊκή, όπως ονομαζόταν η διάλεκτος των Παλαϊτών, δηλ. των κατοίκων της περιοχής που αργότερα θα γίνει γνωστή ως Παφλαγονία (βορειο – δυτικές ακτές της Μ. Ασίας στον Εύξεινο Πόντο. Βλ. λήμμα Παφλαγόνες).

Η Παλαϊκή ανακαλύφθηκε και αυτή από τις επιγραφές των χιττιτικών Αρχείων (γραμμένα αρχικά στην χιττιτική σφηνοειδή γραφή), όπου αναφερόταν ως palaumnili = με τον τρόπο της Πάλα (βλ. για λεπτομέρειες στο Δημ. Ευαγγελίδη: «Η καταγωγή των Αριοευρωπαίων» τόμος Α΄ τεύχος 2 σελ. 86-87 – Αθήνα 1991). Η χρήση της ως καθομιλουμένης γλώσσας φαίνεται ότι σταμάτησε τον 14ο αιώνα π.Χ., σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία (C.A.H. Vol. 1, part 2B - σελ. 831).

Η Λουβική θα διασπασθεί σε τρεις διαλέκτους, την Ανατολική, την Δυτική και την Κεντρική.

Η Δυτική διάλεκτος θεωρείται ως προγονική γλώσσα της Λυδικής, της γλώσσας των Λυδών, κυρίως όμως της Λυκιακής, της γλώσσας των Λυκίων.

Η Ανατολική διάλεκτος θεωρείται πρόδρομος της γλώσσας που χρησιμοποιούσαν αργότερα οι Λουβικοί πληθυσμοί των Νεο-Χιττιτικών κρατιδίων (βλ. παρακάτω), της λεγομένης Ιερογλυφικής Λουβικής. Η Κεντρική διάλεκτος ήταν η γλώσσα ενός μέρους των Αρχείων της Χαττούσα γραμμένων σε μια Λουβική διάλεκτο που διέφερε από τις δύο άλλες.

Λουβική ιερογλυφική

Οι Λούβιοι θα διασκορπιστούν σε μεγάλες εκτάσεις με αποτέλεσμα βαθμιαία να αφομοιωθούν είτε από τους αυτόχθονες λαούς είτε από άλλα αριοευρωπαϊκά φύλα και κυρίως από τους Χετταίους.

Σημαντική θα παραμείνει η παρουσία των Λουβίων τόσο στην περιοχή της Λυκίας (Lukka στα χιττιτικά), όσο και στην περιοχή δυτικά της Λυκίας όπου οι Λούβιοι θα συγκροτήσουν την ισχυρή ομοσπονδία της Αρζάβα (Arzawa), με πρωτεύουσα την Απάσα (Apasa στα χιττιτικά), η οποία θα μετεξελιχθεί πολύ αργότερα στην περίλαμπρη ιωνική πόλη Έφεσο.

Μετά την κατάκτηση αυτών των περιοχών από τους Χετταίους (στα μέσα του 17ου αιώνα π.Χ.) και κυρίως μετά την κατάπνιξη της εκτεταμένης εξέγερσης των υποτελών κρατιδίων της περιοχής από τον Χετταίο αυτοκράτορα Μουρσίλις ΙΙ στα μέσα του 14ου αιώνα π.Χ., λουβικοί πληθυσμοί θα καταφύγουν στην περιοχή της Κιλικίας (Kizzuwatna στα χιττιτικά), όπου θα εγκατασταθούν μαζικά.

Εκεί θα γίνουν το κυρίαρχο στρώμα σε πολλά από τα λεγόμενα Νεο-Χιττιτικά κρατίδια (βλ. λεπτομέρειες στο Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη: Η Καταγωγή των Αριοευρωπαίων - τομ. Α΄ τεύχος 2, Κεφ. 5 ια΄ Τα Νεοχιττιτικά Κράτη, σελ. 39-43), που δημιουργήθηκαν στις περιοχές της ΝΑ Μικράς Ασίας και Βόρειας Συρίας μετά την κατάλυση της Χιττιτικής αυτοκρατορίας γύρω στα 1200 π.Χ. και θα διατηρήσουν την γλώσσα τους και τις παραδόσεις τους για 500 περίπου χρόνια, μέχρι την κατάκτηση της περιοχής από τους Ασσυρίους (γύρω στο 700 π.Χ.).

Από το λήμμα Λούβιοι του "Λεξικού των λαών του Αρχαίου Κόσμου" (Κυρομάνος, 2006) του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη.

Αρχαίοι λαοί της Μ. Ασίας (3)

Λυκία

Λύκιοι: Λαός της αρχαιότητας εγκατεστημένος στα νότια παράλια της Μικράς Ασίας, περίφημοι ναυτικοί και διαβόητοι πειρατές. Πληροφορίες για τον λαό αυτόν μπορούμε να συλλέξουμε είτε ξεκαθαρίζοντας προσεκτικά τις αρχαίες παραδόσεις και συνδυάζοντας αυτές με το υπάρχον αρχαιολογικό υλικό είτε από γλωσσολογικές μελέτες και έρευνες. Έτσι, μια ουσιαστική πληροφορία που προκύπτει είναι ότι υπήρχαν ανέκαθεν στενές σχέσεις της περιοχής αυτής (βλ. Χάρτη) με την Κρήτη.

Υπενθυμίζουμε σχετικά την παράδοση που κατέγραψε ο Ηρόδοτος (Α΄ 173) και η οποία αναφέρει ότι μετά από φιλονικία μεταξύ του Μίνωα και του αδελφού του Σαρπηδόνα για τον θρόνο της Κρήτης, ο Σαρπηδών θα εκδιωχθεί και θα καταφύγει με τους οπαδούς του (που ονομάζονταν Τερμίλες) στην περιοχή της Δυτ. Μικράς Ασίας που τότε ήταν γνωστή ως Μιλυάς. Εκεί θα συμμαχήσει με τον Κίλικα (Απολλοδ. Γ΄ Ι. 2) και θα κατακτήσουν την χώρα των Μιλύων που τότε ονομάζονταν Σόλυμοι. Ο Σαρπηδών θα γίνει βασιλιάς της χώρας, παραχωρώντας ένα τμήμα της στον Κίλικα ως αντάλλαγμα της συμμαχίας και της βοήθειάς του.

Στον Σαρπηδόνα θα καταφύγει και ο Λύκος (= φωτισμένος, από την ρίζα λυκ- απ’ όπου και το λατινικό lux, lucis – φως, φωτός), ο γιος του Πανδίονος, εξορισμένος από τον αδελφό του, βασιλιά της Αθήνας, Αιγέα. Ο Λύκος θα διαδεχθεί τον Σαρπηδόνα και από το όνομά του θα κληθεί ολόκληρη η περιοχή Λυκία.

Ο Όμηρος διακρίνει τους Λύκιους από τους Σόλυμους. Αναφέρει (Ιλιάς, Β 875) τους πρώτους ως συμμάχους των Τρώων, με αρχηγούς τον Σαρπηδόνα και τον ανιψιό του τον Γλαύκο, απογόνους του μυθικού ήρωα Βελλεροφόντη. Παρακάτω όμως (Ζ 145-212) παραθέτοντας τα κατορθώματα του Βελλεροφόντη στην Λυκία, αναφέρει ότι πολέμησε με τους Σόλυμους, κατ’ εντολή του βασιλιά της Λυκίας Ιοβάτη, όπως και ο γιος του Βελλεροφόντη, Ίσανδρος. Την ίδια διήγηση αναφέρει λεπτομερέστερα και ο Απολλόδωρος (Βιβλιοθήκη Β΄ ΙΙΙ. 1).

Ο Στράβων παρατηρεί (ΙΒ΄ ΙΙΙ. 27) ότι ο Όμηρος ενώ αναφέρει «…Λυκίους μεν και Σολύμους…», δεν αναφέρει τους Μιλυείς (Μιλύαι ή Μίλυες, κατά τον Στέφανο Βυζάντιο), που όπως φαίνεται με αυτό το όνομα εξακολουθούν και στην εποχή του Στράβωνα (1ος αιώνας π.Χ.) να αποκαλούνται οι κάτοικοι της Λυκίας (ΙΔ΄ ΙΙΙ. 10).

Τέλος, ο Στέφανος Βυζάντιος, ταυτίζει τους Σόλυμους με τους κατοίκους της γειτονικής Πισιδίας (στα βόρεια της Λυκίας. Βλ. λήμμα Πισιδοί).

Συνδυάζοντας τις παραπάνω παραδόσεις με τα ιστορικά, γλωσσολογικά κ.λ.π. στοιχεία που υπάρχουν, μπορούμε σήμερα να ανασυστήσουμε την παλαιότερη ιστορία της Λυκίας. Έτσι, η σύγχρονη έρευνα επιβεβαίωσε κατ’ αρχάς τις παραδόσεις για την εγκατάσταση Κρητών προσφύγων στην Λυκία. Συγκεκριμένα, αποδείχθηκε ότι μετά τις εκτεταμένες καταστροφές που προκλήθηκαν στην Κρήτη από την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας (Σαντορίνης) γύρω στο 1450 π.Χ., οι Αχαιοί (Μυκηναίοι) της ηπειρωτικής Ελλάδος θα επωφεληθούν από την μεγάλη αναστάτωση που δημιουργήθηκε στην μεγαλόνησο και θα την καταλάβουν, εγκαθιστώντας Αχαϊκή Δυναστεία.

Αυτήν ακριβώς την περίοδο τοποθετείται η έξοδος των Κρητών μεταναστών στις κοντινές περιοχές της Λυκίας και της Καρίας (βλ. και Ulrich Wilcken: Αρχαία Ελληνική Ιστορία σελ. 69-70). Ήδη όμως στην περιοχή κυριαρχούσαν Δυτικά Λουβικά φύλα (Μιλύες) τα οποία είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή μετά την Λουβική εισβολή στην Μ. Ασία γύρω στο 2300 π.Χ.

Οι Αριοευρωπαίοι Λούβιοι, υπέταξαν και πιθανόν αφομοίωσαν ένα μέρος των παλαιοτέρων κατοίκων του «Μεσογειακού» υποστρώματος (Σόλυμοι), ενώ τους υπόλοιπους τους απώθησαν στο εσωτερικό (Πισιδία), ερχόμενοι συχνά σε πολεμικές συγκρούσεις μαζί τους, βοηθούμενοι από τους Μυκηναίους αποίκους των γειτονικών παραλιακών περιοχών (πόλεμοι Βελλεροφόντη με Σολύμους).

Οι λουβικής καταγωγής Μιλύες επιβλήθηκαν μεν γλωσσικά, αλλά όπως φαίνεται δέχτηκαν σημαντικές πολιτιστικές επιρροές από τους ιθαγενείς, όπως φανερώνει η τήρηση της μητρογραμμικής καταγωγής και άλλα μητριαρχικά έθιμα που χαρακτηρίζουν όλους τους αρχαίους λαούς του «Μεσογειακού» υποστρώματος.

Στην ενίσχυση αυτών των ιθαγενών πολιτιστικών επιρροών, ασφαλώς συνέβαλαν και οι πρόσφυγες από την Κρήτη, οι Τερμίλες της παράδοσης, οι οποίοι ήσαν Μινωΐτες στην καταγωγή. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην επιγραφή που υπάρχει στον λεγόμενο οβελίσκο του Άρπαγου (ο Πέρσης σατράπης που προσάρτησε την Λυκία), ο οποίος βρίσκεται σήμερα στο Λονδίνο, οι Λύκιοι αυτοαποκαλούνται t r ṁ m l = Τερμίλαι.

Μετά την εγκατάστασή τους στην Λυκία, οι έμπειροι Κρητικοί ναυτικοί επιδόθηκαν στην πειρατεία και μαζί με τους ιθαγενείς κατοίκους της χώρας αλλά και γειτονικών περιοχών (Καρία, Κιλικία), πραγματοποιούν επιδρομείς μέχρι την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Την περίοδο της Χιττιτικής αυτοκρατορίας, η περιοχή και οι κάτοικοι ονομάζονται Λούκκα/Λούκκι (Luqqa/Luqqi) και με αυτό το όνομα εμφανίζονται στις Αιγυπτιακές επιγραφές.

Οι Λύκιοι θα πάρουν μέρος στα γεγονότα του Τρωϊκού πολέμου, όπως επίσης θα παίξουν και πρωτεύοντα ρόλο στις μεταναστεύσεις των «Λαών της Θάλασσας» που θα αναστατώσουν την Ανατολική Μεσόγειο τον 12ο αιώνα π.Χ. (Λεπτομέρειες βλ. Δημ. Ευαγγελίδη: «Η καταγωγή των Αριοευρωπαίων» τόμος Α΄ τεύχος 2 - Κεφάλαιο 6, ε – Οι λαοί της Μικράς Ασίας).

Χαρακτηριστικός μνημειακός τάφος στην Λυκία

Θα πρέπει να τονίσουμε στο σημείο αυτό ότι οι ονομασίες Λούβιοι και Λύκιοι, προέρχονται από την ίδια αριοευρωπαϊκή ρίζα Lukw – κάτι που σχετίζεται άμεσα με το γεγονός ότι η Λυκιακή γλώσσα θεωρείται απόγονος της Δυτικής Λουβικής διαλέκτου. Η γλωσσική κυριαρχία αυτής της διαλέκτου, που χρησιμοποιούσαν στην περιοχή, διατηρήθηκε και επιβλήθηκε στους ιστορικούς χρόνους.

Η Λυκιακή γλώσσα είναι πλέον αρκετά γνωστή στους γλωσσολόγους και η θέση της ανάμεσα στην Μικρασιατική ομάδα των Αριοευρωπαϊκών γλωσσών είναι πλέον αδιαμφισβήτητη, όπως απέδειξε οριστικά ο Δανός γλωσσολόγος Holger Pedersen το 1945.

Διαθέτουμε σήμερα πάνω από 150 επιγραφές (κυρίως μνημειακές) στην Λυκιακή γλώσσα γραμμένες στο Λυκιακό αλφάβητο (βλ. Εικόνα) με 29 γράμματα που προέρχεται όχι από ένα ανατολικό ελληνικό πρωτότυπο όπως θα ήταν αναμενόμενο, αλλά από το Δωρικό αλφάβητο, προφανώς από τους αποίκους της γειτονικής μικρασιατικής Δωρίδος.

Το Φρυγικό, Λυδικό και Λυκιακό αλφάβητο

Ανάμεσα στις επιγραφές υπήρχαν και αρκετές δίγλωσσες, στην Λυδική και στην Ελληνική γλώσσα, καθώς και η μεγάλη τρίγλωσση στήλη της Ξάνθου (η πρωτεύουσα της αρχαίας Λυκίας, στην ανατολική όχθη του ποταμού Ξάνθου), με κείμενα που διασώθηκαν πλήρη στην Ελληνική, Λυκιακή και Αραμαϊκή γλώσσα.

Θα πρέπει τέλος, να αναφέρουμε και την γλώσσα που ανακαλύφθηκε ανάμεσα στα κείμενα των παραπάνω επιγραφών, η οποία ονομάσθηκε «Λυκιακή Β» ή «Μιλυακή», για την οποία δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία. Οι ερευνητές θεωρούν ότι πρόκειται μάλλον για μια αρχαϊκή μορφή της Λυκιακής γλώσσας (βλ. C.A.H. Vol. III part 2, σελ. 673).

Από το λήμμα Λυδοί του "Λεξικού των λαών του Αρχαίου Κόσμου" (Κυρομάνος, 2006) του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη.

Αρχαίοι λαοί της Μ. Ασίας (2)

Το αρχαίο Βασίλειο της Λυδίας

Λυδοί: Αρχαίος λαός της Μικράς Ασίας, τον οποίο οι Έλληνες των πόλεων της Μικράς Ασίας γνώριζαν καλά και με τον οποίον είχαν αναπτύξει πολλές σχέσεις. Για την χώρα (βλ. Χάρτη) υπήρχαν συγγράμματα πολλών αρχαίων γεωγράφων, ιστορικών κ.λ.π. όπως ο Εκαταίος ο Μιλήσιος, ο Ελλάνικος ο Μυτιληναίος, ο Ξάνθος ο Λυδός και ο Αριστοτέλης (Πολιτεία Λυδικών πόλεων), από τα οποία δυστυχώς ελάχιστα αποσπάσματα έχουν διασωθεί.

Στον Όμηρο δεν υπάρχει αναφορά στους Λυδούς. Αντίθετα αναφέρονται (Ιλιάς, Β 864-867) οι Μαίονες (Μιήονες) με αρχηγούς τους γιους του Ταλαιμένη, Μέσθλη και Άντιφο, που κατοικούσαν στην περιοχή του όρους Τμώλος, στις βόρειες πλαγιές του οποίου υπήρχαν οι Σάρδεις (κοντά στον ξακουστό για την παραγωγή χρυσού ποταμό Πακτωλό, παραπόταμο του Έρμου), η μετέπειτα λαμπρή πρωτεύουσα του Λυδικού Βασιλείου.

Σύμφωνα με την παράδοση (Απολλοδωρος, VI. 3), ο Ηρακλής, προκειμένου να εξαγνισθεί από έναν φόνο, έλαβε χρησμό που όριζε να πουληθεί ως δούλος για τρία χρόνια και αυτή που τον αγόρασε ήταν η βασίλισσα της Λυδίας Ομφάλη. Η Ομφάλη ήταν κόρη του βασιλέως Ιάρδανου και σύζυγος του βασιλέως Τμώλου, που μετά τον θάνατό του στο βουνό, που πήρε από αυτόν το όνομά του, της άφησε τον θρόνο της Λυδίας. Ο Ηρακλής απέκτησε με την Ομφάλη τρεις γιους, ένας από τους οποίους ήταν ο Αγέλαος, πρόγονος της Δυναστείας των Μερμναδών, στην οποία ανήκε και ο τελευταίος βασιλιάς της Λυδίας πριν από την υποταγή της στους Πέρσες, ο περίφημος Κροίσος (Ηρόδοτος, Α΄ 6). Ο Ηρακλής όμως απέκτησε και έναν γιο, τον Αλκαίο, από την Μαλίδα, μια από τις ακολούθους της Ομφάλης. Ο Αλκαίος ήταν πρόγονος του Άγρωνος, ο οποίος θα γίνει ο πρώτος βασιλεύς της Δυναστείας των Ηρακλειδών, που θα κυβερνήσει την Λυδία επί 505 χρόνια (δηλ. μεταξύ 1200-700 π.Χ. περίπου), μέχρι την ανατροπή της από τον Γύγη, ιδρυτή της Δυναστείας των Μερμναδών, της οποίας τελευταίος βασιλεύς, όπως προαναφέρθηκε, ήταν ο Κροίσος.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει επίσης (Α΄ 7) ότι πριν από την Δυναστεία των Ηρακλειδών είχε προϋπάρξει μια άλλη Δυναστεία, οι βασιλείς της οποίας ήσαν απόγονοι του Λυδού (=ο αδελφός του Τυρσηνού, γιοι και οι δύο του Άτυ), μυθικού γενάρχη των Λυδών, από τον οποίον πήραν το όνομά τους αυτοί που πριν ονομάζονταν Μαίονες. Στα χρόνια αυτής της Δυναστείας ο μισός πληθυσμός της χώρας με επικεφαλής τον Τυρσηνό μετανάστευσε στους Ομβρικούς (Όμβροι ή Ούμβροι), στην κεντρική Ιταλία, όπου άλλαξαν το όνομά τους σε Τυρσηνοί (Α΄ 94).

Φαίνεται ότι οι παραδόσεις που κατέγραψε ο Ηρόδοτος για τις παλαιότερες Δυναστείες των Λυδών απηχούσαν παμπάλαιες μνήμες που αντιστοιχούν σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα. Η Δυναστεία των απογόνων του Λυδού, γιου του Άτυ, ήταν κατά πάσα πιθανότητα η Λουβική Δυναστεία που κυβέρνησε την χώρα ως υποτελής των Χετταίων (ίσως εγκατεστημένη από αυτούς), μετά την κατάκτηση της περιοχής από τον Χετταίο αυτοκράτορα Τουνταλίγιας (Tudhaliyas) II, τον 15ο αιώνα π.Χ. (C.A.H. Vol. III part 2 - σελ. 644).
Στην συνέχεια, την εποχή των γεγονότων του Τρωϊκού πολέμου και μετά την άλωση της Τροίας γύρω στα 1200 π.Χ. την Λουβική Δυναστεία διαδέχθηκε με ειρηνικό τρόπο (Ηροδτ. Α΄ 7), μια νέα Δυναστεία, σχετιζόμενη ίσως με τους Αχαιούς (Μυκηναίους) κατακτητές της Τροίας. Η νέα Δυναστεία ήταν αυτή που ο Ηρόδοτος ονομάζει Δυναστεία των Ηρακλειδών και της οποίας ο τελευταίος βασιλιάς ονομαζόταν Κανδαύλης ή Μυρσίλος, γιος του Μύρσου. Το δεύτερο αυτό όνομα θυμίζει έντονα το όνομα Μουρσίλις που έφεραν οι Χετταίοι αυτοκράτορες. Στα χρόνια πάντως της ακμής του Βασιλείου των Φρυγών (9ος– 8ος αιώνας π.Χ.), οι Λυδοί ήσαν υποτελείς τους.

Συνδυάζοντας αυτές τις παραδόσεις με τα στοιχεία της νεώτερης έρευνας, προκύπτει ότι οι Μαίονες ήσαν ένα μεικτό γένος, απόγονοι των Αριοευρωπαίων Λουβίων που είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή και αναμείχθηκαν στην συνέχεια με τον αρχικό ιθαγενή πληθυσμό που ανήκε στο «Μεσογειακό» υπόστρωμα και διατηρούσε μέχρι την άφιξη και κυριαρχία των Αριοευρωπαίων στην Μ. Ασία, τα δικά του ήθη και έθιμα και τις δικές του θρησκευτικές αντιλήψεις, στηριγμένες σε μητριαρχικούς θεσμούς. Φαίνεται ότι μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Χετταίους (στα χιττιτικά αρχεία η περιοχή ονομάζεται Masha, Μάσσα), το γνήσιο Λουβικό στοιχείο (= οι Λυδοί) θα αναδειχθεί και οι Λούβιοι-Λυδοί θα επιβάλουν τελικώς όχι μόνον την γλώσσα και το όνομά τους, αλλά και την εξουσία τους (η Δυναστεία που ίδρυσε ο γιος του Άτυ, Λυδός) στους Μαίονες, που είχαν ήδη παραλάβει πολλά γλωσσικά και πολιτιστικά στοιχεία από τον ιθαγενή πληθυσμό.

Μετά την πτώση της Τροίας και την Φρυγική εισβολή (γύρω στο 1200 π.Χ.) η Χιττιτική αυτοκρατορία θα διαλυθεί και πολυάριθμοι Χετταίοι πρόσφυγες κατέφυγαν στην περιοχή, σύμφωνα με κάποιες (κυρίως γλωσσολογικές) ενδείξεις.

Το Χιττιτικό στοιχείο θα επικρατήσει και θα αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας (Δυναστεία των Ηρακλειδών) σε συνεργασία («με την συγκατάθεσή τους», Ηρδτ. Α΄ 7) με το Λουβικό στοιχείο (Μαίονες) και πιθανόν με την βοήθεια των Μυκηναίων των Μικρασιατικών παραλίων (Μίλητος). Το γεγονός αυτό συνετέλεσε είτε στην εκδίωξη μέρους του ιθαγενούς «μεσογειακού» πληθυσμού είτε στην ταχύτερη αφομοίωσή του.

Η μετανάστευση λόγω μεγάλης σιτοδείας του μισού πληθυσμού της χώρας στην Ιταλία (Ετρουρία) με επικεφαλής τον Τυρσηνό, όπως προαναφέραμε, ίσως να συνέβη αυτήν την περίοδο και όχι στην περίοδο της προηγούμενης Δυναστείας των «απογόνων του Λυδού», όπως μάλλον λανθασμένα την τοποθετεί ο Ηρόδοτος (Α΄ 94). Αυτό συμφωνεί και με τα αρχαιολογικά δεδομένα που τοποθετούν την εμφάνιση των Ετρούσκων στην βόρεια Ιταλία τον 10ο αιώνα π.Χ.

Ημιστατήρ Λυδίας από ήλεκτρον, φυσικό μίγμα χρυσού και άργυρου

(μέσα 6ου αιώνα π.Χ.)

Η Δυναστεία των Ηρακλειδών και ο τελευταίος βασιλιάς της Κανδαύλης ή Μυρσίλος γιος του Μύρσου θα ανατραπεί, όπως γλαφυρά περιγράφει ο Ηρόδοτος (ό.π.) στις αρχές του 7ου αιώνα π.Χ. από τον Γύγη (690/685-645), υιό του Δασκύλου (όνομα που υποδεικνύει σχέσεις με την Μυσία και Φρυγία), τον ιδρυτή της Δυναστείας των Μερμναδών, η οποία θα βασιλεύσει μέχρι το 546 π.Χ. Ουσιαστικά όμως, η καταστροφή του Φρυγικού Βασιλείου από τους Κιμμέριους είναι αυτή που έδωσε την ευκαιρία στους Λυδούς να καταστούν ανεξάρτητοι.

Ο Γύγης, αφού αναδιοργανώσει το Βασίλειό του, θα αρχίσει να το επεκτείνει προς τα παράλια του Αιγαίου, προσπαθώντας να αποκτήσει διέξοδο προς την θάλασσα, γεγονός που τον φέρνει σε άμεση σύγκρουση με τους Έλληνες των Ιωνικών πόλεων. Παρά τις αλλεπάλληλες εκστρατείες του όμως εναντίον της Μαγνησίας (του Έρμου), της Σμύρνης και της Μιλήτου, ο Γύγης θα αποτύχει να τις υποτάξει και τελικά το μόνο που θα αποκομίσει είναι η υποταγή της Κολοφώνος.

Γνωστές ήσαν οι σχέσεις το Γύγη με το Μαντείο των Δελφών, το οποίο επειδή αναγνώρισε την άνοδό του στον θρόνο της Λυδίας, ανταμείφθηκε με πλούσια αφιερώματα σε χρυσό και ασήμι (Ηρόδοτος, Α΄ 13-14).

Τα επεκτατικά σχέδια του Γύγη δεν θα έχουν συνέχεια λόγω της καταστροφής που θα πλήξει το Λυδικό Βασίλειο (γύρω στο 660 π.Χ.). Η καταστροφή θα προέλθει από την ανανέωση των επιδρομών των Κιμμερίων, οι οποίοι αυτήν την φορά είναι ενισχυμένοι και από θρακικά φύλα μεταξύ των οποίων δεσπόζουσα θέση κατέχουν οι Τρήρες. Ο Γύγης θα αναγκασθεί να ζητήσει την βοήθεια των Ασσυρίων και έτσι θα γίνει φόρου υποτελής στον Ασσύριο αυτοκράτορα Ασσουρμπανιπάλ (668-627 π.Χ.). Οι Κιμμέριοι θα αποκρουσθούν και η Λυδία σε πρώτη φάση θα προστατευθεί. Ο Γύγης θα διαπράξει τότε ένα σοβαρότατο διπλωματικό λάθος, προτιμώντας να συμμαχήσει με τον Φαραώ της Αιγύπτου Ψαμμήτιχο Ι, ο οποίος με την βοήθεια Καρών και Ιώνων μισθοφόρων, θα αποτινάξει οριστικά τον ζυγό των Ασσυρίων (656 π.Χ.) και θα γίνει ο ιδρυτής της Σαϊτικής (26ης) Δυναστείας της Αιγύπτου. Ο Γύγης με αυτόν τον τρόπο θα επανακτήσει μεν την πλήρη ανεξαρτησία του, αλλά οι Ασσύριοι σύντομα θα τον εκδικηθούν, αγνοώντας τις εκκλήσεις του για στρατιωτική βοήθεια, όταν οι Κιμμέριοι, σε μια δεύτερη επιδρομή, θα καταλάβουν την πόλη των Σάρδεων (645 π.Χ.), εκτός από την καλά οχυρωμένη ακρόπολη και θα την καταστρέψουν. Ο Γύγης, υπερασπιζόμενος την ακρόπολη της πρωτεύουσάς του, θα χάσει την ζωή του σε μια μάχη.

Ο γιος και διάδοχος του Γύγη, Άρδυς (645-615 π.Χ.), θα αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Ασσουρμπανιπάλ, προτιμώντας την (ούτως ή άλλως σκιώδη) επικυριαρχία των Ασσυρίων από τον κίνδυνο των Κιμμερίων. Έχοντας κατά κάποιο τρόπο εξασφαλισθεί, ο Άρδυς θα επαναλάβει τις επιθέσεις του εναντίον της Μιλήτου όπου απέτυχε μεν, αλλά θα καταφέρει να υποτάξει την γειτονική πόλη της Πριήνης. Ο Λυδός βασιλιάς δεν θα αποφύγει τελικά την εισβολή. Τρήρες και Κιμμέριοι θα εισβάλουν και θα δηώσουν την χώρα, καταλαμβάνοντας και τις Σάρδεις για δεύτερη φορά (640 π.Χ.), πριν προλάβουν οι Ασσύριοι να επέμβουν. Στην επιδρομή συμμετείχαν και στίφη Λυκίων από τα νότια (Στράβων, ΙΓ΄ IV. 8).

Τον Άρδυ θα διαδεχθεί ο γιος του, Σαδυάττης (615-610 π.Χ.), επί της βασιλείας του οποίου ανανεώθηκαν οι επιθέσεις εναντίον της Μιλήτου, τις οποίες θα συνεχίσει ο γιος και διάδοχός του Αλυάττης (610-560 π.Χ.).

Στην διάρκεια της μακρόχρονης παραμονής του Αλυάττη στον θρόνο, η Λυδία θα ευημερήσει και θα ανέλθει στο μέγιστο σημείο της πολιτικής και οικονομικής ακμής της. Τα περίφημα νομίσματά της από ήλεκτρο (φυσικό μίγμα χρυσού και αργύρου, που δεν πρέπει να συγχέεται με το κεχριμπάρι), τα οποία κατά την παράδοση έθεσε σε κυκλοφορία για πρώτη φορά ο Γύγης, διαδόθηκαν σε όλο τον αρχαίο κόσμο. Ο Αλυάττης θα επιτύχει την κατάληψη της Σμύρνης γύρω στο 600/590 π.Χ. ενώ θα αποτύχει στις επιθέσεις του εναντίον της Μιλήτου και των Κλαζομενών. Παράλληλα με τις εκστρατείες του στα ανατολικά θα καταστήσει υποτελείς πολλές από τις περιοχές που παλαιότερα ανήκαν στο Φρυγικό Βασίλειο και τις οποίες κυβερνούσαν διάφοροι τοπικοί ηγεμόνες και πρίγκιπες.

Οι Λυδοί όμως θα αντιμετωπίσουν σύντομα την απειλή της νέας ανερχόμενης δύναμης της Ανατολής, της αυτοκρατορίας των Μήδων, οι οποίοι κάτω από την ικανή ηγεσία του ηγεμόνα τους Κυαξάρη, επεκτείνουν συνεχώς τα σύνορά τους και θα προωθηθούν στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Οι δύο λαοί τελικώς θα συγκρουσθούν και ο πόλεμος θα διαρκέσει έξη χρόνια (Ηροδτ. Α΄ 73-74), μεταξύ των ετών 590-585 π.Χ.

Ένα αστρονομικό φαινόμενο όμως θα αλλάξει την ροή των γεγονότων και θα διακόψει την εξέλιξη της αποφασιστικής μάχης που επρόκειτο να δοθεί σε μια τοποθεσία κοντά στον ποταμό Άλυ και η οποία θα έκρινε τις τύχες κατά πάσα πιθανότητα ολόκληρης της Μ. Ασίας. Αναφερόμαστε στην ολική έκλειψη ηλίου (28 Μαΐου 585 π.Χ.) που συνέβη στην διάρκεια της μάχης και η οποία παρέλυσε τους αντιπάλους. Ο Ηρόδοτος ισχυρίζεται ότι η έκλειψη είχε προβλεφθεί από τον Έλληνα σοφό Θαλή τον Μιλήσιο, αλλά οι νεώτεροι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο Θαλής δεν προέβλεψε, αλλά έδωσε την επιστημονική ερμηνεία του φαινομένου.

Οι εχθροπραξίες πάντως θα σταματήσουν, κάτω από την πίεση των δύο άλλων Μεγάλων Δυνάμεων της περιοχής και της εποχής, της Νεο-Βαβυλωνιακής αυτοκρατορίας και της Κιλικίας (η οποία εκείνη την περίοδο είχε αναδειχθεί σε ένα ισχυρό ανεξάρτητο κράτος). Οι Λυδοί και οι Μήδοι θα συνάψουν συμφωνία ειρήνης που θα επισφραγισθεί με τους γάμους της κόρης του Αλυάττη με τον γιό και διάδοχο του Κυαξάρη, τον Αστυάγη.

Ο Αλυάττης, μετά την σύναψη ειρήνης με τους Μήδους, θα στραφεί και πάλι προς τα δυτικά με στόχο την απόκτηση διεξόδου προς την θάλασσα και θα επαναλάβει τις επιθέσεις του εναντίον των ελληνικών πόλεων των παραλίων του Αιγαίου. Πρέπει να τονίσουμε ότι η παραδοσιακή αυτή πολιτική των Βασιλέων της Λυδίας δεν υπαγορευόταν από κάποια συναισθήματα εχθρότητας ή μίσους εναντίον των Ελλήνων, αλλά αποτελούσε ζωτική ανάγκη για το Λυδικό κράτος από καθαρά εμπορικούς και οικονομικούς (άρα γεωπολιτικούς) λόγους.

Τελικώς οι περισσότερες ελληνικές πόλεις θα υποκύψουν, εκτός από την ισχυρή Μίλητο, η οποία κάτω από την ικανή διακυβέρνηση του τυράννου (=κυβερνήτη) της, Θρασύβουλου, θα εξαναγκάσει τους Λυδούς να συνάψουν συμφωνία μαζί της.

Μετά τον θάνατο του Αλυάττη, στον θρόνο θα ανέλθει ο περίφημος Κροίσος (560-546 π.Χ.), ο τελευταίος βασιλεύς της Λυδίας όπως έχουμε προαναφέρει. Φημισμένος για τα πλούτη του (η λέξη κροίσος χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα όχι μόνον στα ελληνικά, αλλά και σε πολλές άλλες γλώσσες, για να δηλώσει κάποιον υπερβολικά πλούσιο), κατατάσσεται μαζί με τον βασιλέα των Φρυγών, Μίδα, στους ηγεμόνες της Ανατολής οι οποίοι είχαν προκαλέσει βαθιά εντύπωση στους Έλληνες της εποχής με αποτέλεσμα τα ονόματά τους να μείνουν θρυλικά.

Ο Κροίσος σχεδίαζε να καταλάβει και τα γειτονικά στα παράλια της Μ. Ασίας ελληνικά νησιά, αλλά η αυξανόμενη απειλή εκ μέρους των Περσών, που είχαν ήδη υποκαταστήσει τους Μήδους στην ηγεσία της αχανούς αυτοκρατορίας στα ανατολικά, τον έκαναν να αλλάξει γνώμη και να προτιμήσει να συμμαχήσει με τους νησιώτες, αλλά και την Σπάρτη.

Τα γεγονότα που μεσολάβησαν μέχρι την τελική σύγκρουση περιγράφει με αρκετές λεπτομέρειες ο Ηρόδοτος (Α΄ 75-91), ο οποίος αφηγείται και την τύχη του Κροίσου στα χέρια του νικητή αυτοκράτορα των Περσών Κύρου ΙΙ, που με την κατάληψη των Σάρδεων (546 π.Χ.), θα καταλύσει το Λυδικό Βασίλειο (Λεπτομέρειες για όλα τα παραπάνω βλ. και στο Δημ. Ευαγγελίδη: «Η καταγωγή των Αριοευρωπαίων» τόμος Α΄ τεύχος 2 - Κεφάλαιο 6, δ – Από την εισβολή των Κιμμερίων και την άνοδο του Λυδικού Βασιλείου, μέχρι την κατάκτηση της Μ. Ασίας από τους Πέρσες, περ. 700 – 546 π.Χ.).

Οι Λυδοί βαθμιαία θα χάσουν την γλώσσα τους και στην πλειονότητά τους θα αφομοιωθούν από τους Έλληνες των μικρασιατικών παραλίων, κυρίως κατά την περίοδο των Ελληνιστικών Βασιλείων. Ο Στράβων, τον 1ο αιώνα π.Χ. αναφέρει χαρακτηριστικά: «…Η Λυδική γλώσσα δεν διασώζεται καθόλου στην ίδια την Λυδία…» (Στρβ. ΙΓ΄ IV. 17).

Οι πρώτες συστηματικές έρευνες για την Λυδική γλώσσα πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του 20ου αιώνα με την μελέτη επιτύμβιων στηλών που βρέθηκαν σε τάφους της περιοχής των Σάρδεων. Οι στήλες ήσαν δίγλωσσες σε Λυδική και Αραμαϊκή γλώσσα και τα κείμενα αρκετά μεγάλα σε μήκος ώστε να είναι δυνατή η εξαγωγή γλωσσολογικών συμπερασμάτων. Η Αμερικανική αρχαιολογική αποστολή στις Σάρδεις έφερε στο φως νέες αξιόλογες επιγραφές που συμπλήρωσαν σημαντικά τις γνώσεις μας στην Λυδική γλώσσα.

Χρονολογικά, οι Λυδικές επιγραφές ανήκουν στην περίοδο μεταξύ των αρχών του 6ου αιώνα π.Χ. και τις αρχές της βασιλείας του Μ. Αλεξάνδρου (τέλη του 4ου αιώνα π.Χ.). Υπάρχουν και αρκετές δίγλωσσες επιγραφές με Ελληνο-λυδικά κείμενα (βλ. παρακάτω εικόνα).

Ελληνο-Λυδική δίγλωσση επιγραφή του 4ου αιώνα π.Χ. από τις Σάρδεις

(Αφιέρωμα του Νάννα, γιου του Διονυσικλή, στην θεά Αρτέμιδα)

 

Το Λυδικό αλφάβητο προήλθε από το Ανατολικό ελληνικό πρωτότυπο και ήταν αριστερόστροφο. Ορισμένα ελληνικά γράμματα που δεν χρειάζονταν χρησιμοποιήθηκαν για να αποδώσουν κάποιους ειδικότερους φθόγγους της Λυδικής γλώσσας. Επίσης χρησιμοποιήθηκαν και σύμβολα όπως το 8 = f, το οποίο χρησιμοποιήθηκε και στο Ετρουσκικό αλφάβητο, επιβεβαιώνοντας την παράδοση που αναφέρει ο Ηρόδοτος (Α΄ 94) για την Λυδική καταγωγή των Τυρρηνών (Ετρούσκων).

Οι μελέτες του Ιταλού γλωσσολόγου Onofrio Carruba θα αποδείξουν οριστικά (1959) ότι η Λυδική ανήκει στην ομάδα των αριοευρωπαϊκών Μικρασιατικών γλωσσών και όπως οι υπόλοιπες δεν έχουν ξεχωριστό θηλυκό γένος.

Η Λυδική φαίνεται ότι κατάγεται από την Λουβική (και συγκεκριμένα από την Δυτική Λουβική διάλεκτο) παρ’ όλο που σε ορισμένα σημεία παρουσιάζει ομοιότητες με την Χιττιτική και πιθανόν με την Παλαϊκή (βλ. C.A.H. Vol. II part 2 σελ. 438).

Οι αρχικές δυσκολίες κατάταξης της Λυδικής στην αριοευρωπαϊκή ομάδα γλωσσών ερμηνεύεται από την ιστορική διαδρομή των Λυδών οι οποίοι όπως έχουμε προαναφέρει είχαν αφομοιώσει πολλά γλωσσικά και πολιτιστικά στοιχεία από τους ιθαγενείς με τους οποίους αναμίχθηκαν και πιθανόν συνυπήρχαν επί πολλούς αιώνες.

Από το λήμμα Λυδοί του "Λεξικού των λαών του Αρχαίου Κόσμου" (Κυρομάνος, 2006) του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη.

Αρχαίοι λαοί της Μ. Ασίας (1)

Καρία

Κᾶρες: Αρχαίος αριοευρωπαϊκός λαός της Μικράς Ασίας, εγκατεστημένος στην ομώνυμη χώρα (Καρία, βλ. Χάρτη), ο οποίος συγχέεται συχνά με τους Λέλεγες. Αναφέρονται για πρώτη φορά στον Όμηρο (Ιλιάς Β 867-870) ως σύμμαχοι των Τρώων, με αρχηγούς τον Νάστη και τον Αμφίμαχο, τους γιούς του Νομίονα «…Κάρες βαρβαρόφωνοι, που είχαν την Μίλητο και το όρος των Φθιρών με τα αναρίθμητα φύλλα και τα νερά του Μαιάνδρου και τις ψηλές κορυφές της Μυκάλης…». Σημειώνουμε ότι ο Όμηρος διακρίνει τους Κάρες από τους Λέλεγες (Ιλιάς Κ 428) ως ξεχωριστούς λαούς, ενώ αντίθετα ο Ηρόδοτος (Α΄ 171), παραθέτοντας τις απόψεις των Κρητών που ισχυρίζονταν ότι οι Κάρες παλαιότερα ήσαν νησιώτες υπήκοοι του Μίνωα και ονομάζονταν Λέλεγες, αποτελεί την βασική πηγή σύγχυσης μεταξύ των δύο αυτών λαών. Βεβαίως στην συνέχεια, παραθέτει και τις απόψεις των ιδίων των Καρών οι οποίοι θεωρούσαν τους εαυτούς τους στεριανούς αυτόχθονες, συγγενείς των Λυδών και των Μυσών, απορρίπτοντας τα όσα ισχυρίζονται οι Κρήτες.

Ο Ηρόδοτος υποστηρίζει επίσης, ότι οι Έλληνες έμαθαν από τους Κάρες τρία πράγματα που σχετίζονται με τον πόλεμο: Να τοποθετούν λοφία στις περικεφαλαίες τους, να βάζουν εμβλήματα στις ασπίδες τους και να κατασκευάζουν τις ασπίδες με εσωτερική χειρολαβή ώστε να μη τις κρεμούν με λουριά από τον λαιμό και τον ώμο τους όπως στα παλιά χρόνια (π.χ. στον Τρωϊκό πόλεμο). Μνημονεύονται επίσης και από τον Στράβωνα (Ζ΄ VII. 2) ο οποίος επιτείνοντας την σύγχυση, αναφέρει ότι «…Τους Λέλεγες μερικοί τους θεωρούν Κάρες, άλλοι μόνον γείτονες και συμμάχους στον πόλεμο…». Όπως έχει παρατηρηθεί, σχετικά με τα παραπάνω (βλ. Δημ. Ε. Ευαγγελίδη: Καταγ. Αρ. τομ. Α΄ τευχ. 2 Κεφ. 6.ε σελ. 90-91):

«…η αναφορά Καρών στην Ιλιάδα ελέγχεται ως ανακριβής, προϊόν της λανθασμένης ταυτίσεως Λελέγων ή κάποιων άλλων αυτοχθόνων με τους Κάρες, σύγχυσι που δημιουργήθηκε κατά την εποχή της μαζικής εγκατάστασης των Ελλήνων στις ακτές της Μ. Ασίας (1200-1000 π.Χ.) όταν για πρώτη φορά ήλθαν σε επαφή με τους λαούς αυτούς. Η σύγχυσι θα διατηρηθεί μέχρι την εποχή της διαμορφώσεως των Ομηρικών επών (9ος – 8ος αιών π.Χ.). Οι πραγματικοί Κάρες, σύμφωνα με τις τελευταίες αρχαιολογικές και ιστορικές απόψεις, εμφανίσθηκαν στην περιοχή μετά τα γεγονότα του Τρωϊκού πολέμου [...] Με την συγχώνευσι του φύλου αυτού με τον πληθυσμό που κατοικούσε ήδη στην περιοχή, θα προκύψουν τελικά οι Κάρες της ιστορικής περιόδου, με γλώσσα ινδοευρωπαϊκή κατά βάσι αλλά με πολλά προ-ινδοευρωπαϊκά γλωσσικά στοιχεία, γεγονός που αφ’ ενός μεν δυσκολεύει ακόμη και σήμερα την οριστική κατάταξι της Καρικής γλώσσας, αφ’ ετέρου δε υπογραμμίζει την μεικτή καταγωγή των Καρών…»

Η νεώτερη έρευνα έχει ξεκαθαρίσει σε μεγάλο βαθμό αυτήν την σύγχυση μεταξύ των δύο λαών και έχει καταλήξει ότι πρόκειται περί δύο διαφορετικών φύλων που δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να ταυτίζονται:

«…Οι μνείες Καρών ως παλαιών κατοίκων της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδος σε διάφορα (αρχαία-σημ. ΔΕΕ) ελληνικά κείμενα δεν έχουν ιστορική βάση. Οι Κάρες μετακινήθηκαν από το εσωτερικό της δυτικής Μ. Ασίας προς τα παράλια στο τέλος της Χαλκοκρατίας (γύρω στο 1200 π.Χ. σημ. ΔΕΕ) και τίποτε στο Αιγαίο και στην ελληνική χερσόνησο δεν μαρτυρεί την παρουσία τους.

Τα ονόματα τόπων και θεών που συνήθως αναφέρονται ως καρικά κατάλοιπα είναι άσχετα με το όνομα των Καρών. Το Καρ- που περιέχουν είναι μια ρίζα του μεσογειακού υποστρώματος διαδεδομένη από την Ισπανία ώς την Ανατολή.

Οι αρχαίοι παρασύρθηκαν ακριβώς από αυτά τα ονόματα, αλλά και από την σύγχυση που έκαμαν ανάμεσα σε Λέλεγες και Κάρες…» (Ιστορία Ελληνικού ΄Εθνους - τομ. Α΄ σελ. 362).

Κατά τον Ρ. Γκραίηβς (Greek Myths, 1975), οι Κάρες πήραν το όνομά τους από την Μεγάλη Θεά της θρησκείας των προ-αριοευρωπαϊκών λαών της Μικράς Ασίας (Ker ή Q,re ή Car). Είναι η ρίζα Καρ-/Κερ- του «Μεσογειακού» προ-αριοευρωπαϊκού γλωσσικού υποστρώματος, την οποία βρίσκουμε σε τοπωνύμια, ονόματα θεών, ηρώων κ.λ.π. όπως προαναφέρθηκε.

«…Οι Κάρες βαθμιαία θα απωθηθούν και πάλι προς την ενδοχώρα λόγω της ανάπτυξης των Δωρικών αποικιών στα παράλια της Καρίας (μικρασιατική Δωρίς) [...]  Οι κάτοικοι της Καρίας θα υποταχθούν στους Πέρσες (546 π.Χ.), αλλά θα συμμετάσχουν στην Ιωνική εξέγερσι κατά του Περσικού ζυγού το 499 π.Χ. η οποία είχε άσχημο τέλος όπως γνωρίζουμε. Μετά τους νικηφόρους πολέμους των Ελλήνων εναντίον των Περσών, η Καρία θα γίνει μέλος της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας (που είχε κέντρο την Δήλο) και θα παραμείνει μέχρι το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου (404 π.Χ.).

Η ακμή της Καρίας θα σημειωθεί τον 4ο αιώνα π.Χ. όταν την χώρα κυβερνά ο καρικής καταγωγής Μαυσώλος (377-353 π.Χ.), γιος του Εκατόμνου, πολίτη από τα Μύλασα (ή Μύλασος κατά τον Στέφ. Βυζ.), ο οποίος μετά τον θάνατο του Πέρση σατράπη Τισσαφέρνη είχε κυβερνήσει την χώρα (395/390-377 π.Χ.). Ο Μαυσώλος θα καταλάβει αρκετές ελληνικές πόλεις, ενώ στην πρωτεύουσά του Αλικαρνασσό θα ανεγερθεί ο τάφος του, το περίφημο Μαυσωλείο, ένα από τα επτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου. Αν και σχεδιάσθηκε από τον Μαυσώλο, θα οικοδομηθεί στην πραγματικότητα από την σύζυγο και διάδοχό του, Αρτεμισία (353-351 π.Χ.).

Στην συνέχεια θα κυβερνήσουν ο αδελφός της Ιδριεύς (351-344 π.Χ.), η σύζυγός του Άδα και τέλος ο αδελφός της Πιξώδαρος, όλα παιδιά του Εκατόμνου. Η Καρία θα υποταχθεί τελικώς στον Μ. Αλέξανδρο το 334 π.Χ.» (βλ. Δημ. Ευαγγελίδη: Καταγ. Αρ. τομ. Α΄ τευχ. 2 Κεφ. 6.ε σελ. 90-91).

Το Μαυσωλείον (αναπαράσταση)

Ως προς την καρική γλώσσα (Carian language), την γλώσσα που μιλούσαν οι Κάρες, υπάρχει αρκετή αβεβαιότητα μεταξύ των ερευνητών για την οριστική κατάταξή της στις ιθαγενείς γλώσσες του «μεσογειακού» υποστρώματος ή στις αρχαίες αριοευρωπαϊκές γλώσσες της Μ. Ασίας όπως η Χιττιτική, η Λουβιακή, η Λυδική και η Λυκιακή.

Τα παλαιότερα επιγραφικά στοιχεία της Καρικής ανήκουν στον 7ο και 6ο π.Χ. αιώνα, κυρίως από περιοχές εκτός της Καρίας όπως π.χ. από την Αίγυπτο όπου ο Φαραώ Ψαμμήτιχος Ι (663-610 π.Χ.) είχε στρατολογήσει μεγάλο αριθμό Καρών (και Ιώνων) μισθοφόρων στην προσπάθειά του να εκδιώξει τους Ασσύριους κατακτητές, κάτι που τελικά πέτυχε και με την βοήθεια του συμμάχου του Γύγη, βασιλέα των Λυδών.

Καρική επιγραφή από την Σακκάρα (Αίγυπτος) του 6ου αιώνα π.Χ.

Στην ίδια την Καρία τα επιγραφικά κατάλοιπα είναι σαφώς λιγότερα και τα αρχαιότερα ανήκουν στον 6ο π.Χ. αιώνα (τρεις επιγραφές σε αντίστοιχα ορειχάλκινα σκεύη). Η επόμενη μεγάλη ομάδα επιγραφών ανήκει στον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ. και προέρχεται από ταφικά επιγράμματα, επιγραφικά μνημεία πολιτικού και θρησκευτικού περιεχομένου, καθώς και από μερικά σπάνια καρικά νομίσματα. Σε κάποια απροσδιόριστη ακόμη περίοδο, η καρική γλώσσα έπαυσε να ομιλείται και αντικαταστάθηκε από την Ελληνική.

Συγκεντρώνοντας όλα τα παραπάνω δεδομένα οι ερευνητές κατέληξαν ότι δεν υπήρξε ποτέ μια ενιαία καρική Γραφή (αλφάβητο) αλλά τέσσερεις ομάδες:

α) Το αλφάβητο των καρικών επιγραφών της Αιγύπτου (7ος – 5ος αιώνας π.Χ.), αποτελούμενο από 35 περίπου γράμματα

β) Η Γραφή των μεγάλων πόλεων της Καρίας (6ος – 3ος αιώνας π.Χ.) με 36 ή 37 γράμματα

γ) Το σαφώς διαφορετικό αλφάβητο (ίσως και γλώσσα) της Καύνου, μιας πόλεως στα σύνορα με την Λυκία (βλ. σχετικά Ηρόδοτος Α΄ 172 και Στράβων ΙΔ΄ ΙΙ. 3), το οποίο δεν μπορούμε ακόμη να προσδιορίσουμε χρονικά ποια ακριβώς εποχή χρησιμοποιήθηκε και

δ) Μια ομάδα επιγραφών από διάφορες περιοχές της Καρίας.

Παρά τις προσπάθειες δεκαετιών για την κατανόηση των καρικών Γραφών δεν έχουμε ακόμη αξιόπιστα αποτελέσματα. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα διάφορα καρικά αλφάβητα περιέχουν στην πλειοψηφία τους γράμματα του ελληνικού αλφάβητου, αλλά και επιπλέον γράμματα άγνωστης προέλευσης.

Καρικό αλφάβητο

Γράμματα ή σύμβολα του καρικού αλφαβήτου

που δεν έχουν ακόμα ταυτοποιηθεί

Από την στιγμή που είναι αδύνατη η ολοκληρωμένη αποκρυπτογράφηση και ανάγνωση των καρικών επιγραφών, είναι ευνόητο ότι και η ίδια η καρική γλώσσα θα εξακολουθεί να αποτελεί ένα άλυτο αίνιγμα. Η λύση θα δοθεί προφανώς από την ανακάλυψη ενός εκτεταμένου και καλά διατηρημένου δίγλωσσου κειμένου, που η μελέτη του θα δώσει απαντήσεις στα πολλά και αναπάντητα ακόμη ερωτήματα των γλωσσολόγων, αφού τα υπάρχοντα (κυρίως ελληνο-καρικές δίγλωσσες επιγραφές) είναι σε πολύ κακή κατάσταση και ουσιαστικά άχρηστα.

Πρέπει πάντως να υπογραμμίσουμε το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι ερευνητές δέχονται ότι η καρική γλώσσα ανήκει στην ομάδα των αριοευρωπαϊκών γλωσσών και κάτω από αυτό το πρίσμα πλέον προσπαθούν να την μελετήσουν (βλ. C. A. H. Vol. III part 2, Κεφάλαιο 34b - O. Masson: Anatolian Languages – IV. The Carian language σελ. 674-676).

Από το λήμμα Κάρες του "Λεξικού των λαών του Αρχαίου Κόσμου" (Εκδόσεις Κυρομάνος, 2006) του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη