Εργογραφία Δημ. Ευαγγελίδη (5)

Η εργασία μου για το τοπικό ιδίωμα της ΚΔ Μακεδονίας

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Δύο είναι τα βασικά ερωτήματα που ανακύπτουν σε σχέση με το γλωσσικό ιδίωμα των γηγενών της Μακεδονίας: 

1. Ποια είναι η εθνική συνείδηση, άρα και η εθνοτική ταξινόμηση των ομιλητών αυτού του ιδιώματος; 

2. Τι ακριβώς είναι αυτό το ιδίωμα από γλωσσολογική σκοπιά; 

Το πρώτο ερώτημα έχει απαντηθεί ήδη από καιρό, τόσο επιστημονικώς, όσο και από την ίδια την στάση της συντριπτικής πλειονότητας των γηγενών Μακεδόνων: Αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του ελληνικού έθνους από αιώνες. 

Πριν απαντήσω στο δεύτερο ερώτημα θα χρειασθεί πρώτα μια σύντομη γλωσσολογική ενημέρωση/ανάλυση. 

Σε παλαιότερες εποχές το «όμαιμον, ομόγλωσσον και ομότροπον» του Ηροδότου προσδιόριζε εθνοπολιτισμικά τους διαφόρους λαούς, μέχρι τους νεώτερους χρόνους. 

Σήμερα είναι πλέον αποδεκτό επιστημονικά ότι η ομιλουμένη γλώσσα δεν είναι ασφαλές κριτήριο για τον εθνολογικό προσδιορισμό ενός πληθυσμού: 

Κλασσικά παραδείγματα αποτελούν οι Αλσατοί (γερμανόφωνοι με γαλλική συνείδηση), Σέρβοι και Κροάτες (ίδια γλώσσα - διαφορετική θρησκεία και εθνική συνείδηση), Σέρβοι και Μαυροβούνιοι (ίδια γλώσσα και θρησκεία - διαφορετική εθνική συνείδηση). 

Δυσκολία διάκρισης μεταξύ γλώσσας και διαλέκτου. 

Μαξ Βάϊνράϊχ «Μια γλώσσα είναι μια διάλεκτος εξοπλισμένη με στρατό και ναυτικό». 

Η σύγχρονη Γλωσσολογία επιχειρεί να επιλύσει το πρόβλημα με την υιοθέτηση της έννοιας του «γλωσσικού συνεχούς» (language continuum), αλλά και με την χρήση νέων όρων, γλωσσοπολιτικά ουδέτερων, όπως οι όροι Ausbausprache - Abstandsprache – Dachsprache. 

Βοηθητικές γλώσσες (auxiliary languages). Η πλέον γνωστή περίπτωση χρήσης μιας βοηθητικής «φυσικής» γλώσσας (σε αντιδιαστολή με διάφορες τεχνητές, όπως η Εσπεράντο, η Volapük κ.λπ.) για λόγους επικοινωνίας διαφορετικών πληθυσμών είναι η λεγόμενη Λίγκουα Φράγκα (Lingua Franca), κατά λέξη «Φράγκικη γλώσσα». 

Μια άλλη μορφή βοηθητικής γλώσσας ή γλώσσας επαφής (contact language) είναι και τα λεγόμενα Pidgin English ή απλώς Pidgin, «σπαστά Αγγλικά» θα τα αποκαλούσαμε. Δημιουργήθηκε στην Κίνα για την ανάγκη επικοινωνίας μεταξύ Άγγλων και Κινέζων εμπορευομένων. (pidgin=παραφθορά της λέξης business)

Σήμερα ως pidgin ορίζεται γενικώς ένα γλωσσικό ιδίωμα, μείγμα δύο ή περισσοτέρων γλωσσών με εξαιρετικά απλοποιημένη γραμματική και λεξιλόγιο, που χρησιμοποιείται για την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών, οι οποίοι έχουν τις δικές τους γλώσσες ως μητρικές. 

Στην περίπτωση που ένα τέτοιο ιδίωμα καταλήξει να γίνει η κύρια γλώσσα ενός πληθυσμού, τότε αναφερόμαστε σε Κρεολή γλώσσα (Creole language). 

Το τοπικό ιδίωμα προέκυψε με παρόμοια διαδικασία στον χώρο της Κεντρικο-Δυτικής Μακεδονίας και των γύρω περιοχών ως γλώσσα πίτζιν που κατέληξε σε πολλές περιπτώσεις σε Κρεολή. 

Σήμερα δεν υπάρχουν πρακτικά αμιγείς σλαβόφωνοι, αλλά δίγλωσσοι (ελληνικά-σλαβικά) και ελάχιστοι από τους νεώτερους μπορούν να μιλήσουν με ευχέρεια αυτό το ιδίωμα, η εξέλιξη του οποίου σταμάτησε τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Οι δίγλωσσοι κάτοικοι του βορειοελλαδικού χώρου, κυρίως στην Κ.Δ. Μακεδονία, είναι απόγονοι χριστιανικών πληθυσμών, που επί Τουρκοκρατίας ζούσαν στον ευρύτερο χώρο της λεγόμενης «Ιστορικής Μακεδονίας». Έχουν ελληνική κατά βάση καταγωγή, αλλά πιθανότατα έχουν αφομοιώσει και σλαβικά στοιχεία που είχαν εγκατασταθεί κατά τους βυζαντινούς χρόνους στην περιοχή, τα οποία στην συνέχεια εκχριστιανίσθηκαν (θρησκευτικά) και εξελληνίσθηκαν (γλωσσικά και πολιτισμικά). 

Η σλαβική γλώσσα άρχισε να διαδίδεται επί Βυζαντίου στην βόρεια Μακεδονία (θέσεις του αείμνηστου γλωσσολόγου Ν. Ανδριώτη στον συλλογικό τόμο «Η γλώσσα της Μακεδονίας» – Αθήνα 1992, σελ. 211). 

Η εμφάνιση αυτού του ιδιώματος (που δεν χρειάστηκε ποτέ γραφή) ανιχνεύεται στα τέλη περίπου του 18ου αιώνα (οι πρώτες μαρτυρίες για την ύπαρξή του χρονολογούνται γύρω στο 1790 – βλ. J.P. Mallory–D.Q. Adams: The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World – Oxford 2006, σελ. 26) και η δημιουργία του είχε καθαρά χρηστικούς και πρακτικούς λόγους. 

Τα χρόνια εκείνα η Μακεδονία ήταν ένα πολύχρωμο φυλετικό, γλωσσικό και θρησκευτικό μωσαϊκό. Έπρεπε να υπάρξει ένας τρόπος συνεννόησης μεταξύ τους για τις ανάγκες της καθημερινής συμβίωσης, ένα είδος Λίγκουα Φράγκα. Βαθμιαία λοιπόν εμφανίσθηκε αυτό το ιδίωμα, μια γλώσσα πίτζιν, που φαίνεται ότι εξυπηρετούσε άριστα τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε ή σωστότερα, προέκυψε. 

Είχε ως βάση μια δυτική βουλγαρική διάλεκτο, όπως αποδείχθηκε από τις γλωσσολογικές έρευνες (βλ. Ι. Θ. Λαμψίδη: Γραμματική της Βουλγαρικής γλώσσας Ι.Μ.Χ.Α. – Θεσσαλονίκη 1981, σελ. 15-16) και στον κορμό αυτόν προστέθηκαν ένα πλήθος από ελληνικές, τούρκικες, βλάχικες και αλβανικές λέξεις. Γενικώς, η πλειοψηφία των γλωσσολόγων συµφωνεί ότι παρουσιάζει περισσότερες, µορφολογικές κυρίως, οµοιότητες µε την βουλγαρική και λιγότερες, φωνολογικές κυρίως, µε την σερβική. 

Είναι διαπιστωμένη η ευκολία υιοθέτησής του από αλλόγλωσσους και η μετατροπή του στο κύριο και συχνά στο αποκλειστικό γλωσσικό όργανο επικοινωνίας. 

Υποστηρίζουμε ότι αυτό το ιδίωμα προέκυψε, αρχικά στην μακεδονική ύπαιθρο, ως pidgin ή σπασμένα βουλγαρικά, για να το πούμε διαφορετικά και κατέληξε τελικώς σε Κρεολή γλώσσα, ανομοιογενών πληθυσμών, όπως προανέφερα, οι οποίοι το αναβάθμισαν για διαφόρους λόγους σε μητρική γλώσσα, σε κύριο γλωσσικό όργανο. Αυτό το ιδίωμα, επαναλαμβάνω και τονίζω γιατί έχει μεγάλη σημασία, δεν απέκτησε ποτέ γραφή. 

Κλείνοντας, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε και να τονίσουμε για μια ακόμα φορά ότι το ιδίωμα των Ελλήνων γηγενών της Μακεδονίας έχει ελάχιστη σχέση με την επίσημη, δήθεν «μακεδονική» γλώσσα (που κατασκευάστηκε το 1945 με βάση την διάλεκτο της περιοχής Μοναστηρίου–Βελεσών) του Σκοπιανού κράτους και η οποία εκσερβίστηκε συστηματικά, ώστε να αλλοιωθούν τα βουλγαρικά χαρακτηριστικά της. Το πρώτο υπήρξε μια βοηθητική γλώσσα που ξεκίνησε ως πίτζιν και εξελίχθηκε σε Κρεολή, ενώ η δεύτερη είναι «μια διάλεκτος εξοπλισμένη με στρατό και ναυτικό», όπως προαναφέραμε, και η οποία εξελίσσεται σε μια πλήρη γλώσσα με την στήριξη όλων των μηχανισμών του κράτους των Σκοπίων. 

Το γλωσσικό ιδίωμα (και όχι γλώσσα) που ομιλείται σε ελάχιστες πλέον περιοχές της Μακεδονίας, αποτελεί για μας τους γηγενείς μια πολιτισμική κληρονομιά και για κάποιους άλλους Έλληνες ένα αξιοπερίεργο φαινόμενο. 

Δυστυχώς, από την στιγμή που το ιδίωμα αυτό ξεπεράστηκε ιστορικά και έχασε την χρησιμότητά του, θα ακολουθήσει την τύχη όλων των αντίστοιχων βοηθητικών γλωσσών. Σε κάποια απομονωμένα χωριά ίσως εξακολουθήσει να μιλιέται για μια ή και δυο γενιές ακόμα, αλλά η κατάσταση δεν είναι αναστρέψιμη. 

Η απαίτηση από δήθεν «εθνικά μακεδόνες» να ανοίξουν σχολεία για να διδάσκεται η γλώσσα (αίτημα προς την Gay Mc Dougal, εμπειρογνώμονα του ΟΗΕ - Σεπτέμβριος 2008), αλλά χωρίς να διευκρινίζεται ΠΟΙΑ ΓΛΩΣΣΑ θεωρείται ύποπτη για πολλούς λόγους και ως εκ τούτου απορριπτέα. 

Δ.Ε.Ε.

Εντυπωσιακές θέσεις του ΚΚΕ για το Σκοπιανό!

ΚΚΕ: Δεν υπάρχει «μακεδονική» 

γλώσσα και εθνότητα!

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης
  

Στο πρόσφατο φύλλο του «Ριζοσπάστη» που κυκλοφόρησε το Σαββατοκύριακο 26-27 Μαΐου 2018 (https://www.rizospastis.gr/story.do?id=9857817) 

δημοσιεύεται εντυπωσιακό άρθρο που αποκαλύπτει ένα κείμενο του Πολιτικού Γραφείου το οποίο είχε συζητηθεί εσωκομματικά στην Οργάνωση Περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας, το 1995.

Σύμφωνα με το κείμενο αυτό, που βλέπει το φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά, αναφέρονται τα εξής εκπληκτικά:

1. Είναι αντι-ιστορικοί και αvτι-επιστημονικοί οι ισχυρισμοί περί ύπαρξης χωριστής και μάλιστα ενιαίας «μακεδονικής» γλώσσας. 

2. Η εθνολογική σύνθεση της επίμαχης γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας δεν τεκμηριώνει επιστημονικά τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης χωριστής «μακεδονικής» εθνότητας. Τέτοια εθνότητα δεν υπήρξε ποτέ. 

3. Η θέση του ΚΚΕ για «ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη» (στο πλαίσιο της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας) ήταν λαθεμένη, αφού δεν ανταποκρινόταν πια στην πραγματικότητα (όπως λαθεμένη ήταν και η θέση της 5ης Ολομέλειας του 1949). 

4. Οι Γιουγκοσλάβοι του Τίτο προωθούσαν την ιδέα να χαρακτηρίσουν τους κατοίκους του γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας χωριστή «μακεδονική» εθνότητα (οι οποίοι ζούσαν όχι μόνο στο γιουγκοσλαβικό κομμάτι της Μακεδονίας, αλλά και στο ελληνικό και στο βουλγαρικό), που θα είχε το δικαίωμα να διεκδικήσει στο μέλλον ανεξάρτητη εθνική υπόσταση. Από εκείνη τη στιγμή άρχισε μια προσπάθεια αναδρομικής ερμηνείας όλης της ιστορίας του Μακεδονικού χώρου, για να θεμελιωθεί η θεωρία της χωριστής «μακεδονικής» εθνότητας, με χωριστή γλώσσα, καταγωγή και ιστορία. Ουσιαστικά πρόκειται για συστηματική πλαστογράφηση της Ιστορίας, που μεταφέρθηκε και σε χώρες υποδοχής μεταναστών (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία). 

5. Για το «Ουράνιο Τόξο»: Το επικίνδυνο είναι ότι η κίνηση αυτή εξυπηρετεί αντικειμενικά τα αποσταθεροποιητικά σχέδια των ιμπεριαλιστών στην περιοχή, οι οποίοι την κατευθύνουν και την ενισχύουν πολύμορφα (οικονομικά και πολιτικά). Οι περισσότεροι από αυτούς που ακολουθούν την κίνηση αυτή είναι άτομα καταπιεσμένα και παρασυρμένα. Όμως, τα ηγετικά της στελέχη, πολλά με ύποπτο πολιτικό παρελθόν, παίζουν ρόλο ύποπτο, δεν κρύβουν τις διασυνδέσεις τους με τους Αμερικανούς. 

6. Η αλήθεια είναι ότι γίνεται μια συνειδητή προσπάθεια να διαμορφωθεί σ' ένα τμήμα των Σλαβόφωνων «μακεδονική» εθνική συνείδηση. Είναι μια προσπάθεια που συνειδητά επιδιώκει να δημιουργήσει προβλήματα, στο πλαίσιο της πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε». Τελευταία, μάλιστα, λανσάρεται, από κύκλους των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και με τα ψηφίσματα της ΔΑΣΕ η ιδέα του «αυτοπροσδιορισμού». Όμως, υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια που προσδιορίζουν σε ποιο έθνος ή σε ποια πληθυσμιακή ομάδα ανήκει κάποιος. 

7. Τυχόν αναγνώριση «μακεδονικής» εθνικής μειονότητας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, θα αποτελέσει, το πρώτο βήμα για την αμφισβήτηση των συνόρων και του εδαφικού status στην περιοχή (κάτι, άλλωστε, που ορισμένοι το λένε ανοιχτά).

Έχουμε ειλικρινά εντυπωσιασθεί με τις τοποθετήσεις αυτές του ΚΚΕ, για τις οποίες, αυτοί που τις υποστηρίζαν εδώ και χρόνια, είχαν στοχοποιηθεί ως ακραίοι, εθνικιστές και όλα τα σχετικά. 

Είμαστε πάντως περίεργοι τι θα πουν για τις θέσεις αυτές οι τοπικοί σκοπιανολάγνοι και κυρίως οι επικεφαλής τους, οι οποίοι υποστηρίζουν τα ακριβώς αντίθετα, όντας κυρίως ακροαριστεροί εθνομηδενιστές, το δε ενδιαφέρον τους για τους «ντόπιους» ήταν το φύλλο συκής για να προπαγανδίζουν τις αρρωστημένες ιδέες τους. 

Όπως αποδείχθηκε σε αρκετές περιπτώσεις δεν έδιναν δεκάρα τσακιστή για τους ντόπιους, αλλά ενδιαφέρονταν μόνον για τις απολαβές τους και τα ταξιδάκια στο εξωτερικό (το ότι αγνοούν το τοπικό ιδίωμα και μιλούν σκοπιανά, κάτι σημαίνει) και είναι βέβαιο ότι η έκφραση του γνωστού προβληματικού Δημάρχου Θεσσαλονίκης: “I don’t give a shit” τους εκφράζει απόλυτα.

ΔΕΕ

Νέα βιβλία

Περιεχόμενα

Προλεγόμενα

1. Εισαγωγή

2. Οι Σλαβόφωνοι Έλληνες της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας

3. Το γλωσσικό ιδίωμα

4. Το ζήτημα της διδασκαλίας «μειονοτικών» γλωσσών και ιδιωμάτων

5. Η επιχειρούμενη πολιτιστική γενοκτονία εκ μέρους του Σκοπιανού κράτους εις βάρος των σλαβόφωνων Ελλήνων

6. Ιστορικές παράμετροι του ζητήματος

7. Μεθοδεύσεις δημιουργίας μειονοτήτων 

8. Τα ξένα κέντρα και οι ιθαγενείς τους σύμμαχοι

9. Μεθοδεύσεις δημιουργίας τεχνητών εθνοτήτων

10. Επίλογος

Παραρτήματα

Τεκμήρια

Βιβλιογραφία

Προλογικό σημείωμα

Νίκος Βασιλειάδης          

Ο χώρος της βαλκανικής αποτελούσε πάντα μία περιοχή, με ιδιαίτερο στρατηγικό ενδιαφέρον στο διεθνές σύστημα και στον ανταγωνισμό ισχύος των μεγάλων δυνάμεων. Ιδιαίτερη υπεραξία ενείχε και ενέχει στο βαλκανικό υποσύστημα η γεωγραφική ενότητα της Μακεδονίας και της Θράκης. Η σημασία τους, μεταξύ άλλων, εδράζεται στο γεγονός ότι συνιστούν ένα κομβικό σημείο στις χερσαίες μεταφορές, ενώ αποτελούν και το σημείο εισόδου (μέσω του Αιγαίου) στη λεκάνη της νοτιοανατολικής μεσογείου, περιοχής με εξαιρετικά υψηλά φορτία ισχύος στο διεθνές σύστημα στην ιστορική του διαχρονία, είτε αυτό υπήρξε πολυπολικό, διπολικό ή μονοπολικό.

           Η ύπαρξη πολλών εθνοτικών ομάδων στην περιοχή, με κοινές αναφορές, αλλά και με σημαντικές διαφοροποιήσεις στις πολιτισμικές τους διαδράσεις, λειτούργησε, πολλές φορές, εργαλειακά, με τη χρησιμοποίηση του ψηφιδωτού των εθνοτήτων της βαλκανικής, για την υλοποίηση στρατηγικών επιλογών των μεγάλων δυνάμεων στο χώρο αυτόν, στη  βάση των – θεμιτών ή αθέμιτων - επιδιώξεών τους.

            Είναι λοιπόν προφανές ότι η όξυνση των εθνοτικών ανταγωνισμών από τον 19^ο αιώνα και έπειτα, κυρίως, αφετηριάζεται στην υποδαύλισή τους από τις δυνάμεις του διεθνούς συστήματος, στη βάση της εξυπηρέτησης, αποκλειστικά και μόνον, των δικών τους συμφερόντων.

            Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, η διεκδίκηση του δικαιώματος κυριότητας στην Μακεδονία κατέστη στρατηγική επιδίωξη των κυρίαρχων εθνοτικών ομάδων της. Η απόληξη των Βαλκανικών πολέμων, προϊούσας της διαδικασίας του Μακεδονικού Αγώνα (σημείο εκκίνησης το έτος 1870) και της εξέλιξής του, διευθέτησε de jure, με την υπογραφή της συνθήκης του Βουκουρεστίου, την εδαφική κυριαρχία ενός εκάστου, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος.

            Δυστυχώς, η λογική αναθεωρητισμού που κατήτρυχε τους ‘’ηττημένους’’ οδήγησε σε επάλληλες αναζωπυρώσεις του ζητήματος, μονομερώς. Η μετεξέλιξη της εθνοτικής σύγκρουσης σε ιδεολογικοποιημένη πλέον, μετά το 1945 και τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αντιπαράθεση οδήγησε και σε ένα ιστορικό, παγκόσμια πρωτότυπο ίσως, παράδοξο: την κατασκευή μίας τεχνητής εθνότητας, ως πολιορκητικού κριού των νέων αναθεωρητικών επιδιώξεων.

             Σε αυτήν τη διαδικασία η Ελλάδα, καθεύδουσα τον νήδυμον της «ανυπαρξίας» ζητήματος, κινούμενη στη βάση της εξυπηρέτησης των συμφερόντων των συμμαχιών που ανήκε και ανήκει, επέτρεψε την εξέλιξη και ενδυνάμωση του ψευδεπίγραφου αφηγήματος της ψευτοεθνότητας των δήθεν «μακεδόνων». Όταν δε, με τη λήξη του ψυχρού πολέμου και το νέο status στα Βαλκάνια, βρήκε το πρόβλημα μπροστά της, από την αρχική αμηχανία και συναισθηματική προσέγγιση του θέματος προσχώρησε, βαθμηδόν, στην «υπνώττουσα» διπλωματία και στη λογική ενός έντιμου (;) συμβιβασμού. Έτσι, εγκλωβίστηκε στη διελκυστίνδα της έλλειψης στρατηγικής επιδίωξης, ακυρώνοντας τα πλεονεκτήματα της θέσης της στο διεθνές σύστημα.

              Η εξέλιξη αυτή συνιστά απόρρροια, εν πολλοίς ή εν ολίγοις, του βασικού προβλήματος: την άγνοια της ιστορικής πραγματικότητας του ζητήματος από την ελληνική κοινή γνώμη. Βασικές παράμετροι, ιστορικά αυταπόδεικτα τέθηκαν υπό αμφισβήτηση, στη  βάση και μίας αναθεωρημένης ιστορικής αφήγησης, με ιδεολογικές αγκυλώσεις. Έτσι, συντελέστηκε κάτι πρωτόφαντο. Η ιστορική γνωσιολογική ελληνική ένδεια, εγκιβωτίστηκε σε μία ανιστόρητη (ακούσια ή εκούσια) «ακαδημαϊκή» προσέγγιση, άγοντας στην υιοθέτηση – προβολή των αντιπάλων θέσεων!

               Το παρόν λοιπόν πόνημα στοχοθετεί να αναδείξει τα αυτονόητα. Να διαλύσει μυθοπλασίες, συγχύσεις, εσφαλμένες ερμηνείες. Και, κυρίως, να αποκαταστήσει την ιστορική πραγματικότητα, εισφέροντας στην ελλιπέστατη ενημέρωση των Ελλήνων, και αυτών ακόμη των Μακεδόνων. Η συνδημιουργία – συνεργασία δύο ανθρώπων, ιδία βέβαια του Δημήτρη Ευαγγελίδη με τη δική μου μικρή συνεισφορά, με προσωπικά βιώματα λόγω της μακεδονικής ελληνικής καταγωγής, λειτουργεί, διαπλαστικά και απελευθερωτικά. Γιατί η αλήθεια απελευθερώνει.                                                      

Νίκος Βασιλειάδης
Θεσσαλονίκη, Απρίλιος 2017

Προλογικό σημείωμα

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

 Το τελευταίο χρονικό διάστημα πληθαίνουν συνεχώς οι ενδείξεις ότι υπάρχει πίεση να δοθεί «λύση» στο πρόβλημα της ονομασίας του κράτους των Σκοπίων εις βάρος της χώρας μας, ενώ παράλληλα αυξάνονται τα κρούσματα ενδοτισμού μεταξύ πολιτικών διαφόρων αποχρώσεων, όπως πληροφορούμαστε από δηλώσεις τους, «γλωσσικά ολισθήματα», τοποθετήσεις, αλλά και συνεντεύξεις τους σε σκοπιανά ΜΜΕ (βλ. δήλωση στις 26-4-2014 του Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Στ. Κούλογλου: «I call Macedonia by its name - Macedonia, like the rest of the world – Αποκαλώ την Μακεδονία με το όνομά της: Μακεδονία, όπως ο υπόλοιπος κόσμος».

http://www.independent.mk/articles/3093/Greek+Journalist+Stelios+Kouloglou+Naming+Row+is+Ridiculous+Dispute#sthash.rEefEyoy.dpuf).

Επί πλέον η αποκάλυψη ότι με παρασκηνιακή πρωτοβουλία της τότε Υπ. Εξ. Ντ. Μπακογιάννη ανατράπηκε αυθαίρετα η απόφαση της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών στις 13 Απριλίου 1992 που καθόριζε σαφέστατα ότι: «…Σχετικά με το θέμα των Σκοπίων, η πολιτική ηγεσία της χώρας, με εξαίρεση το ΚΚΕ, συμφώνησε ότι η Ελλάδα θα αναγνωρίσει ανεξάρτητο κράτος των Σκοπίων μόνον αν τηρηθούν και οι τρεις όροι που έθεσε η ΕΟΚ, στις 16 Δεκεμβρίου 1991, με την αυτονόητη διευκρίνιση ότι στο όνομα του κράτους αυτού δεν θα υπάρχει η λέξη “Μακεδονία”» και η οποία αντικαταστάθηκε με την διαβόητη «σύνθετη» ονομασία αποδοχής της εκχώρησης του ονόματος της Μακεδονίας στα Σκόπια, απέδειξε περίτρανα τον ενδοτισμό των πολιτικών ηγεσιών, αλλά και την αδιαφορία τους για τα εθνικά θέματα.*

 Δυστυχώς, οι εκάστοτε κυβερνήσεις ουδέποτε φρόντισαν να ενημερώσουν συστηματικά τους Έλληνες πολίτες και το σπουδαιότερο, λαούς και κυβερνήσεις στον υπόλοιπο κόσμο, για το τι ακριβώς συμβαίνει. Την όποια πληροφόρηση ανέλαβαν δημοσιογράφοι, δημοσιογραφούντες και πολιτικοί, κατά κανόνα ελάχιστα ενημερωμένοι για το θέμα, καθώς και αμφιλεγόμενα Ιδρύματα και Ινστιτούτα.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να έχει επικρατήσει ευρέως η εντύπωση ότι το πρόβλημα με τα Σκόπια είναι μόνον ζήτημα ονομασίας, που μπορεί να αφήνει αδιάφορους τους περισσότερους, αλλά βεβαίως «ενοχλεί» τους Μακεδόνες Έλληνες και επομένως πρέπει να δοθεί τελικά «μια κάποια» λύση που να ικανοποιεί όλους.

Προφανώς, η άποψη αυτή, που καλλιεργείται αριστοτεχνικά εδώ και πολλά χρόνια, τείνει να γίνει κυρίαρχη, λόγω της άγνοιας, της αδιαφορίας, αλλά και των αναποτελεσματικών, ακόμα και επιπόλαιων χειρισμών του ζητήματος εκ μέρους των κατά καιρούς «αρμοδίων».

Θεωρώ λοιπόν επιβεβλημένη μια συνολική επισκόπηση του θέματος και των κινδύνων που ελλοχεύουν σε βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη προοπτική για την χώρα μας, ώστε να γίνει επιτέλους κατανοητό ότι δεν πρόκειται απλώς για μια ονοματολογία, αλλά για κάτι ευρύτερο και πολύ επικίνδυνο, που θα αποκαλυφθεί άμεσα, εάν η τελική «συμφωνία» είναι δυσμενής για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Παράλληλα, η άλλη πλευρά εργάζεται στοχευμένα, προγραμματισμένα και υποστηριζόμενη όχι μόνον από ξένα κέντρα και συμφέροντα, αλλά και από οργανώσεις σκοπιανών (πρώην βουλγαροφρόνων) του εξωτερικού (κυρίως Καναδά, Η.Π.Α., Αυστραλίας και Γερμανίας) με πλέον γνωστή την διαβόητη U.M.D. (United Macedonian Diaspora), η οποία με έδρα την αμερικανική πρωτεύουσα (United Macedonian Diaspora, 1510 H Street, NW, Suite 900 - Washington, D.C. 20005 U.S.A.) καθοδηγεί, ενισχύει και χρηματοδοτεί αφειδώς τις σκοπιανές διεκδικήσεις και απαιτήσεις.

Το απογοητευτικό πάντως είναι, όπως έχει διαπιστωθεί, ότι οι κάτοικοι των αστικών κέντρων και ιδίως των μεγάλων (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) αγνοούν παντελώς το τι συμβαίνει στην ύπαιθρο της Μακεδονίας, όπου οργιάζει ανενόχλητη εδώ και δεκαετίες η σκοπιανή προπαγάνδα, έχοντας προσηλυτίσει άτομα από διαφορετικούς χώρους (ιδεολογικούς, πολιτικούς, γλωσσικούς), τα οποία με κάθε ευκαιρία προωθούν τις επιδιώξεις και τους σχεδιασμούς των Σκοπίων είτε από ανθελληνικά απωθημένα είτε με την προσδοκία απολαβών. Μια περιήγηση στο Διαδίκτυο θα πείσει και τους πλέον δύσπιστους.

Ένα άλλο κορυφαίο ζήτημα στο οποίο εστιάζεται επίσης το παρόν πόνημα είναι η συμπαράταξη και ευθυγράμμιση των εγχώριων κομμουνιστών και πάσης φύσεως μαρξιστών με τις επιδιώξεις ξένων κέντρων και συγκεκριμένα της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κομιντέρν), η οποία για την εξυπηρέτηση δικών της στρατηγικών και τακτικών στόχων αποφάσισε να υποστηρίξει την κατασκευή μιας ανύπαρκτης εθνότητας, της «σλαβομακεδονικής», όπως την ονόμασε, με στόχο την δημιουργία μιας «ανεξάρτητης Μακεδονίας και Θράκης», με την αυτονόμησή τους από το ελληνικό κράτος. Η απόφαση αυτή του ΚΚΕ (στο  3ο έκτακτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ (Κ) 26 Νοεμβρίου - 3 Δεκεμβρίου 1924 με την επικράτηση της γραμμής  Πουλιόπουλου, όπου υιοθετήθηκε επίσης και η μετονομασία του σε ΚΚΕ) υπήρξε η γενεσιουργός αιτία πολυάριθμων δεινών για την χώρα, τα οποία εξακολουθούν να μας κατατρύχουν μέχρι σήμερα. Η υιοθέτηση του «σλαβομακεδονισμού», όπως ήταν επόμενο, ταυτίσθηκε με τον «μακεδονισμό» των παλαιότερων σερβικών και βουλγαρικών εθνικών επιδιώξεων για να καταλήξει στις σημερινές ψευδο-αλυτρωτικές φαντασιώσεις των σκοπιανών και των ξένων κέντρων που τους στηρίζουν.

Εντυπωσιακό πάντως είναι το γεγονός ότι για τους πρώην ή και νυν σλαβόφωνους Μακεδόνες Έλληνες ουδεμία διπλωματική ή μεταπτυχιακή εργασία υπήρξε, ούτε διδακτορικά υποβλήθηκαν ποτέ. Αντιθέτως η παραγωγή «εργασιών» κάθε επιπέδου, από μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων μέχρι σπουδαστές ΤΕΙ και φοιτητές Πανεπιστημίων με αντικείμενο τους βουλγαρίζοντες σλαβόφωνους ή «σλαβομακεδόνες», καθώς και η παραγωγή άρθρων, «μελετών» ακαδημαϊκών προφεσσόρων (Ελλήνων και ξένων), βιβλίων και κάθε είδους «ερευνών», που βρίθουν ανακριβειών, παραποιήσεων, διαστρεβλώσεων γεγονότων, αλλά και ασύστολων ψευδολογιών, σημειώνει εκπληκτικές επιδόσεις τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ άφθονες πηγές χρηματοδότησης (και όχι μόνον) είναι πάντα διαθέσιμες.

Παλαιότερα υπήρχαν αντιστάσεις, άλλες λογικές και νοοτροπίες, αναχώματα, διαφορετικές συγκυρίες, ενδιαφέρον από τον απλό κόσμο, που κατέρρευσαν σταδιακά και πλέον έχουν απομείνει ελάχιστες. Παραζαλισμένοι όλοι από την βαθιά οικονομική, κοινωνική, πολιτική και ηθική κρίση, προϊόντα της μακρόχρονης πολιτισμικής και πολιτικής υποβάθμισης, έχουμε εισέλθει σε έναν φαύλο κύκλο επιταχυνόμενης παρακμής και διάλυσης.

Το παρήγορο είναι ότι έχουν μείνει ακόμη άνθρωποι πρόθυμοι να αγωνιστούν και αποτελούν μια όαση, αλλά και ευχάριστη έκπληξη όταν αναπάντεχα τους συναντάς ή τους ανακαλύπτεις. Λίγοι βέβαια, όμως έχει αποδειχθεί διαχρονικά ότι η ποιότητα επικρατεί αργά ή γρήγορα απέναντι στην ποσότητα. Και υπάρχει ποιότητα σ’ αυτούς τους ανθρώπους, που εξακολουθούν να αγωνίζονται ενάντια στο ρεύμα.

Αυτούς τους Συνέλληνες είχα κατά νου όταν αποφάσισα να γράψω αυτά που ακολουθούν στις επόμενες σελίδες.

Ελπίζω να φανώ αντάξιός τους και να μη τους απογοητεύσω.

Έδεσσα, Άνοιξη 2016

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

 ________________________________

(*) Βλ. επίσημη ιστοσελίδα ΥΠ.ΕΞ. εδώ: http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/ όπου αναφέρονται τα εξής εκπληκτικά: «…Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει προτείνει ένα ρεαλιστικό και βιώσιμο πλαίσιο διευθέτησης, το οποίο στοχεύει στην εξεύρεση οριστικής λύσης στο θέμα του ονόματος. Η θέση μας είναι σαφής: σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό πριν από τη λέξη «Μακεδονία» που θα ισχύει έναντι όλων (erga omnes), για κάθε χρήση, εσωτερική και διεθνή…».

Με άλλα λόγια, αγνοήθηκε η αναφερθείσα παραπάνω ομόφωνη απόφαση (πλην ΚΚΕ) της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών της 13^ης Απριλίου 1992 η οποία ανέφερε ρητά και κατηγορηματικά ότι: «…στο όνομα του κράτους αυτού δεν θα υπάρχει η λέξη “Μακεδονία”» και χωρίς ποτέ να ενημερωθεί ο ελληνικός λαός πότε και από ποιο κυβερνητικό σχήμα εκχωρήθηκε η ονομασία, συζητάμε πλέον τον γεωγραφικό προσδιορισμό, εάν δηλ. τα Σκόπια θα ονομάζονται Βόρεια, Άνω, Βορειοκεντρική κλπ Μακεδονία!

Φιλοσκοπιανή μικρόνοια…

Η επιτροπή που κατασκεύασε την σκοπιανή γλώσσα και το αλφάβητο, τον Νοέμβριο του 1944:

Vasil Ilioski, Hristo Zografov, Krum Toshev, Dare Djambas, Venko Markovski, Mirko Pavlovski, Mihail Petrushevski, Hristo Prodanov, Georgi Kiselinov, Georgi Shoptraianov, Iovan Kostov.

 Φιλοσκοπιανή μικρόνοια…

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Υπάρχει στο Διαδίκτυο μια ιστοσελίδα η οποία αποτελεί μια αστείρευτη πηγή γέλιου με τα όσα γράφει και υποστηρίζει η διαχειρίστριά του με το κακόηχο ψευδώνυμο «μπελομόρσκα» (=αιγαιάτισσα), γνωστή και ως «μπελομότσκα».

Σχετικά πρόσφατα, αναζητώντας κάτι σε μια μηχανή αναζήτησης, έπεσα σε ένα παλαιότερο, αλλά εξαιρετικά διασκεδαστικό διαχρονικά, κείμενό της με τον πομπώδη τίτλο  «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ». Συμβαίνει να ασχολούμαι συστηματικά εδώ και πολλά χρόνια με τα γλωσσικά θέματα και ισχυρίζομαι ότι έχω αρκετές γνώσεις, μια και έχω γράψει ένα βιβλίο, πολλά σχετικά κείμενα και αρθρογραφώ κατά καιρούς σε έντυπα πανελλήνιας κυκλοφορίας, αλλά και τοπικές εφημερίδες ανά την Ελλάδα.

Παραδέχομαι ότι γέλασα με την ψυχή μου με τα όσα διάβασα στο εν λόγω κείμενο, ταυτόχρονα όμως προβληματίστηκα με τα γραφόμενα και τους ανυπόστατους, αλλά και ανόητους, ισχυρισμούς που περιείχαν. Και τούτο διότι μόνον εντελώς αμόρφωτοι και αγράμματοι ξυλοσχίστες θα συμφωνούσαν και θα πείθονταν με τις λανθασμένες πληροφορίες, τις ασυναρτησίες, τις απλοϊκές ταυτολογίες και τα ξεκαρδιστικά αυθαίρετα συμπεράσματα του άρθρου.

Πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να παρουσιάσουμε όσο συνοπτικά γίνεται το περισπούδαστο αυτό πόνημα, ώστε να μη παραμείνουμε στην κριτική.

Το άρθρο ξεκινάει με έναν εξωφρενικό, καθαρά προπαγανδιστικό, ισχυρισμό: «Πολλές φορές έχουμε ακούσει η διαβάσει ότι η σύγχρονη ελληνική γλώσσα και το ελληνικό αλφάβητο που χρησιμοποιούμε, είναι η απόδειξη ότι οι σημερινοί κάτοικοι της Ελλάδας είναι οι βιολογικοί απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων».

Ακόμα και σε μετρίως σοβαρά άρθρα, όταν διατυπώνονται τέτοιοι ισχυρισμοί (και μάλιστα «πολλές φορές») υπάρχουν παραπομπές για το πού ακούστηκε ή γράφτηκε αυτό, πότε, σε ποιο μέσο (έντυπο, Ρ/Φ, Τ/Ο, Διαδίκτυο κλπ) ποια ή ποιος το υποστηρίζει. Εάν δεν υπάρχει το παραμικρό, τότε θεωρώ ότι έχω το δικαίωμα να αποκαλέσω αυτήν που έγραψε ή αυτόν που της υπαγόρευσε τα παραπάνω, ψεύτη, τσαρλατάνο ή φαιδρό προπαγανδιστή. Βεβαίως, υπάρχει και η εκδοχή ένα αμόρφωτο ή ημιμαθές άτομο άλλα να διαβάζει και άλλα να καταλαβαίνει, λόγω του χαμηλού μορφωτικού ή πνευματικού του επιπέδου.

Πάμε παρακάτω:

«Για να καταρρεύσει αυτός ο απαράδεκτος και ρατσιστικός μύθος αρκεί μια απλή διαπίστωση: η σημερινή ελληνική ΔΕΝ είναι η γλώσσα που μιλούσαν οι αρχαίοι Έλληνες (Αττική, Ιωνική, κτλ) αλλά η ΚΟΙΝΗ, δηλαδή η γλώσσα που είχε σαν βάση την Αττική διάλεκτο, αλλά με δάνεια και προσθήκες από πολλές άλλες αρχαίες γλώσσες (Περσική, Φρυγική, κτλ) και ήταν κοινή σε πολλούς λαούς γιατί την χρησιμοποιούσαν ως γλώσσα του εμπορίου και της διοίκησης στην ελληνιστική εποχή και στην συνέχεια στο Βυζάντιο».

Εδώ η σύγχυση και η ημιμάθεια είναι προφανής. Μα και βέβαια «η σημερινή ελληνική ΔΕΝ είναι η γλώσσα που μιλούσαν οι αρχαίοι Έλληνες». Οι σημερινοί Γερμανοί μιλούν αρχαία γερμανικά; Τι ανοησία είναι αυτή! Η συνέχεια αποκαλύπτει την ασχετοσύνη του ατόμου, που με αυτό που γράφει αναιρεί την αμέσως προηγούμενη πρόταση: Οι αρχαίοι Έλληνες μιλούσαν την ΚΟΙΝΗ! Και για να χειροτερεύσει αυτό που γράφει συνεχίζει ακάθεκτα με τα εξής φαιδρά: Η Κοινή «είχε σαν βάση την Αττική διάλεκτο, αλλά με δάνεια και προσθήκες από πολλές άλλες αρχαίες γλώσσες (Περσική, Φρυγική, κτλ) και ήταν κοινή σε πολλούς λαούς γιατί την χρησιμοποιούσαν ως γλώσσα του εμπορίου και της διοίκησης στην ελληνιστική εποχή και στην συνέχεια στο Βυζάντιο»!
Χάος! Ας τα πιάσουμε με την σειρά: Όπως γνωρίζουμε σήμερα η λεγόμενη "πρωτο-ελληνική" διασπάσθηκε σε διαλέκτους, οι οποίες διαμορφώθηκαν οριστικά μετά το 1900 π.Χ. στις γνωστές μας αρχαιοελληνικές διαλέκτους Αιολική, Ιωνική, Αρκαδοκυπριακή και στην ομάδα των Δυτικών διαλέκτων (Δωρική, αρχαία Μακεδονική κλπ). Οι αρχαίοι Έλληνες λοιπόν ΔΕΝ μιλούσαν την ΚΟΙΝΗ, η οποία προέκυψε αιώνες ΑΡΓΌΤΕΡΑ. 

Ποια όμως είναι αυτά τα δάνεια και προσθήκες από την …Περσική και την …Φρυγική; Ανύπαρκτα, για όποιον έχει ελάχιστες γνώσεις Ιστορικής Γλωσσολογίας. Και βεβαίως η ελληνιστική κοινή ΔΕΝ ήταν σε χρήση στο …Βυζάντιο, διότι απλούστατα είχε εξελιχθεί στην μεσαιωνική ελληνική. 

Η αρλουμπολογία συνεχίζεται με τα εξής εκπληκτικά: «Αυτή η «κοινή» γλώσσα μπόρεσε να επιβιώσει ως τις μέρες μας, με όλες της φυσικές αλλαγές και προσθήκες μέχρι την σημερινή «δημοτική», λόγο (εννοεί: λόγω) της ελληνορθόδοξης Εκκλησιάς και βασικά λόγο (Σημ. ΔΕΕ: μονίμως ανορθόγραφη) του Ελληνορθόδοξου πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης το οποίο μαζί με την θρησκευτική κατήχηση, φρόντιζε και για την διδασκαλία της «ελληνικής» γλώσσας στους χριστιανούς κάθε φυλής και προέλευσης. Τώρα, πως βγαίνει συμπέρασμα ότι όσοι μιλούν τα «ελληνικά» σήμερα είναι απόγονοι αρχαίων Ελλήνων, είναι άξιο απορίας!». Προσωπικά δεν έχω καμιά απορία! Τέτοιες σαχλαμάρες μόνον φιλοσκοπιανοί αρρωστημένοι εγκέφαλοι μπορούν να τις υποστηρίζουν. Ώστε το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης είχε ανοίξει φροντιστήρια ελληνικών! Μάλιστα!

Στην συνέχεια επιχειρεί να παρουσιάσει στους κεχηνότες ατυχείς αναγνώστες της κάποια …γλωσσολογικά στοιχεία περί λατινικής και σύγχρονων ευρωπαϊκών γλωσσών, περί λατινικού αλφαβήτου και καταλήγοντας στο κορυφαίο (έτσι νομίζει) επιχείρημα: Το ότι πολλοί διαφορετικοί λαοί χρησιμοποιούν σήμερα το λατινικό αλφάβητο και πολλές λατινικές λέξεις, (δεν σημαίνει ότι) έχουν κάποια εθνική η φυλετική συγγένεια με τους αρχαίους Ρωμαίους η άλλους αρχαίους λαούς της Ιταλίας. Μα προφανώς! Υποστηρίζει κάποιος κάτι διαφορετικό; Αυτά της λένε οι σκοπιανοί καθοδηγητές της; Την προκαλώ ανοιχτά και δημοσίως να προσκομίσει κείμενα σοβαρών συγγραφέων και αρθρογράφων που να ισχυρίζονται ότι είμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων επειδή χρησιμοποιούμε το ελληνικό αλφάβητο! Σε τι παράνοια ζει αυτό το άτομο; Τι ηλιθιότητες είναι αυτές που φαντασιώνει; Φτιάχνει παραμύθια με το μυαλό της και τα παρουσιάζει για πραγματικότητες; Την δουλεύουν κάποιοι με τέτοιες παλαβομάρες και τις παίρνει στα σοβαρά; Μα είναι δυνατόν; Και όμως! Αυτό είναι το επίπεδο των φιλοσκοπιανών. Επίπεδο σανοφάγων που μόνο τέτοια βλακώδη επιχειρήματα μπορούν να καταλάβουν.

Ο λόγος της εμφάνισης και της σκοπιμότητας αυτού του άρθρου επί τέλους αποκαλύπτεται στην παράγραφο που ακολουθεί: «Η Αγγλική γλώσσα που σήμερα ομιλείτε (ήθελε να γράψει: ομιλείται) από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο ως δεύτερη γλώσσα, θα μπορούσε ποτέ να θεωρηθεί ότι αποδεικνύει κάποια κοινή εθνοτική η φυλετική καταγωγή όλων αυτών των ανθρώπων με τους αρχαίους κατοίκους του σημερινού κράτους του Η. Βασιλείου το οποίο θα μπορούσε να αξίωση (εννοεί: να αξιώσει) εδαφικές και πολιτιστικές διεκδικήσεις πχ στις ΗΠΑ, λόγο (άντε πάλι!) κοινής γλώσσας; Είναι τελείως γελοία μια τέτοια σκέψη! Και όμως, η πλειοψηφία των σύγχρονων Ελλήνων θεωρεί αυτήν την γελοιότητα ως την σοβαρότερη απόδειξη της αρχαίας εθνολογικής καταγωγής τους και αυτό το αυθαίρετο συμπέρασμα χρησιμοποιούν διάφοροι κύκλοι στην Ελλάδα για να πατάξουν κάθε προσπάθεια Ελλήνων πολιτών να διατηρήσουν τις μητρικές τους γλώσσες».

Εμ, γράψτο από την αρχή κοπέλα μου! Μη μας γεμίζεις αλογόμυγες! Δεν χρειαζόταν να ιδρώσεις για να γράψεις αυτές τις χαζομάρες! Πες μας αυτό που επιδιώκεις, με απλά λόγια: Θέλω να διδάσκεται σε κάποιους βαρεμένους στην Ελλάδα (παλιούς βουλγαρόφρονες Εξαρχικούς που μεταλλάχθηκαν σχετικά πρόσφατα σε «μακεντόντσι»), η σκοπιανή τεχνητή γλώσσα και μετά να ζητήσουμε να αναγνωριστούν ως μειονότητα. Αυτός δεν είναι ο στόχος σας; Γελάμε μεν, αλλά εκνευριζόμαστε δε. Ειδικότερα εμείς οι ντόπιοι που ομιλούμε τα γνήσια ιδιώματα στις περιοχές μας, δεν πρόκειται ποτέ να δεχθούμε να τα αντικαταστήσουμε με τα σκοπιανά γλωσσικά κατασκευάσματα, όπως επιδιώκουν κάποια κέντρα.

Και όπως σου έχω ξαναγράψει:

«Είμαι ντόπιος Μακεδόνας Έλληνας, με αυτήν ακριβώς την σειρά. Το πρώτο αποτελεί την τοπική πολιτιστική μου ταυτότητα, το δεύτερο την γεωγραφική μου ταυτότητα και το τρίτο την εθνοτική μου ταυτότητα. Και αν θέλεις να συνεχίσω, είμαι Ευρωπαίος και όχι Αφρικανός, Αμερικανός ή Ασιάτης. Ορισμένοι αδυνατούν αυτά να τα ξεκαθαρίσουν με αποτέλεσμα να διακατέχονται από πλήρη σύγχυση και αποπροσανατολισμό».

Αυτά και θα επανέλθω αν χρειαστεί.

ΔΕΕ

Υ.Γ. Για όσες/όσους επιθυμούν να πληροφορηθούν περισσότερες λεπτομέρεις, υπάρχει το εξαιρετικό κείμενο «Αρχαίες ελληνικές διάλεκτοι» του Αν. Καθηγητή Ιστορικο-συγκριτικής Γλωσσολογίας στο Παν/μιο Αθηνών κ. Νίκου Παντελίδη (2007) και ειδικότερα το τελευταίο μέρος του «Παρακμή και υποχώρηση των αρχαίων ελληνικών διαλέκτων», που υπάρχει εδώ:  http://ethnologic.blogspot.gr/2010/12/blog-post_19.html

Μακεδονική παράδοση και σκοπιανολάγνοι

Μακεδονική παράδοση και σκοπιανολάγνοι

(ή τρώγοντας μαύρα άλογα)

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Η πρόσφατη σημαντική επιτυχία της 1^ης Πανελλήνιας Συνάντησης Μακεδόνων φαίνεται ότι πανικόβαλλε τους γνωστούς κύκλους των σκοπιανολάγνων οι οποίοι επιδόθηκαν σε μια λυσσαλέα εκστρατεία απαξίωσης και συκοφάντησης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ) με γελοία και φαιδρά επιχειρήματα.

Τα «επιχειρήματα» αυτά (μια και δεν υπήρχαν άλλα) επικεντρώθηκαν στο ότι ήταν άδειο (!) το Καυτανζόγλειο και ότι δεν ακούστηκαν «παραδοσιακά μακεδονικά τραγούδια», ένα ανόητο, ψευδές και πολυφορεμένο «επιχείρημα».

Ας εξετάσουμε λοιπόν αυτούς τους παιδιάστικους και τραβηγμένους «από τα μαλλιά» ισχυρισμούς. 

Ως γνωστόν υπάρχει η περίφημη ρήση «Μια φωτογραφία, χίλιες λέξεις». Δεν θα κουραστώ επομένως γράφοντας λέξεις και θα περιοριστώ απλώς στην παρακάτω φωτογραφία:

Στην εκδήλωση πήραν μέρος 143 χορευτικά Συλλόγων από όλη την Μακεδονία με πάνω από 3000 χορευτές. Άλλοι τόσοι περίπου ήσαν οι συνοδοί. Αν προσθέσουμε και τους 5 με 6 χιλιάδες θεατές που πρόλαβαν να ενημερωθούν, συνολικά παραβρέθηκαν στην εκδήλωση 12.οοο άτομα περίπου. Και αυτά, σχεδόν στο σύνολό τους, με προσωπικές ειδοποιήσεις με τηλέφωνα ή μέσω του διαδικτύου. Δεν υπήρξαν διαφημιστικά σποτ στα κανάλια, διαφημίσεις σε εφημερίδες και λοιπά έντυπα, αφισοκολλήσεις, διανομή φυλλαδίων στους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Το γιατί δεν έγιναν αυτά είναι αυτονόητο: Η Ομοσπονδία δεν διαθέτει περίεργους ή αφελείς χρηματοδότες, όπως κάποιοι άλλοι, να χρηματοδοτούν πλουσιοπάροχα τους «προστατευόμενούς» τους, με μηδενικά (δυστυχώς γι’ αυτούς) αποτελέσματα.

Υπενθυμίζω ότι ο αρχικός σχεδιασμός της εκδήλωσης ήταν να πραγματοποιηθεί στο «Νίκος Γκάλης» (το γνωστό «Παλαί ντε Σπορ» ή «Αλεξάνδρειο Μέλαθρο») και για τεχνικούς λόγους δεν έγινε εκεί και ευτυχώς! Δεν θέλω να σκεφτώ ένα «Παλαί» κατάμεστο από χορευτές και συνοδούς με άλλο τόσο κόσμο από έξω να περιμένει και να αποχωρεί απογοητευμένος (και δυσαρεστημένος). Άραγε θα τολμούσαν κάποιοι από τους κουτοπόνηρους «μακεντόντσι» να έγραφαν σε εκείνη την περίπτωση για «άδειο γήπεδο»; Και μιλάνε ποιοι; Αυτοί που μπορούν να κάνουν δημόσιες εκδηλώσεις μόνο μέσα σε τηλεφωνικούς θαλάμους!

Ας περάσουμε τώρα στο συνηθισμένο φαιδρό και «ακλόνητο» (όπως νομίζουν) «επιχείρημα» ότι δεν ακούγονται «παραδοσιακά μακεδονικά τραγούδια» στις εκδηλώσεις της Ομοσπονδίας. 

Αντιγράφω από την ανάρτηση που εμφανίστηκε στο φιλοσκοπιανό διαδικτυακό ραδιόφωνο «Μακεδονική Παράδοση» της 19ης Απριλίου 2016:

«Η "Ομοσπονδία" λοιπόν που ιδρύθηκε για να διαφυλάξει την Μακεδονική παράδοση δεν έχει ούτε μία εκδήλωση που να έχει ακουστεί ένα παραδοσιακό μακεδονικό τραγούδι!».

Απευθύνομαι σε εκείνους τους καλοπροαίρετους, αλλά αφελείς, που αγνοούν τα δεδομένα και παρασύρονται από αυτές τις βλακώδεις προπαγανδιστικές «καταγγελίες» των φιλοσκοπιανών. Για όσους τα πιστεύουν κιόλας, το μόνο που έχω να ευχηθώ είναι «περαστικά» και «καλή ανάρρωση».

Τι συμβαίνει λοιπόν στην πραγματικότητα;

Στην διάρκεια των αιώνων της Οθωμανικής κατοχής των χωρών της χερσονήσου του Αίμου, στα Βαλκάνια, όπως συνήθως αποκαλούνται, σημειώθηκαν σε πολλούς τομείς φαινόμενα συγκρητισμού, κάτι φυσικό και αναμενόμενο, που έχει παρατηρηθεί και σε άλλες περιοχές του πλανήτη.

Ο όρος αυτός είναι γνωστός στην φιλοσοφία και αναφέρεται στον συνδυασμό και τελικά στην συγχώνευση διαφορετικών απόψεων, εννοιών, σκέψεων σε μια νέα μοναδική ιδέα. Υπάρχουν διάφορα είδη συγκρητισμών όπως Θρησκευτικός, Πολιτισμικός, Κοινωνικός, Πολιτικός κλπ.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση μας ενδιαφέρει ο «Πολιτισμικός Συγκρητισμός», ο οποίος αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου δύο ή περισσότερες πολιτισμικές παραδόσεις αναμειγνύονται και δημιουργούν ένα νέο έθιμο, ιδέα, πρακτική ή φιλοσοφική αντίληψη. Εδώ ανήκει και ο λεγόμενος «μουσικός» συγκρητισμός που έχει παρατηρηθεί και εντοπιστεί από πολλούς ερευνητές και αναφέρεται σε μουσικές και τραγούδια που μεταφέρθηκαν από μια περιοχή σε κάποια άλλη, έγιναν δημοφιλή και υιοθετήθηκαν, συνήθως με άλλα λόγια ή μικρές παραλλαγές κλπ.

Αυτό το φαινόμενο, όπως ήταν φυσικό, συνέβη και στην περιοχή της Μακεδονίας όπου ελληνικές μουσικές, χορευτικοί ρυθμοί και τραγούδια, μεταφέρθηκαν σε άλλες περιοχές των Βαλκανίων, ενώ συνέβησαν και  αντίστροφες διαδικασίες. Είναι κάτι που έχει αποτελέσει αντικείμενο ερευνών, αναλύσεων, παρατηρήσεων, αν και συνήθως όχι με επιστημονική μεθοδολογία.

Από το σημείο αυτό όμως μέχρι το σημείο της εμπλοκής πολιτικών μεθοδεύσεων και προπαγανδιστικής αξιοποίησης εκ μέρους αδίστακτων ξένων κέντρων και των οργάνων τους υπάρχει τεράστια διαφορά.

Στο θέμα αυτό (της προπαγανδιστικής εκμετάλλευσης) οι Σύλλογοι της Ομοσπονδίας αναγκάστηκαν να πάρουν από την αρχή συγκεκριμένη θέση. Αντιλαμβανόμενοι ότι η αδιαφορία και η παντελής απουσία του ελλαδικού κράτους στα ζητήματα αυτά ήταν καταφανής, με αποτέλεσμα οι κάθε κατηγορίας προπαγανδιστές και πρακτορίσκοι να εκμεταλλεύονται την άγνοια του κόσμου, κυρίως στην ύπαιθρο, αποφασίστηκε προς το παρόν να αποφεύγονται (και ΟΧΙ να απαγορεύονται, όπως ισχυρίζονται οι σκοπιανολάγνοι) σε δημόσιες εκδηλώσεις χοροί και τραγούδια αμφίβολης προέλευσης. Και τούτο διότι εδώ και δεκαετίες (και ακόμη παλαιότερα) έχουν παρεισφρήσει ξενόφερτα κατασκευάσματα που προφανώς ουδεμία σχέση έχουν με την γνήσια παράδοση των Μακεδόνων Ελλήνων.

Αυτά τα ξενόφερτα ανήκουν σε τρεις κατηγορίες: 

1. Παλιά κομιτατζίδικα της εποχής του μακεδονικού αγώνα. 

2. Νεώτερα των κατσαπλιάδων του ΣΝΟΦ και του Τίτο. 

3.Τα σύγχρονα κατασκευάσματα των σκοπιανών με κατάπτυστους και ρατσιστικούς εις βάρος των Ελλήνων στίχους, που έχουν περάσει αρχικά ως μουσικές και χοροί και στην συνέχεια τραγουδιούνται σε λαθρόβιες μεταμεσονύκτιες συνάξεις σκοπιανολάγνων. 

Όλα αυτά λοιπόν που επικαλούνται οι «εθνικά μακεδόνες» είναι εκδηλώσεις πανικού διαπιστώνοντας ότι η ακριβοπληρωμένη προπαγάνδα τους επί δεκαετίες διαλύθηκε σαν καπνός στο πρώτο αεράκι ή να το πω διαφορετικά χρησιμοποιώντας την άκρως χιουμοριστική (ίσως όχι τόσο κόσμια) έκφραση: «ως κουραδόκαστρο παρά θιν’ αλός». 

Κλείνω με ένα σημείο της προαναφερθείσας ανάρτησης, που με έκανε να ξεκαρδιστώ στα γέλια, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά την ασχετοσύνη και την παχυλή αμάθεια των «εθνικά μακεδόνων».

Αναφέρουν ειρωνικά, κάπου προς το τέλος της ανάρτησης, ότι στην εκδήλωση στο Καυτανζόγλειο (αχ, πόσο πόνεσε!) υπήρξαν χοροί που δεν ήσαν ελληνικοί και αναφέρουν ως παράδειγμα το σκοπιανό (έτσι νομίζουν) τραγούδι «Κατάμαυρο άλογο ιππεύω, πηγαίνω στην νύφη» (Врана коня явам яз, oдам по невестата), που το γράφουν με λατινικούς χαρακτήρες “Vranja kojna (konja γράφεται) jadam jas” εντελώς λάθος διότι έτσι πώς το έγραψαν σημαίνει «Τρώγω μαύρο άλογο»! Όταν τα άτομα δεν μπορούν να καταλάβουν την διαφορά μεταξύ του «γιάβαμ» = ιππεύω και «γιάνταμ» = τρώγω, δεν αξίζει να ασχοληθούμε παραπάνω μαζί τους.

Καλή όρεξη! 

ΔΕΕ

Από πού προήλθαν τα «κάλαντα»;

Πίνακας του Νικηφ. Λύτρα (1872)

Από πού προήλθαν τα «κάλαντα»;

Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη

Διάβασα πρόσφατα στο Διαδίκτυο κάποια κείμενα, αντιγραφές του ενός από άλλο, γραμμένα «στο γόνατο» από διάφορους δημοσιογραφούντες, οι οποίοι προφανώς έχουν πάρει προ πολλού διαζύγιο από την σοβαρότητα.

Υποθέτω ότι τέτοιου είδους ανεύθυνα κείμενα γράφονται με αποκλειστικό στόχο την άγρα αναγνωστών, οπότε είναι ευνόητο να κυριαρχεί η προσπάθεια εντυπωσιασμού και επομένως ελάχιστη σημασία δίνεται στην τεκμηρίωση των όσων ανυπόστατων φαιδρολογημάτων «ξεφουρνίζονται» με απίστευτη ελαφρότητα.

Στο κείμενο λοιπόν που διάβασα, με τον βαρύγδουπο τίτλο «Έθιμα Χριστουγέννων: Κόλιντα μπάμπω», αναφέρονται τα εξής απίθανα και ξεκαρδιστικά:

«...Κάθε χρόνο προπαραμονή των Χριστουγέννων στις 23 Δεκεμβρίου στην Πέλλα, αναβιώνει το έθιμο της «Κόλιντα Μπάμπω» όπου κάτοικοι σε κάθε περιοχή του Νομού, σε πόλεις και χωριά ανάβουν φωτιές και φωνάζουν “ΚΟ-ΚΟ-ΚΟΟΟΟΛΙΝΤΑ ΜΠΑΜΠΩ”!!!

Τα έθιμο των φωτιών έχει πολλές ερμηνείες. Η επικρατέστερη όλων έχει να κάνει με την σφαγή του Ηρώδη. Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση, το βράδυ αυτό ο βασιλιάς Ηρώδης διέταξε την σφαγή όλων των αρσενικών νηπίων μέχρι 2 χρονών. Οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές με την οποία προειδοποιούν τον κόσμο να προφυλαχτεί από τον βασιλιά, αλλά και από κάθε τι μπορεί να αντιπροσωπεύει το κακό προκειμένου να προφυλαχτεί για τον υπόλοιπο χρόνο. Ταυτόχρονα πηδώντας πάνω από τις φωτιές οι πιο τολμηροί φωνάζουν “Κόλιντα μπάμπω” που στα εντόπια σημαίνει “σφάζουν γιαγιά”».

Τι να πρωτοσχολιάσω από αυτά τα απίστευτα και εξωφρενικά αυτού του ευφάνταστου γραφιά! Το κορυφαίο πάντως «μαργαριτάρι» είναι αναμφίβολα η ερμηνεία ότι στα «εντόπια» το “Κόλιντα μπάμπω” σημαίνει “σφάζουν γιαγιά”! Προφανώς το άτομο ουδεμία σχέση έχει με τα εντόπικα/ντόπια και απλώς κάποιος τον κορόϊδεψε. Το ότι αυτό το έθιμο απαντάται όχι μόνον στον Νομό Πέλλας, αλλά σε ολόκληρη την Μακεδονία και την Θράκη, ασφαλώς ούτε του πέρασε από το μυαλό...

Θα επιχειρήσω να τοποθετήσω τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις, διότι παρατηρώ ότι η αντιγραφή και αναπαραγωγή αυτής της παραπληροφόρησης επανέρχεται κάθε χρόνο αυτές τις μέρες.

Τα "κάλαντα" των Χριστουγέννων είναι ένα έθιμο που προέρχεται από το Βυζάντιο ("άσματα Αγερμού", κατά τους βυζαντινούς), με απώτερη καταγωγή από το αρχαιοελληνικό έθιμο της "Ειρεσιώνης".

Οι Πατέρες της Εκκλησίας κατά τους Βυζαντινούς χρόνους απαγόρευαν ή απέτρεπαν αυτό το έθιμο ως καταγόμενο από τις ειδωλολατρικές εορτές των ρωμαϊκών Καλενδών (calendae = νεομηνίες, οι πρώτες μέρες κάθε μήνα του ρωμαϊκού ημερολογίου) που είχε καταδικάσει η ΣΤ' Οικουμενική Σύνοδος το 680 μ.Χ., αποκαλώντας τους συμμετέχοντες σ΄ αυτό "Μηναγύρτες". Από την παραφθορά της λατινικής λέξης calenda (πληθ. calendae) προέκυψε η λέξη κάλαντα, κόλεντα, κόλιντα, κόλιαντα κλπ.

Τα Κάλαντα λοιπόν αποτελούν δημοτικά ευχητικά και εγκωμιαστικά τραγούδια, που ψάλλονται εθιμικά κατ΄ έτος, κυρίως την παραμονή μεγάλων θρησκευτικών εορτών όπως των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς (Αγ. Βασιλείου) και των Θεοφανίων.

Στα δικά μας τώρα: «Κόλιντα Μπάμπω» σημαίνει "Κάλαντα γιαγιά" δηλ. "Ήρθαν Χριστούγεννα γιαγιά" και όχι βέβαια "σφάζουν, γιαγιά" διότι τότε θα έλεγαν "κόλιατ' μπάμπω". Υπενθυμίζω ότι και στην Βουλγαρία η λαϊκή ονομασία των Χριστουγέννων (= Божик или Божич - Μπόζικ ή Μπόζιτς) είναι Коледа (Κόλεντα), που κατάγεται και αυτή από το Βυζάντιο. Υπενθυμίζω επίσης ότι ο Άγιος Βασίλης στα Βουλγαρικά ονομάζεται Дядо Коледа (Ντιάντο Κόλεντα = Ο παππούς των Χριστουγέννων). 

Όσο για εκείνους τους βαρεμένους, που προσπαθούν να μας πείσουν ότι πρόκειται για παλιό «μακεδονικό» (= σκοπιανό) έθιμο, το μόνο που έχω να παρατηρήσω είναι ότι τα άτομα αυτά είναι «ζα βαρτζάϊνα», κοινώς για δέσιμο. 

Πάντως αυτά τα φαινόμενα της παραπληροφόρησης αποτελούν δυστυχώς σύνηθες φαινόμενο στο χάος του Διαδικτύου, όπου ο κάθε πικραμμένος ή ψεκασμένος, που τυχαίνει να διαθέτει ένα πληκτρολόγιο, έχει το ελεύθερο να γράφει κυριολεκτικά ό,τι του κατέβει. Νομίζω ότι όλοι οφείλουμε να καταδικάζουμε τέτοιου είδους ανευθυνότητες, γιατί η κατάσταση έχει πια ξεφύγει εντελώς.

Καλές γιορτές!

ΔΕΕ                                                                                        Έδεσσα, 22-12-2014