Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα, ραγιάδες έχεις, μάννα γη, σκυφτούς για το χαράτσι, κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα, των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι…
(Κωστής Παλαμάς)

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σημαντικές ταινίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σημαντικές ταινίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 2 Ιουλίου 2016

Game of Thrones: Για τους φανατικούς της σειράς!


Game of Thrones, 
"The Winds of Winter"

ΘΟΔΩΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Στο 10o επεισόδιο της 6ης σεζόν, συμβαίνουν τα πάντα.

And so it begins.
Αυτό το επεισόδιο είναι αυτό που συμβαίνει όταν μια ιστορία μακράς διαρκείας ξέρει πού πηγαίνει και ξέρει πώς να χτίσει την πορεία της προς αυτό το τελικό σημείο. Αυτό είναι κάτι που θα τύχει να το πώ μια φορά κάθε 2-3 χρόνια, όταν ένα επεισόδιο είναι όχι απλά εξαιρετικό ως ιστορία, αλλά εξαιρετικά ανταποδοτικό ως αποτέλεσμα ιστοριών και στιγμών και ανάπτυξης χαρακτήρων σε βάθος χρόνων: Είναι ένα από εκείνα τα επεισόδια που είναι σπουδαία, όπως μόνο η τηλεόραση μπορεί να είναι σπουδαία.
Όταν κλείνει το επεισόδιο δηλαδή με μια ακολουθία σκηνών όπου
  • ο Jon Snow ανακηρύσσεται δια βοής άρχοντας του Βορρά
  • η Cersei Lannister στέφεται βασίλισσα στον Iron Throne
  • η Arya Stark σφάζει τους Frey
  • η Lyanna Stark επιβεβαιώνεται ως μητέρα του Jon
  • ο χειμώνας επιτέλους φτάνει
  • κι η Daenerys ξεκινά την εισβολή της στο Westeros κουβαλώντας μαζί της τρεις στόλους, δύο στρατούς, τρεις δράκους κι έναν Lannister (ως Hand of the Queen),
όταν όλα αυτά τα βλέπεις να συμβαίνουν μπαμ-μπαμ-μπαμ το ένα αμέσως μετά το άλλο, ύστερα από 6 χρόνια παρακολούθησης της σειράς, ε κάπως δε γίνεται να μην ανατριχιάσεις.


Και, για να επεκτείνω τη σκέψη, όλο αυτό οφείλεται στο ότι οι Beniοff και Weiss δε διασκευάζουν πια το βιβλίο, αλλά ιδέες. Το βιβλίο, ειδικά ένα έπος σε συνέχειες που διαδραματίζεται σε 17 σημεία του χάρτη ταυτόχρονα, δεν έχει καμία ανάγκη για τέτοιες πολλαπλές κορυφώσεις, είναι εντελώς διαφορετικοί οι αφηγηματικοί ρυθμοί στα δύο μέσα. Δεν έχω διαβάσει Martin αλλά βάζω το χέρι μου στη φωτιά πως ένα δισέλιδο που περιγράφει ένα cliffhanger στο Winterfell δε θα ακολουθείτο από ένα δισέλιδο cliffhanger στο Essos κι ένα δισέλιδο cliffhanger στο King’s Landing.
Ύστερα από 5 σεζόν που κορυφώνονταν ακολουθώντας μια μπασταρδεμένη δομή βιβλίου-τηλεόρασης, με μικρές εξελίξεις και διάσπαρτα hints (ακόμα και τα καλύτερα φινάλε δεν είχαν ποτέ υφή κρεσέντου μέσα τους), ετούτο εδώ δανείζεται περισσότερα από ένα φινάλε τύπου 1ης σεζόν ‘Twin Peaks’, και τα διαδοχικά αριστερό-δεξί-αριστερό-δεξί-νοκ άουτ σκηνών-cliffhangers στο τέλος. Το τελευταίο 20λεπτο του ‘Winds of Winter’ ήταν σαν η σειρά να σε ευχαριστούσε που της έχεις χαρίσει τόση από την αφοσίωσή σου, να σου λέει “ξέρω πως είσαι εδώ για αυτό και για αυτό και για αυτό, φίλε θεατή, και τώρα στα δίνω και μαζί θα περπατήσουμε/πλεύσουμε/πετάξουμε στην τελευταία πράξη του έπους.”
Γιατί ναι, φυσικά αυτό, πολύ περισσότερο από φινάλε της 6ης σεζόν, ήταν η ολοκλήρωση μιας υπερμεγέθους, χαοτικής, συχνά άσκοπης, δεύτερης πράξης του μεγάλου έπους του Westeros. Μια πράξης που ανάλογα με τη διακριτική ευχέρεια του καθενός, έχει διαρκέσει οπουδήποτε ανάμεσα σε 3, 4 ή ακόμα και 5 σεζόν. Προσωπικά θα θεωρούσα πρώτη πράξη την 1η σεζόν και μόνο αυτή- με τον αποκεφαλισμό του Ned Stark η ιστορία θέτει τις δραματουργικές παραμέτρους της, το δράμα μπαίνει σε κίνηση, όλοι οι κυρίαρχοι παίχτες του δράματος μας έχουν συσταθεί κι ο μύθος μπαίνει σε κίνηση. Όλα τα πήγαινε-έλα, οι μάχες ισχύος, τα παντρολογήματα, οι εκδικήσεις, οι μάχες, οι στρατηγικές κόντρες, οι συμμαχίες, οι εισβολές, όλη αυτή η χαώδης αναταραχή στο ενδιάμεσο ήταν η υπερμεγέθης δεύτερη πράξη.
Γιατί όλα αυτά έγιναν ώστε η Cersei να καθίσει στο θρόνο του Westeros, ο Jon Snow να ενώσει το Βορρά ενάντια στην επίθεση του παγωμένων ζόμπι, και η Daenerys να καθοδηγήσει το μεγαλύτερο στρατό της ιστορίας για τη μεγάλη εισβολή από τη θάλασσα.
Αλλά πάμε να το πιάσουμε από πιο πριν.
Το επεισόδιο, ως φινάλε, ακολουθεί την κλασική φινάλε δομή που έχει κάθε φινάλε, μεταπηδώντας από στόρι σε στόρι, όμως με δύο βασικές διαφορές. Πρώτον, τα πάντα πλέον είναι πολύ πιο συνδεδεμένα από ό,τι παλαιότερα. Πλέον σχεδόν τίποτα δε νιώθεις πως λειτουργεί σε αφηγμηματική απομόνωση, περιμένοντας κάτι άλλο να κινηθεί πρώτα. Δεύτερον, αχμ, πώς να το πω, ναι, το γνωστό αυτό σπονδυλωτό δράμα του φινάλε ξεκινά με την ανατίναξη της μεγάλης εκκλησίας του King’s Landing.
Οπότε καταλαβαίνεις. Κάπως πρόκειται να ζωντανέψουν ακόμα περισσότερο τα πράγματα στην πορεία.
Ας επιχειρήσουμε να δούμε ξεχωριστά τις ιστορίες ή τουλάχιστον βάσει των τριών διακριτών υπο-κεφαλαίων τους.

ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ CERSEI
Όπως είπαμε, το επεισόδιο ξεκινά με την έκρηξη που πολλοί είχαν προβλέψει ενώνοντας τις τελείες ανάμεσα στο όραμα του Bran (που είδε τον Mad King και το wildfire στα έγκατα του King’s Landing) και στις ‘φήμες’ που επιβεβαίωσαν τα πουλιά του Varys. Όμως έγινε με ακόμα μεγαλύτερη τρομακτική ποιητικότητα αυτή η αναπόφευκτη επίθεση.
Στις εναρκτήριες σκηνές όλοι μαζεύονται στην μεγάλη εκκλησία όπου κάτω από την εποπτεία του Σπουργιτότατου, ο Loras Tyrell αλλάζει κι εκείνος το τροπάρι του ώστε να γλιτώσει περαιτέρω βασανιστήρια. Η Margaery όλο και πιο αβέβαια παίζει το διπλό της παιχνίδι μέχρι που αρχίζει να ψυλλιάζεται πως κάτι δεν πάει καλά. “Η Cersei δεν είναι εδώ, ξέρει τι την περιμένει,” σκέφτεται φωναχτά πριν αρχίσει να εκλιπαρεί τους πάντες να αδειάσουν το χώρο. Τα σπουργίτια, μονολιθικοί, φανατισμένοι μονομανείς μέχρι το τέλος, στέκουν αμετακίνητοι.
Όλοι εκτός από τον Ξάδερφο που έχει πάει να δει γιατί η Cersei δεν ήρθε στη δίκη της και γιατί ο Tommen δεν έχει εμφανιστεί ακόμα. Ένα πιτσιρίκι τον οδηγεί στα σκοτεινά υπόγεια σε παράλληλο μοντάζ με τον φόνο του Pycelle από μια ομάδα παιδιών, ντυμένο με την εκπληκτική, κλασικών αποχρώσεων αγωνιώδη, μουσική του Ramin Djawadi. Ο Djawadi, ανάμεσα στο ‘Game of Thrones’ και στο φινάλε του ‘Person of Interest’ θα έλεγα πως κέρδισε τη βδομάδα όπως ποτέ κανείς δε την έχει ξανακερδίσει συνθέτης από τις εποχές δόξας του Michael Giacchino, όταν αυτός έγραφε ‘Lost’ και ‘Alias’ και Pixar την ίδια στιγμή.

Υπό το βάρος της μουσικής του Djawadi λοιπόν, ο Ξάδερφος αντικρύζει, μες στα ίδια του τα αίματα, το wildfire σε σειρές ολόκληρες από βαρέλια. Το ότι τον άφησαν εκεί να σέρνεται ημιθανής με ρίσκο να προλάβει να σβήσει τα κεριά ήταν βέβαια τηλεοπτικίλα ολκής, αλλά δε θα γκρινιάξουμε τώρα για μια τόσο καθηλωτικά κουλ σεκάνς. Ο Ξάδερφος βλέπει το wildfire να σκάει μες στα μούτρα του πριν οι απανωτές εκρήξεις κατευθυνθούν προς την επιφάνεια, σκάζοντας τον Σπουργιτότατο στα στοιχειώδη μόρια υποκρισίας του (πανηγύρισα περισσότερο από ό,τι με Joffrey και Ramsay fyi) και σβήνοντας από το χάρτη όλη τη θρησκευτική του σέκτα, μαζί με μερικούς διάσπαρτους Tyrell. Η Cersei τα βλέπει όλα αυτά από τη μπαλκονάρα της πίνοντας χαλαρά το κρασάκι της. 
Παραδίπλα, ο Mountain είχε κρατήσει τον Tommen τιμωρία στο δωμάτιό του, σε μια σκηνή που όταν ξεκίνησε πίστεψα προς στιγμήν πως θα δικαιωνόμουν και πως η Cersei όντως θα έστελνε τον Mountain να σκοτώσει τον γιο της. Well, περίπου. Σα να το έκανε είναι. Ο Tommen κάπου ανάμεσα στην θρησκευτική παράνοια που του βίδωσαν στο κεφάλι και στη συνειδητοποίηση πως η μητέρα του είναι βασικά ένας one-woman επαναστατικός στρατός, ε, φλίπαρε, τι να κάνει, και βούτηξε από το μπαλκόνι, κάνοντας ένα απάνθρωπα χαριτωμένο full circle με το σπρώξιμο του Bran στο πρώτο επεισόδιο. Η Cersei, πολύ πιο ψύχραιμα από τις προηγούμενες φορές που έθαψε παιδί της, διέταξε ψυχρά να καεί η σωρός του και να σκορπιστεί κάπου πάνω στο ground zero του King’s Landing.


Παράλληλα η παγερά, ανατριχιαστικά ανέκφραστη Cersei έχει δέσει την Unella σε ένα πάγκο και της χύνει κρασί στη μούρη πριν την αφήσει στο μη-έλεος των βασανιστηρίων του Mountain. Τα βασανιστήρια θα είναι τόσο φρικτά που ο Mountain έβγαλε μέχρι και το κράνος του. Η Cersei κλείνει την πόρτα πίσω της αφήνοντας ως δώρο αποχώρησης ένα “shame, shame” προς την Unella, στο μεγαλύτερο λόγο πανηγυριού του επεισοδίου μετά τη σφαγή του Walder Frey. (Θα φτάσουμε κι εκεί.) Λίγες σκηνές αργότερα, ο Jaime Lannister επιστρέφει από τα κάστρα στην εξοχή πάνω στην ώρα για αντικρύσει το απόλυτο ‘συγγνώμη πόσο καιρό έλειπα’ θέαμα, της Cersei να στέφεται βασίλισσα και να κάθεται στον Iron Throne. Μια νέα μέρα ανατέλλει στο Westeros.
Κοιτάχτε, είμαι σίγουρος πως του χρόνου όλοι θα θυμηθούμε πώς είναι να μισείς τους Lannisters, αλλά έστω προσωρινά, έστω για λίγο, ήταν απολαυστικό, αναγκαίο, και λυτρωτικό, να πανηγυρίζεις για τις αντικειμενικά αποτρόπαιες πράξεις της Cersei. Και τώρα, είναι στο θρόνο. (Για όσο τουλάχιστον κάνει ακόμα κουπί ο Gendry.)

ΛΑΙΔΗ STARK ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ JON

Εδώ τα πράγματα είναι φαινομενικά πιο απλά όμως όπως λέγαμε και στο προηγούμενο επεισόδιο, όλα κρύβονται στα βλέμματα. Η Sansa κι ο Jon πήραν πίσω το Winterfell και τώρα, υπό την κυριαρχία τους, ενώνεται όλος ο Βορράς υπό την απειλή του χειμώνα και των ζόμπι.
Όμως δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. Καταρχάς ο Jon εξορίζει τη Melisandre το οποίο, εντάξει τώρα, μεγάλη douche κίνηση. Συγγνώμη παιδιά αλλά δέχτηκε τη συμμαχία με ένα κάρο προδότες που στάθηκαν απέναντί του στη μάχη του Βορρά αλλά διώχνει τη γυναίκα που τον έφερε πίσω στη ζωή; Τρελέ μου ηρέμησε λίγο, είναι δύσκολοι οι καιροί και εντάξει, αν είπαμε και καμιά μαλακία παραπάνω, άστη να πέσει κάτω.


Τελοσπάντων, η μάγισσα φεύγει προς το Νότο όπου δε ξέρω αν θα φτάσει πρώτα στο King’s Landing ή αν θα την τρακάρει πουθενά ο στρατός της Daenerys. Σε κάθε περίπτωση είναι ένα απρόβλεπτο asset που καλό είναι να μη το αφήνει ανεξέλεγκτο. Αλλά τι τα θες, όταν έχεις για σύμβουλο τον Καλό Άνθρωπο Davos αυτά συμβαίνουν. Στην άλλη άκρη του δίπολου των Stark βρίσκεται η Sansa που όσο η Brienne κόβει βόλτες, μοιάζει στο πλευρό της να έχει, θέλοντας και μη, τον Littlefinger. Το οποίο έχει τα ρίσκα του, το creepiness στοιχείο του, αλλά και τα οφέλη του, όπως ας πούμε τον έλεγχο του κυρίαρχου στρατού της συμμαχίας του Βορρά.
Προσωπικά δεν παραμένω καθόλου πεπεισμένος ότι όλα είναι καλά αυτή τη στιγμή ανάμεσα στα αδέρφια. Ο ‘εσύ πάρτο - μα όχι, εσύ - ε όχι, επιμένω, εσύ’ διάλογός τους για την κυριαρχία του Winterfell σίγουρα επισκιάζεται σε κάποιο βαθμό από την αβεβαιότητα στην οποία αφήνουμε τα πράγματα, ελέω Littlefinger. Ο οποίος ξεμονάχιασε τη Sansa, κάτι στο οποίο οδηγούσε κάθε του πράξη εδώ και μπόλικες σεζόν, και της είπε σταράτα το όνειρό του: Να καθίσει στον Iron Throne με εκείνη στο πλευρό του. Όχι ακριβώς Martin Luther King.
Ο Bailey’s σίγουρα λοιπόν δεν ενθουσιάστηκε με την τροπή που πήραν αργότερα τα πράγματα, έστω κι αν εμείς οι θεατές όσο και η ίδια η Sansa, μοιάζαμε ενθουσιασμένοι. Ύστερα από μια φλογερή παρέμβαση της Lyanna Mormont, η οποία εξευτέλισε κάθε ηγέτη οίκου του Βορρά που βρισκόταν σε ακτίνα μιλίων, ο ένας μετά τον άλλον οι οίκου επανεντάχθηκαν στην συμμαχία του Jon Snow, αναγνωρίζοντάς τον δια βοής ως βασιλιά του Βορρά.
Ήταν μια ανατριχιαστική στιγμή και ο μόνος που δεν ένιωθε τις περήφανα Βόρειες πεταλούδες στο στομάχι του ήταν ο Littlefinger που μάλλον κάτι άλλο ένιωθε στο στομάχι του εκείνη την ώρα. Όλη την ώρα του κεφιού κοίταζε επίμονα, παγερά τη Sansa και όταν εκείνη επέστρεψε το βλέμμα της κόπηκε το γέλιο. Μάλλον εκείνη την ώρα συνειδητοποίησε πως το φίδι που άφησε να χωθεί μες στη συμμαχία της, όσο απαραίτητο για τη νίκη ήταν, τόσο θα βλάψει στη συνέχεια. Τρομακτική σκέψη για το μέλλον: Αν το μόνο πράγμα που μπορεί να κρατήσει υπό έλεγχο τον Littlefinger είναι η Sansa, μέχρι πού είναι διατεθειμένη να φτάσει για το συμφέρον της συμμαχίας του Βορρά; Και θα ήταν άραγε λύση η σφαγή του wannabe Frank Underwood του Westeros;


Όσο γίνονται αυτά τα ζουμερά, ο Bran Stark ξαναβρίσκει επιτέλους ένα δέντρο με ηλεκτρισμό και ξαναμπαίνει στο matrix για να ολοκληρώσει το προηγούμενο όραμά του. Εδώ επιβεβαιώνονται δύο πράγματα: Πρώτον, ότι όντως δεν αλλάζει καμία ιστορία. Ο Ned Stark σε αυτό το όραμα κοιτάζει και πάλι πίσω του παρόλο που ο Bran δεν του φωνάζει αυτή τη φορά. Γιατί απλά έτσι συνέβαινε πάντα. Δεύτερον, ότι η Lyanna είναι η μητέρα του Jon Snow κι όχι ο Ned πατέρας του. Η Lyanna,  στην κορυφή του Tower of Joy, ψιθυρίζει ένα μυστικό στον αδερφό της και τον βάζει να του υποσχεθεί πως “θα τον προστατέψεις”.
Γιατί χρειάζεται προστασία ο μικρός Jon; Μάλλον επειδή είναι καρπός κάποιου απαγορευμένου έρωτα. Η σειρά για κάποιο λόγο συνεχίζει να μην επιβεβαιώνει ρητά την R+L=J θεωρία, έχοντας απλώς για την ώρα επιβεβαιώσει μόνο το “?+L=J” κομμάτι της. Αλλά μπορεί ο πατέρας να είναι άλλος εκτός από τον Rhaegar; Αλλιώς προς τι ή όλη φάση στον πύργο με φρουρούς Targaryen μπροστά; Υποθέτω μπορούμε να το θεωρούμε οριστικό και να συνεχίσουμε τις ζωές μας.

Στο μεταξύ ο Sam έφτασε στο Hogwarts για να γίνει μάγος και στην υποδοχή τον περίμενε ο τύπος από το ‘Zootopia’ του οποίου τα πρακτικά είχαν μείνει δύο Lord Commanders πίσω.
Γέλασα.

ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ DAENERYS

Τόσα χρόνια που είχαμε απηυδήσει με το εμφανέστατο σκότωμα χρόνου στο storyline της Daenerys, η κεντρική ιδέα πίσω από το σκεπτικό μας ήταν πως απλά δεν έχουν τι να την κάνουν. Έχει πολλή δύναμη κι αν ορμήξει στο Westeros τότε όλα τα άλλα storylines στην πρωτεύουσα καταλήγουν κάπως ανούσια. Τώρα που η σειρά μπαίνει στην τελική της ευθεία η Daenerys είναι επιτέλους ελεύθερη από τα αφηγηματικά δεσμά της και μπορεί να μπουκάρει στην πόλη, αλλά το ερώτημα επανέρχεται ακόμα πιο ισχυρό: Είναι τόση η δύναμή της που δε θα εξέπληττε αν όλη την 7η σεζόν απλώς βλέπουμε τις περιπέτειές της στη θάλασσα, πχ μια φάλαινα θα τη φάει, θα περάσει 3 επεισόδια στην κοιλιά της, μετά θα βγει, θα ναυαγήσει, και 2 επεισόδια μετά θα την περιμαζέψει ο στόλος της ύστερα από υπόδειξη του Varys που με έναν μαγικό τρόπο θα βρίσκεται ΚΑΙ στην κοιλιά της φάλαινας ΚΑΙ στο ερημικό νησί.
Πριν φτάσουμε ως εκεί, η Daenerys ξεκαθαρίζει μερικούς από τους ανοιχτούς λογαριασμούς της. Αρχικά διατάζει το Daario να μείνει πίσω στο Essos για να κρατήσει τα πράγματα υπό έλεγχο. Χαίρομαι επειδή μπόρινγκ λίγο. Επίσης θα είναι τέλεια όταν ο Jorah επιστρέψει εκεί γιατρεμένος και βρει μόνο τον Daario να κυβερνά βαριεστημένος. Θα ήθελα ένα επεισόδιο μόνο με αυτούς τους δύο.
Αλλά σε άλλα νέα, η Dany μοιράζεται μια σχεδόν συγκινητική σκηνή με τον Tyrion. Εκείνος της εξηγεί πως την αγάπησαν πολλοί και θα την αγαπήσουν κι άλλοι, και κάπου ανάμεσα σε συναισθηματική φόρτιση και ειλικρινή θαυμασμό, ο συμπαθέστερος των Lannisters θέτει τον εαυτό του στην υπηρεσία της, μια και για πάντα. Εκείνη του ανταποδίδει το σεβασμό, χαρίζοντάς του μια καρφίτσα που επισημοποιεί τον τίτλο του ως Hand of the Queen. Ουάο, επιτέλους ένας σοβαρός άνθρωπος στην υπηρεσία ενός αληθινού ηγέτη αντί για τα παλαβά προϊόντα αιμομιξίας των Lannisters.
Στο μεταξύ ο Varys με το jetpack (*) του Littlefinger έχει πεταχτεί μία στα γρήγορα ως το Dorne όπου συναντά τη γιαγιά Olenna (μάλλον είναι πολλά τα jetpacks) και τις Sand Snakes και όλοι μαζί συμφωνούν πως χέι κοίτα να δεις ε, μήπως να ενώσουμε τις δυνάμεις μας να πάμε να ξετινάξουμε τους Lannisters; (“Ποιες είστε εσείς; Σκάστε”, λέει η έξαλλη Olenna προς τις μικρές Sands, σε μια καταφανή κίνηση meta fan service από τους σεναριογράφους.) Κατόπίν, ανεβαίνουν όλοι μαζί στα δύο jetpacks και συναντούν τον υπερ-στρατό της Daenerys καθώς διασχίζει τη θάλασσα αφήνοντας επιτέλους πίσω το Essos (ας ελπίσουμε οριστικά) και κατευθυνόμενος προς το Westeros.
(* Πάντως πέρα από πλάκα. Αυτό που λέγαμε στην αρχή του κειμένου για το πώς η σειρά άλλαξε μορφή αφότου προσπέρασε τα βιβλία: Ένας από τους βασικότερους τρόπους είναι το πώς οι χαρακτήρες πλέον κινούνται γρήγορα και εκτός οθόνης, κάτι που μέχρι πέρσι έπαιρνε σεβαστό αριθμό επεισοδίων και υπο-πλοκών.)
Επανερχόμαστε λοιπόν στην αρχική μας τοποθέτηση περί Dany. Βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη θάλασσα ελέγχοντας Άσπιλους, Dothraki, Martells, Tyrells, τον στόλο των Greyjoy και έτσι για το κέφι έχει και τρεις δράκους να πετάνε από πάνω. Εντάξει. Τι είναι αυτό τώρα; Ποιος ο λόγος να μαζέψεις έναν τέτοιο στρατό στο πλαίσιο της σειράς; Αν η 7η σεζόν ξεκινούσε με μια κάρτα ‘2 μήνες μετά’ και έδειχε τη Daenerys στο θρόνο, θα ζητούσε κανείς διευκρινήσεις; Όχι. Άρα… τι; Θα φαγωθούν μεταξύ τους; Δύσκολο, γιατί κανείς από τους εμπλεκόμενους δε θέλει τον Iron Throne, έχουν άλλα κίνητρα που κουμπώνουν ιδανικά με της Daenerys.
Άρα;

QUEEN ARYA


Συγγνώμη, αλλά μιλώντας για queens σε όλο το κείμενο δε μπορούσα παρά να αφήσω για το τέλος αυτό το πανηγυρικό. Δεν έχει να κάνει με κανένα βασίλειο, με κανένα θρόνο, με κανένα παιχνίδι ισχύος. Παρά με αγνή, ανόθευτη, δίψα για εκδίκηση. Η Arya, ντυμένη με κάποιο από τα πρόσωπα που υποθέτω βούτηξε από το Λευκό Πύργο των Faceless Men (ή αυτό ή έκλεψε τη μάσκα από τον Νίκολας του ‘Mission: Impossible’) μπαίνει ινκόγκνιτο στην έπαυλη των Frey, στην αίθουσα που οι Frey έσφαξαν τη μισή της οικογένεια, και παίρνει την εκδίκησή της.
Λίγες στιγμές αφού ο Walder κόμπαζε στον Jaime για το τι παιχταράς και κατακτητής είναι ο άτιμος (υπό το eye-roll του Jaime), η Arya-ντυμένη-ως-υπηρέτρια του σερβίρει μια κρεατόπιτα φτιαγμένη από τους γιους του. Πάντα σπουδαία μια στιχομυθία που πάει “μα πού είναι αυτά τα παιδιά;” - “μόλις τα έφαγες”. Όχι δηλαδή μπράβο. Η Arya τότε βγάζει τη μάσκα και κόβει το λαιμό του Walder Frey αφήνοντάς του ως τελευταία εικόνα το ανέκφραστο, ψυχρό πρόσωπό της και ως τελευταίο ήχο τα εκδικητικά της λόγια.
The Starks send their regards, καθίκι.


Και τώρα η Arya… τι; Αν αυτός είναι ο δρόμος που θα ακολουθήσει, θα πρέπει να κατευθυνθεί προς το King’s Landing ώστε να βρει την Cersei και το Βουνό και να τους σερβίρει κι αυτούς της ίδια κρεατόπιτα. Δηλαδή όχι ακριβώς την ίδια φαντάζομαι. (Και πήγαν και κάψανε και τον Tommen.) Σχετικοάσχετο με αυτή την επιπλοκή: Το βλέμα του Jaime κοιτώντας την αδερφή του να στέφεται βασίλισσα. Αυτό δεν ήταν βλέμμα ανθρώπου που είδε ξανά τον αγαπημένο του άνθρωπο στον κόσμο, ήταν βλέμμα ανθρώπου που δεν αναγνώριζε τον αγαπημένο του άνθρωπο στον κόσμου.


***
Τα δεδομένα μας είναι αυτά: Η σειρά μάλλον θα τρέξει για 13 επεισόδια ακόμα απλωμένα σε δύο σεζόν, το οποίο σημαίνει μάλλον πως στην πραγματικότητα χρειάζεται μια σεζόν ακόμα αλλά τουλάχιστον πετύχαμε ένα συμβιβασμό να μην απλώθεί σε δύο φουλ σεζόν αλλά ουσιαστικά σε μια λίγο πιο φουσκωμένη. Το δέχομαι.
Ύστερα από χρόνια τρεχάλας εδώ κι εκεί, τα πάντα έρχονται σε μια ταυτόχρονα κλιμάκωση, με ένα τρόπο που η σειρά ποτέ δε μας είχε συνηθίσει. Αν δεχτούμε πως από την πρώτη στιγμή υπήρχαν 6-7 βασικοί χαρακτήρες, είναι η πρώτη φορά που βρίσκονται όλοι σε τόσο σαφές σημείο στη διαδρομή τους.
Ο Jon και η Sansa ελέγχουν τη συμμαχία του Βορρά βαστώντας ανάχωμα στην κάθοδο των ζόμπι, μιας που είναι πλέον επισήμως χειμώνας. Η Cersei είναι βασίλισσα, με τον Jaime δίπλα της έστω κι αν αμφιβόλου κατάστασης αυτή τη στιγμή. Η Daenerys έχει μαζέψει το μεγαλύτερο στρατό του κόσμου κι έχει τον Tyrion δίπλα της στο δρόμο για το Westeros. Κι η Arya έχει αρχίσει να ξεπαστρεύει αυτούς που κατέστρεψαν την οικογένειά της.
Υπάρχει άλλος τρόπος να λήξει αυτό πέραν του να πάρει σβάρνα η Daenerys το King’s Landing και να συμμαχήσει / παίξει ξύλο με τον στρατό των Starks στον Βορρά καθώς μπουκάρουν τα ζόμπι;
Όπως και νά’χει, νιώθω πως βρισκόμαστε σε ένα μεγάλης σημασίας σταυροδρόμι για τη σειρά. Μας έχει δώσει μάλλον το καλύτερο σερί δύο επεισοδίων στην ιστορία της, και καθόλου τυχαία είναι δύο επεισόδια όπου οι θεατές πήραν ακριβώς όλα όσα περίμεναν ή ζητούσαν, καθώς οδηγούμαστε στο προβλεπόμενο μπλοκμπάστερ μακελειό της 3ης πράξης του μύθου. Το να κλείνει με τόσο ικανοποιητικό τρόπο ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας είναι περίεργη επιλογή για μια σειρά που ποτέ δεν λειτουργούσε έτσι. Μα από την άλλη, καθώς τόσα πολλά πράγματα που προσμέναμε, συνέβησαν με τόσο άμεσο τρόπο, αυτό αφήνει την επερχόμενη τελική ευθεία πρακτικά ορθάνοιχτη.

Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2010

Αβατάρ: Μια παρουσίαση


Από την ιστοσελίδα http://vivliofiloi.blogspot.com/ μεταφέρω την επίκαιρη ανάρτηση με την παρουσίαση της πολυσυζητημένης πρωτοποριακής ταινίας "Αβατάρ" που προβάλλεται ακόμα στις κινηματογραφικές αίθουσες. Το μεγαλύτερο μέρος από το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ρήξη" που κυκλοφόρησε στις 9 Ιανουαρίου 2010.
Δ.Ε.Ε.

ΑΒΑΤΑΡ: Μια ταινία του Τζέϊμς Κάμερον

Παρουσίαση: Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης


Η ταινία (διάρκειας 161΄) μπορεί να χαρακτηριστεί αναντίρρητα ως μια ταινία-κόλαφος στην επιθετικότητα και απληστία των Δυτικών (λέγε με Η.Π.Α. και όχι μόνον), στην αδίστακτη καταστροφή του περιβάλλοντος, στην αρπαγή των πρώτων υλών από τους «ιθαγενείς» και την απόκτησή τους με κάθε κόστος (βίαιη υποχρεωτική μετακίνηση πληθυσμών, σφαγιασμός τους αν αντισταθούν), στην εμπορευματοποίηση των πάντων, στην απουσία ηθικής και την αντικατάστασή της με την έννοια «κέρδος».


Η υπόθεση
Η ιστορία εκτυλίσσεται στο μέλλον, όπου ο Τζέικ Σάλλυ, παραπληγικός βετεράνος πολέμου, στέλνεται χωρίς να το επιθυμεί, στην Πανδώρα, το χαμηλής βαρύτητας, αλλά πλούσιο σε πρώτες ύλες και ζωντανούς οργανισμούς φεγγάρι του πλανήτη-γίγαντα Πολύφημου, ενός από τους τρεις γιγάντιους αεριώδεις πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από τον Ήλιο του γειτονικού μας (4.4 έτη φωτός) πλανητικού συστήματος Α του Κενταύρου.
Το έτος 2154 που ξεκινάει η υπόθεση της ταινίας, μια εξορυκτική εταιρεία από την Γη έχει εγκατασταθεί στην Πανδώρα για να εκμεταλλευτεί τα αποθέματά της σε ανοπτάνιο (unobtanium = το μη αποκτήσιμο, στους ελληνικούς υπότιτλους μεταφράζεται δυσπρόσιτο, ένα υποθετικό στοιχείο με εκπληκτικές ιδιότητες, που κατά το σενάριο κοστίζει 20.000 φορές περισσότερο από τον χρυσό!). Ο επικεφαλής της Εταιρείας προσλαμβάνει πρώην πεζοναύτες και άλλους στρατιώτες ως μισθοφόρους για να αντιμετωπίσει τους ιθαγενείς κατοίκους της Πανδώρας, τους Να’βι (Na’vi), μια σκληροτράχηλη, πανύψηλη (2,7 μ.) φυλή ανθρωποειδών, με σκελετό φυσικώς ενισχυμένο με ανθρακόνημα και βιοφωσφορίζον γαλάζιο δέρμα, η οποία πολιτιστικά βρίσκεται στην παλαιολιθική εποχή (κυνηγοί-συλλέκτες).
Οι Να’βι ζουν σε πλήρη αρμονία με τον φυσικό τους κόσμο και το περιβάλλον, θεωρούμενοι από τους γήινους ως πρωτόγονοι και απολίτιστοι. Οι Να’βι λατρεύουν την Θεά-Μητέρα που ονομάζεται Έϊουα (Eywa) και με την οποία συνδέονται όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί του πλανήτη. Επειδή οι γήϊνοι δεν μπορούν να αναπνεύσουν την ατμόσφαιρα της Πανδώρας που αποτελείται από διοξείδιο του άνθρακος, μεθάνιο και αμμωνία (κυκλοφορούν με ειδικές μάσκες όταν βρίσκονται σε ανοικτούς χώρους) και λόγω του ότι οι σχέσεις τους με τους Να’βι είναι δύσκολες, μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής την Δρα Γκρέϊς Ωγκυστίν (που υποδύεται η εξειδικευμένη πλέον σε τέτοιους ρόλους Σιγκούρνυ Γουήβερ) επινοούν το Πρόγραμμα «Αβατάρ», όπου με την βοήθεια της γενετικής μηχανικής συνδυάζουν ανθρώπινο DNA με των Νά’βι δημιουργώντας βιώσιμα υβρίδια. Το άτομο που έδωσε DNA συνδέεται πνευματικά μέσω μιας συγκεκριμένης διαδικασίας με το αβατάρ του, επιτρέποντας τον πλήρη έλεγχο του υβριδικού σώματος, αλλά μόνον όταν το φυσικό του σώμα βρίσκεται σε κατάσταση νάρκης μέσα σε ειδική συσκευή. Όταν το υβρίδιο/Να’βι κοιμάται, το ανθρώπινο σώμα ξυπνάει και μπορεί να δώσει πληροφορίες για το τι έζησε ως αβατάρ.
Τα υβριδικά αυτά σώματα κοστίζουν εκατομμύρια και η παραγωγή τους όσο και η σύνδεσή τους ώστε να αποκτηθεί πρόσβαση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και δύσκολη. Στο πρόγραμμα αυτό συμμετείχε αρχικά ο δίδυμος αδελφός του Τζέϊκ Σάλλυ, επιστήμονας που συμμετείχε ενεργά στο πρόγραμμα. Όταν σκοτώνεται τυχαία στην Γη, καθώς κάποιος πήγε να τον ληστέψει, άνθρωποι της Εταιρείας πλησιάζουν τον Τζέϊκ, ο οποίος είναι πρώην πεζοναύτης και παράλυτος από την μέση και κάτω λόγω πολεμικού τραύματος και του προτείνουν να πάρει την θέση του αδελφού του λόγω γενετικής συμβατότητας με το αβατάρ που είχαν δημιουργήσει. Αυτή βέβαια η πρωτοβουλία της Εταιρείας (που δεν ήθελε να χάσει χρήματα από την αχρήστευση του αβατάρ) δυσαρεστεί έντονα την Δρα Ωγκυστίν, καθώς ο νεκρός αδελφός του Τζέϊκ είχε διδακτορικό και χρόνια εκπαίδευσης για να συμμετάσχει ενεργά στο πρόγραμμα. Επί πλέον ο Τζέϊκ αγνοούσε πλήρως την γλώσσα και τον πολιτισμό των Να’βι και δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ αβατάρ. Τελικώς, η Δρ Ωγκυστίν δέχεται τον Τζέϊκ, όχι όμως ως επιστήμονα-μελετητή των Να’βι, αλλά απλά ως φρουρό ασφαλείας.
Φθάνοντας ο Τζέϊκ στην Πανδώρα μαζί με άλλους στρατιώτες μπαίνει στο πρόγραμμα και διαπιστώνει ότι ελέγχει πλήρως το νέο του σώμα, κάτι που τον γεμίζει ευφορία συνειδητοποιώντας ότι δεν είναι πλέον ένας άχρηστος ανάπηρος πρώην πεζοναύτης. Στην πρώτη αποστολή ως αβατάρ, μαζί με τα αβατάρ της Δρος Ωγκυστίν και ενός άλλου επιστήμονα, ο Τζέϊκ χάνεται στο σχεδόν παραμυθένιο, αλλά εξ ίσου φονικό, περιβάλλον της Πανδώρας, όμως καταφέρνει να επιβιώσει, γνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο μια γυναίκα Να’βι, την Ναϊτίρι, μια μοιραία συνάντηση για τις τύχες όλων, αλλά και του πλανήτη.
Η συνέχεια επί της οθόνης, όπως έλεγαν παλιά στις διαφημίσεις.
a
Τεχνικά στοιχεία
Η ταινία διανεμήθηκε στις αίθουσες σε δύο εκδοχές: Την απλή δισδιάστατη και την εκπληκτική τρισδιάστατη (3D) εκδοχή της, που κατά την άποψη μας, αποτελεί σταθμό στην ιστορία του κινηματογράφου, όχι μόνον λόγω των νέων τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν (εξελιγμένες τεχνικές 3D, στερεοσκοπικές λήψεις με κάμερες ειδικά σχεδιασμένες για την συγκεκριμένη παραγωγή), αλλά και λόγω των ψηφιακά επεξεργασμένων εντυπωσιακών σκηνών της ταινίας, που καθηλώνουν τον θεατή και του δημιουργούν την ψευδαίσθηση της παρουσίας του στα δρώμενα. Το κόστος παραγωγής υπολογίζεται ότι έφθασε τα 300 εκατομ. δολλάρια, στα οποία πρέπει να προστεθούν και άλλα 150 εκατομ. για την διαφημιστική προβολή της.
Η προβολή της παγκόσμιας πρεμιέρας πραγματοποιήθηκε στις 17/18 Δεκεμβρίου και υπολογίζεται ότι την πρώτη μόνον εβδομάδα εισπράχθηκαν συνολικά πάνω από 250 εκατομ. που τοποθετεί την ταινία στην ένατη θέση όλων των εποχών από πλευράς αρχικών εισπράξεων, αλλά στην πρώτη θέση των ταινιών ανεξάρτητης παραγωγής και πρωτότυπης ταινίας. Σύμφωνα με νεώτερες πληροφορίες (in.gr), η ταινία ήδη συγκέντρωσε 1,14 δις δολλάρια! Η ταινία εξακολουθεί να «κυριαρχεί» στο αμερικάνικο box office για τέταρτο συνεχόμενο Σαββατοκύριακο.


b
Το θέμα της ταινίας
Η υπόθεση της ταινίας θίγει κατά βάση τα θέματα του επιθετικού αποικισμού, της θεοποίησης του κέρδους, της σύγκρουσης πολιτισμών, της οικολογικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας.
Όσοι είναι λάτρεις της επιστημονικής φαντασίας και έχουν διαβάσει τα εκπληκτικά βιβλία της μεγάλης Αμερικανίδας συγγραφέως Ούρσουλας Λε Γκεν (Ursula Le Guin) [Την λεγόμενη Χαϊνική τριλογία (Κόσμος του Ρόκανον, Πλανήτης εξορίας, Πόλη της Ουτοπίας-ΚΑΚΤΟΣ 1977-78), Τα βιβλία του «Έπους της Γαιοθάλασσας» ΟΜΜΑ-1994 και ΤΡΙΤΩΝ 1994, το ανυπέρβλητο «Το αριστερό χέρι του σκότους-ΩΡΟΡΑ 1990, τα πολυσυζητημένα «Ο αναρχικός των δύο κόσμων» Parsec 1992 και «Το μάτι του ερωδιού» Parsec 1998], ίσως έχουν διαβάσει και το συγκλονιστικό «Η λέξη για τον κόσμο είναι δάσος»-Ars Longa 1989. Η υπόθεση αυτού του βιβλίου είναι σχεδόν η ίδια με το σενάριο του «Άβαταρ», περιγράφοντας την εγκατάσταση μιας γήινης αποικίας σε έναν πλανήτη με οργιαστική βλάστηση, στον οποίο κατοικούν νοήμονα ανθρωποειδή, που καταστρέφονται/εξοντώνονται σταδιακά, όπως και το περιβάλλον τους, από την ανθρώπινη παρουσία. Υπάρχουν αρκετές βέβαια διαφορές, αλλά το βασικό θέμα είναι το ίδιο.
Ο ίδιος ο σκηνοθέτης Τζέϊμς Κάμερον, αγνοώντας πιθανόν τις πηγές έμπνευσης των σεναριογράφων του, αναγνώρισε πάντως την σχέση της ταινίας του με την κλασσική πλέον ταινία «Χορεύοντας με τους λύκους», όπου αντίστοιχα ο πρωταγωνιστής της συναρπάζεται και προσελκύεται από την φαινομενικά απλοϊκή και πρωτόγονη κουλτούρα των Ινδιάνων, εναντίον των οποίων στάλθηκε να συλλέξει πληροφορίες και να προετοιμάσει την κατάκτησή τους.
Η ταινία του Κάμερον περιέχει πάμπολλα λαογραφικά, γλωσσολογικά, ανθρωπολογικά και οικολογικά στοιχεία, από την κλασσική τελετή ενηλικίωσης, που γνωρίζουμε από τους περισσότερους αρχαίους πολιτισμούς της Γης [η οποία αναλύθηκε επιστημονικώς στο κλασσικό έργο Coming of Age in Samoa (1928) της κορυφαίας ανθρωπολόγου Μάργκαρετ Μηντ (Margaret Mead, 1901-1978)], την γλώσσα των Να’βι, που κατασκευάστηκε με στοιχεία από την Αμχαρική της Αιθιοπίας και την γλώσσα των Μαορί της Νέας Ζηλανδίας, μέχρι την αμφιλεγόμενη «Θεωρία της Γαίας» (The Gaia hypothesis) και το φαινόμενο της ομοιόστασης, που ξεκίνησε την δεκαετία του ’70 από τον Τζέϊμς Λάβλοκ και την Λυν Μαργκούλις και στην συνέχεια αναμείχθηκαν πολλά γνωστά ονόματα πρωταγωνιστών διαφόρων «εναλλακτικών» κινημάτων, όπως ο Άλβιν Τόφφλερ (Το τρίτο κύμα), ο Φρίτγιοφ Κάπρα (Το Ταό και η Φυσική, Το πλέγμα της Ζωής), η αρχαιολόγος Μαρίγια Γκιμπούτας (με τις θεωρίες της για την Μητέρα-Θεά και την «Παλιά Ευρώπη»), ο θερμός υποστηρικτής της φιλοσοφικής θεωρίας του Ολισμού Άρθουρ Καίσλερ (Ιανός), ο Καρλ Σάγκαν κ.ά.
Η ταινία «Αβατάρ» παρουσιάζει ακριβώς την ύπαρξη ενός τέτοιου παρόμοιου-με-την-Γαία πλέγματος/δίκτυου, που είναι η Έϊουα, η μητέρα-γη που λατρεύουν οι Να’βι και η οποία έχει την δυνατότητα να συνδέει βιολογικά μεταξύ τους όλους τους ζωντανούς οργανισμούς της Πανδώρας και να επικοινωνούν μεταξύ τους, μια αλληγορία της σύνδεσης και αλληλοεπίδρασης μεταξύ των οργανισμών και του περιβάλλοντος της Γης.
Ένα ακόμα στοιχείο που μας θύμισε ένα άλλο πρόσφατο έργο Fantasy ήταν και ο δεσμός μεταξύ των αναβατών Να’βι και των φτερωτών δρακοειδών πλασμάτων της Πανδώρας, των ικράν, που σφυρηλατείται μέσα από μια τελετουργία που αποτελεί μέρος της μύησης των νεαρών πολεμιστών ή πολεμιστριών, μια και η κοινωνία των Να’βι είναι εξισωτική. Αναφέρομαι στο βιβλίο «Έραγκον» (το πρώτο μέρος μιας τετραλογίας), το οποίο ήδη έχει γυριστεί σε ταινία, όπου ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον δεσμό μεταξύ δρακοκαβαλλάρη και δράκου.
Τέλος, δεν πρέπει να παραλείψουμε την διάχυτη σε όλη την διάρκεια της ταινίας κριτική στάση εναντίον της αμερικανικής εμπλοκής σε επιθετικούς πολέμους, ιδίως στον πόλεμο του Κόλπου και την απρόσωπη φύση της μηχανοποιημένης πολεμικής τεχνικής, όπως ανέφερε και ο Κάμερον τονίζοντας ότι οι Αμερικανοί έχουν «ηθική ευθύνη» να αντιληφθούν τις επιπτώσεις των πρόσφατων πολεμικών επιχειρήσεων της χώρας τους και τους πολυάριθμους νεκρούς (οι διαβόητες παράπλευρες απώλειες), που προκύπτουν ως αποτέλεσμα αυτών των ενεργειών. Στην ταινία μάλιστα ακούγεται και η έκφραση «τρόμος και δέος» (shock and awe), που αναφέρεται στην ομώνυμη πολεμική τεχνική που έχει επεξεργαστεί το αμερικανικό Πεντάγωνο και της οποίας την πλήρη ανάπτυξη διαπιστώσαμε στον πόλεμο του Ιράκ. Επίσης, σε διάλογο μεταξύ του πρωταγωνιστή και του αρχηγού των μισθοφόρων αναφέρονται "σκληρές" πολεμικές επιχειρήσεις στην Βενεζουέλα (!) και στην Νιγηρία (!), στις οποίες υποτίθεται ότι είχαν πάρει μέρος.
Όσο για τον τίτλο της ταινίας, ο Κάμερον σε μια συνέντευξή του στο περιοδικό “Times” απαντώντας στην ερώτηση «Τελικά τι είναι το αβατάρ;» ανέφερε τα εξής: «Αβατάρ είναι η ενσάρκωση (incarnation) ενός θεού του Ινδουϊστικού Πανθέου όταν παίρνει σάρκινη μορφή (taking a flesh form)» και πρόσθεσε: «Στην ταινία αυτή εκείνο που υπονοείται είναι ότι η ανθρώπινη τεχνολογία στο μέλλον θα έχει την δυνατότητα να μεταφέρει την ανθρώπινη νοημοσύνη σε ένα σώμα που βρίσκεται σε άλλο σημείο, σε ένα άλλο βιολογικό σώμα».
Με λίγα λόγια μια ταινία, που αξίζει τον κόπο να την δει κάποιος, όχι μόνον για τις εκπληκτικές τεχνικές της και καινοτομίες, αλλά επειδή έχει κάτι να πει…

c
Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης