Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΝΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ CIA;

Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ 

ΓΕΝΝΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ CIA

Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες χρηματοδότησαν τους ευρωπαίους αρχηγούς. Ενδείξεις και για την δημιουργία του ευρώ. Τα ντοκουμέντα που ανακαλύφθηκαν από τον Joshua Paul, ερευνητή στο Georgetown University. 

Άρθρο του Giuseppe De Lorenzo
Μετάφραση: Θεόδωρος Λάσκαρης

Πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησε η είδηση σύμφωνα με την οποία, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες έθεσαν υπό την προσοχή τους τα κόμματα που ονειρεύονται την διάλυση της ευρωπαϊκής ένωσης. Πιο συγκεκριμένα, η CIA διεξάγει έρευνες όσον αφορά την Λέγκα του Βορρά (Ιταλία), το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λε Πεν (Γαλλία) και τα άλλα αντι-ευρωπαϊκά κόμματα σε όλη την Ευρώπη. Μία κίνηση κατά κάποιο τρόπο αποσταθεροποιητική της ισορροπίας της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, αφού-οποιοδήποτε και εάν είναι το πολιτικό τους πρόγραμμα –αυτά τα κόμματα έχουν σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα να υπάρχουν. 

Υπό το φως όλων αυτών, είναι σωστό να θυμίσουμε ότι η ιστορία δεν καταγράφει μόνον τις χρηματοδοτήσεις της ''KGB'' και της Σοβιετικής Ένωσης προς τα ευρωπαϊκά κομμουνιστικά κόμματα και τα υποτιθέμενα κονδύλια του Πούτιν προς το Εθνικό Μέτωπο. Και η CIA δραστηριοποιήθηκε κατά τον ψυχρό πόλεμο στην μυστική χρηματοδότηση κομμάτων. Υπήρξε ακριβώς η αμερικανική υπηρεσία που πάτησε το γκάζι για την ενοποίηση της Ευρώπης και την δημιουργία της νομισματικής ένωσης. Με ποιό τρόπο; Χρηματοδοτώντας τους ευρωπαϊστές πoλιτικούς. 

Ο William Donovan

Τα ντοκουμέντα που αποδεικνύουν αυτή την χρηματοδοτική ροή τα έφερε στο φως ένας ερευνητής του Georgetown University, ο Joshua Paul. Ο οποίος στα US national archives (Εθνικά Αρχεία των ΗΠΑ) βρήκε τα έγγραφα που αναφέρουν την αμερικανική προσπάθεια του σχεδιασμού της ευρωπαϊκής ένωσης. Όπως γράφει η εφημερίδα ''Italia Oggi'' μεταξύ των ντοκουμέντων που ανακάλυψε ο ερευνητής, ιδιαίτερα ένα τράβηξε την προσοχή των αμερικανικών μίντια το 2000, είδηση που δεν κατάφερε να γίνει γνωστή στις ευρωπαϊκές χώρες. Ένα μεμοράντουμ του 1950 έδινε ακριβείς οδηγίες σχετικά με το πώς να διεξαχθεί μία εκστρατεία για να ενθαρρυνθεί η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κοινοβουλίου. Πράγμα που ακολούθως έγινε. Το ντοκουμέντο υπογράφεται από έναν στρατηγό με το όνομα William Donovan, ο οποίος κατά την διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου υπήρξε διευθυντής του OSS, η υπηρεσία που αργότερα μετονομάστηκε CIA. Ο τρόπος για να χρηματοδοτηθεί και να υποστηριχτεί το ευρωπαϊκό σχέδιο ήταν αρχικά το American Commitee for a United Europe (ACUE). Στην διεύθυνση του Acue βρίσκουμε ακριβώς τον Donovan και μερικούς άλλους αξιωματούχους της CIA.

Εν ολίγοις, τα ντοκουμέντα δείχνουν ότι το Acue χρηματοδότησε το ''Ευρωπαϊκό Κίνημα'', δηλαδή το ''κόμμα'' που περισσότερο από κάθε άλλη οργάνωση πίεσε για να δημιουργηθεί η ομοσπονδιακή Ευρώπη. Το Κίνημα το 1958 εισέπραξε το 53,5 % των κεφαλαίων του από τις ΗΠΑ. Το Κίνημα είχε στα μέλη του επιφανείς προσωπικότητες όπως ο Winston Churchill, ο Konrad Adenauer, ο Léon Blum, ο Alcide De Gasperi. Χρηματοδοτήσεις απευθείας από την αμερικανική κυβέρνηση έφθαναν και στην European Youth Campaign, ο επιχειρησιακός κλάδος του ευρωπαϊκού κινήματος.Όχι μόνον. Σύμφωνα με όσα απεκάλυψε ο ερευνητής της Georgetown, ορισμένοι ηγέτες του Κινήματος, μεταξύ των οποίων και ο ''πατέρας'' της Ευρωπαϊκής ένωσης, Robert Schuman, χρησιμοποιούντο από τις ΗΠΑ χωρίς πολλά ''κομπλιμέντα''…Για να σκεπάσουν αυτές τις χρηματοδοτήσεις οι ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν τα ιδρύματα Rockefeller και Ford. Μεταξύ των ντοκουμέντων εμφανίζεται και ένα τελευταίο μεμοράντουμ, ίσως το πιο ''βαρύ'': ο τομέας ''ευρωπαϊκές υποθέσεις'' του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ συμβούλεψε τον οικονομολόγο Robert Marjolin να κάνει τα πάντα για ξεκινήσει η νομισματική ένωση. Ειδικά, του συνιστά να κρατήσει μυστική την συζήτηση όσο γίνεται περισσότερο έως ότου ''η υιοθέτηση αυτών των προτάσεων γίνει σχεδόν αναπόφευκτη''. Ακριβώς αυτό που συνέβη ακολούθως. 

 

[Για άλλες ακόμη όψεις των παρασκηνίων της δημιουργίας της ευρωπαϊκής ένωσης μπορείτε να διαβάσετε ένα παλαιότερο άρθρο του Θεόδοτου εδώ]

ΣΧΟΛΙΑ 

Δεν χρειαζόταν να μάθουμε όλα αυτά, για να καταλάβουμε ότι δεν υπάρχει κανένα ''ευρωπαϊκό όραμα'', καμία ευρωπαϊκή ''Ιδέα'' και άλλα τέτοια ωραία παραμύθια. Τώρα γίνεται επίσης κατανοητή και η στάση της Ευρώπης έναντι της Ρωσίας και έναντι όσων συμβαίνουν στην Συρία. Η ευρωπαϊκή ένωση αποτελεί απλά την σέλα πάνω στην οποία κάθεται ο λευκός καβαλάρης του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων των ΗΠΑ. (Council on Foreign Relations).

http://theodotus.blogspot.gr/2016/01/cia.html#more

Μια κυβέρνηση που παραπαίει...

Από την “κηδεία της κυβέρνησης” που πραγματοποίησαν 

διαδηλωτές αγρότες στο Ρέθυμνο

Το κουαρτέτο, οι αγρότες και το προσφυγικό 

σφίγγουν σαν τανάλια μια κυβέρνηση 

που παραπαίει

Του Γιώργου Καραμπελιά 

Δεν χρειάζεσαι να είσαι μετεωρολόγος για να δεις κατά πού φυσάει ο άνεμος (Μπομπ Ντίλαν), ούτε να έχεις το προ-ορατικό χάρισμα του… Μίκη Θεοδωράκη για να διακρίνεις πως η κυβέρνηση πνέει τα λοίσθια.

Ο διχασμός

Όπως είχαμε διαπιστώσει ήδη από πέρσι τον Φεβρουάριο, αυτή η κυβέρνηση χαρακτηρίζεται από μια βασική αδυναμία: Δεν μπορεί να κυβερνήσει, ενώ είναι ικανότατη στην παραγωγή παρόλας και παραμυθιών, εξ ου και η ανάγκη να αναβαπτίζεται διαρκώς στην κολυμβήθρα των εκλογικών «αναμετρήσεων». Και δεν μπορεί να κυβερνήσει για δύο λόγους. Ο πρώτος, προφανής διά γυμνού οφθαλμού – πρόκειται για ένα συνονθύλευμα ανικάνων, μπαρόβιων και εραστών των τσιπουράδικων. Ο δεύτερος και κυριότερος, διότι διχάζεται ανάμεσα σε μια φαντασιακή, δήθεν αριστερή ιδεοληψία (ευρωπαϊστικού χαρακτήρα όμως, δηλαδή της φαντασίωσης ότι οι ίδιοι είναι «αριστεροί», σε μια χώρα που βρέχεται από τη Βόρεια Θάλασσα ή τον Ατλαντικό και δεν γειτονεύει με την Τουρκία και τα Σκόπια) και την υλική και ταξική της πραγματικότητα – φλαμπουράρηδων, τσακαλώτων και άλλων εκπροσώπων των ανώτερων παρασιτικών μεσοστρωμάτων, που επιτάσσει τον συμβιβασμό και την υποταγή.
Το εκκρεμές ανάμεσα στις δύο αυτές υποστάσεις της την ιδεολογική φαντασίωση και την ταξική της πραγματικότητα, έχει ως αποτέλεσμα τη μηδενική παραγωγή κυβερνητικού έργου και την ακινησία, διότι, όχι απλώς η «αριστερά» αγνοεί τι ποιεί η «δεξιά», αλλά αλληλοακυρώνονται. Είναι “θεωρητικώς” κατά των μνημονίων, αλλά υπογράφουν μνημόνια, είναι “υπέρ” των αγροτών, αλλά τους στραγγαλίζουν, είναι υπέρ των ανοικτών συνόρων και δημιούργησαν ένα τεράστιο προσφυγικό ζήτημα, αλλά τώρα φέρνουν το ΝΑΤΟ και τους Τούρκους για να ελέγχουν αυτά τα… ανοικτά σύνορα. Το αποτέλεσμα είναι μια αδιάκοπη παλινωδία, μια αφάνταστη λεξιλαγνεία, μία …. γενικευμένη ιλαροτραγωδία.
Δεν διαθέτουν τον χρόνο ώστε να γίνει σχετικά ομαλά η μετάλλαξή τους, γι’ αυτό και κυριαρχεί ο διχασμός. Και επειδή ο χρόνος τρέχει, τα προβλήματα συσσωρεύονται σε τέτοιο βαθμό και η εναλλακτική λύση αναζητείται πλέον μεταξύ αποικίας και απόλυτης καταστροφής, το παιχνίδι παίρνει τέλος και ο ηθοποιός εξέρχεται. Και αυτό παρότι σε τρεις εκλογικές αναμετρήσεις (τέσσερις, αν συνυπολογίσουμε και τις ευρωεκλογές του 2014), οι Έλληνες έδειξαν εμπιστοσύνη στον Τσίπρα. Πάντα είχαν αδυναμία στους λαοπλάνους και τους απατεώνες –ιδίως τους νεαρούς–, από την εποχή του Αλκιβιάδη. [Βέβαια εκείνος, ο Αλκιβιάδης, ήταν μαθητής του Σωκράτη και ο Τσίπρας των σφαιριστηρίων, αλλά δεν μπορεί κανείς να τα έχει όλα. Εξάλλου, εάν σήμερα τον Σωκράτη έχει αντικαταστήσει ο Πελεγρίνης, γιατί όχι και ο Τσίπρας τον Αλκιβιάδη; O tempora, o mores.]

Σενάρια…

O κύκλος οδηγείται στο τέλος του: Από τη μία πλευρά το κουαρτέτο και από την άλλη οι αγρότες και το προσφυγικό, σφίγγουν σαν τανάλια μια κυβέρνηση που παραπαίει και αναζητά, παρά τους παλικαρισμούς, τον δρόμο προς την έξοδο.
Η ομιλία του Τσίπρα στις 10 Φεβρουαρίου, στο υπουργικό συμβούλιο, προοιωνίζεται όντως το τέλος της «ενάρετης» (κατά Τσακαλώτο) διαδρομής στα σαλόνια της εξουσίας. Οι δε κορώνες κατά των καναλιών και κατά των διαπλεκομένων, πέραν του ότι αποτελούν άσφαιρα πυρά (διότι θα ακολουθήσουν μακρόχρονοι δικαστικοί αγώνες, ασφαλιστικά μέτρα κ.λπ.), έχουν σαφώς πολιτικάντικο χαρακτήρα ώστε να συγκρατήσουν τους βουλευτές και τους εναπομείναντες συριζαίους ψηφοφόρους για τις επερχόμενες «μάχες» ενάντια στα διαπλεκόμενα και στο μνημόνιο, που οι ίδιοι έχουν… υπογράψει!
Το αδιέξοδο είναι πασίδηλο. Θα ήταν ικανοί, θεωρητικά, από την εξουσιομανία τους, ώστε να διατηρήσουν τους θώκους τους όσο το δυνατόν περισσότερο, να προσχωρούσαν ακόμα και στην εκδοχή grexit αλά Σόιμπλε, αν δεν φοβόντουσαν το ειδικό δικαστήριο και τον Κορυδαλλό, ειδικά με τους γεωπολιτικούς κινδύνους που θα δημιουργούσε ένα grexit σήμερα. Εξάλλου, η “επαναστατική”-πραξικοπηματική πτέρυγα, αλά Ζωή, έχει εξέλθει του κόμματος.
Εάν ο Τσίπρας ήθελε όντως να παραμείνει στην εξουσία και να ολοκληρώσει τη διαπραγμάτευση, θα ήταν υποχρεωμένος να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις στους αγρότες και τους ελεύθερους επαγγελματίες και να διευρύνει, παράλληλα, τις τάξεις των πληττόμενων από το συνταξιοδοτικό, στους μισθωτούς του δημόσιου τομέα και τους ήδη συνταξιούχους. Έτσι, όμως, θα έστρεφε εναντίον του και τις τελευταίες κοινωνικές και εκλογικές εφεδρείες που διαθέτει, δηλαδή το δημόσιο και τους συνταξιούχους. Αντ’ αυτού, φαίνεται να προκρίνει μια στρατηγική σύγκρουσης μέχρι το τέλος, με τους αγρότες, θεωρώντας πως αυτούς, ούτως ή άλλως, τους έχει χάσει· και αν μεν αντέξει στο μπρα ντε φερ –όπερ και απίθανο– να επιβάλει το συνταξιοδοτικό του Κατρούγκαλου. Στην περίπτωση –όπερ και πιθανότερο– που δεν αντέξει αυτήν τη σύγκρουση, μετά την κάθοδό τους στην Αθήνα, έχει δύο πιθανές λύσεις: Είτε την οικουμενικά στηριζόμενη κυβέρνηση τεχνοκρατών, που είναι η νουνεχέστερη λύση, είτε μια ακόμα φυγή προς τις εκλογές, ώστε τουλάχιστον να διατηρηθούν ως αξιωματική αντιπολίτευση και να αφήσουν την καυτή πατάτα του μνημονίου στα χέρια του Μητσοτάκη και του Άδωνι, που γνωρίζει από μνημόνια!
Η «οικουμενική» επιλογή συμβαδίζει με το στενό συμφέρον των περισσότερων βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ ώστε να συνεχισθεί η παρούσα κοινοβουλευτική περίοδος και επομένως η παρουσία τους στη Βουλή, διότι, μετά τις επόμενες εκλογές, θα απουσιάσουν από αυτή και μάλλον οριστικά. Και το ίδιο συμβαίνει με την μάζα των άρτι διορισθέντων στον κρατικό μηχανισμό κομματικών στελεχών. Για την πλειοψηφία των βουλευτών, προπαντός, η «οικουμενική», αποτελεί την ιδανική λύση, διότι και την έδρα τους διατηρούν και η ευθύνη για την ψήφιση και εφαρμογή των μνημονιακών μέτρων μετακυλίεται στις πλάτες περισσοτέρων κομμάτων.
Από την άλλη πλευρά όμως, για τον Τσίπρα και τη στενή παρέα των συν αυτώ, η παραδοχή της ήττας και η αποδοχή της «οικουμενικής» υπονομεύει τον ίδιο τον ηγετικό τους ρόλο στον ΣΥΡΙΖΑ. Είναι βέβαιο πως πιθανή παραίτηση της κυβέρνησης και αποδοχή οικουμενικού σχήματος, θα οδηγήσει σε ανάδειξη των «συναινετικών» Δραγασάκη-Σταθάκη-Χουλιαράκη κ.λπ. ως διαχειριστών της οικουμενικής επιλογής. Παράλληλα δε το κύρος του Τσίπρα θα πληγεί ανεπανόρθωτα, με το να βρίσκεται στη Βουλή, ως αποτυχημένος πρωθυπουργός, εκδιωχθείς από την εξουσία, όπως είχε γίνει με τον ΓΑΠ, με την κυβέρνηση Παπαδήμου. Κατά συνέπεια, το συμφέρον του, αρχικώς, είναι να παραμείνει στην εξουσία με κάθε τίμημα. Αλλά αν δεν μπορέσει να τα βγάλει πέρα με τους αγρότες, να προχωρήσει σε εκλογές ως βαλλόμενος από τα «συμφέροντα» και το κουαρτέτο, έτσι ώστε και να απεκδυθεί της ευθύνης εφαρμογής του μνημονίου, να παραμείνει επικεφαλής στη «νέα μάχη» και να διατηρήσει σε διψήφιο ποσοστό την εκλογική δύναμη του ΣΥΡΙΖΑ, που διαφορετικά θα συρρικνωθεί σε μονοψήφια ποσοστά!
Οι βουλευτές λοιπόν, ιδιαίτερα της επαρχίας και οι «άσημοι», καθώς και τα κομματικά/κρατικά στελέχη, θα προκρίνουν συνέχιση της ζωής της παρούσας Βουλής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ενώ η ηγετική-κομματική ομάδα θα επιλέξει αυτό που ξέρει να κάνει, εκλογές, για να διατηρήσει τον έλεγχο του κόμματος. Ποιος άραγε θα κερδίσει;
Στην τελική επιλογή, πάντως, θα συμμετάσχουν, ίσως καθοριστικά, και άλλοι παράγοντες, οι Αμερικανοί –που θέλουν να τελειώνουν με το Κυπριακό και τα Σκόπια–, οι Γερμανοί, που θέλουν λύσεις στο προσφυγικό, που μόνο ο Τσίπρας μπορεί να τους προσφέρει κ.λπ. Πάντως η κυβέρνηση αυτή, με την παρούσα μορφή και σύνθεση, έχει τελειώσει, σε λιγότερο από πέντε μήνες μετά τη συγκρότησή της.

από τη Ρήξη φ. 120 

Έτσι μάθαιναν λατινικά οι Έλληνες μαθητές στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο

Πως ...μάθαιναν λατινικά οι Έλληνες που ζούσαν στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από τον 2ο μέχρι τον 6ο αιώνα μ.Χ.;

Την απάντηση δίνει ένα νέο βιβλίο μιας Βρετανίδας καθηγήτριας κι ερευνήτριας, της Έλινορ Ντίκι.

Στο βιβλίο της με τίτλο Learning Latin the Ancient Way: Latin Textbooks in the Ancient World («Μαθαίνοντας Λατινικά με τον Αρχαίο Τρόπο: Λατινικά Βιβλία στην Αρχαιότητα») η καθηγήτρια Αρχαίας και Κλασικής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στη Βρετανία έχει συγκεντρώσει αρχαία χειρόγραφα με τα οποία οι Έλληνες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας διδάσκονταν την λατινική γλώσσα.

Τα χειρόγραφα αυτά, εκτός από την αδιαμφισβήτητη ιστορική τους αξία, αποκαλύπτουν και μερικά πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για την δημόσια και ιδιωτική ζωή των ρωμαϊκών χρόνων, όπως τα μεθύσια, τα ρωμαϊκά συμπόσια και τους αγώνες πάλης στα δημόσια λουτρά.

Η βρετανίδα καθηγήτρια ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη για να ανακαλύψει και να συγκεντρώσει σχολικά εγχειρίδια της ρωμαϊκής περιόδου, τα οποία είχαν στην κατοχή τους νεαροί Έλληνες που μάθαιναν την Λατινική γλώσσα.

Στο βιβλίο της Ντίκι παρατίθενται επίσης σκηνές από την καθημερινότητα των κατοίκων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όπως λόγου χάρη τα κλασικά συμπόσια.

«Τα ρωμαϊκά δείπνα δεν ήταν πάντα διακριτικά και ευχάριστα: αντιθέτως, πολλοί από τους συμμετέχοντες στα συμπόσια αυτά έπιναν πολύ και κατόπιν έκαναν πράγματα για τα οποία μετάνιωναν στην πορεία» γράφει η Ντίκι σχετικά με ένα συγκεκριμένο χειρόγραφο που αποκαλύπτει με ποιο τρόπο διαχειρίζεται κάποιος έναν μεθυσμένο συγγενή του, που επιστρέφει στο σπίτι μετά από ένα ρωμαϊκό συμπόσιο.

Στο εν λόγω χειρόγραφο αναφέρεται ο χαρακτηριστικός διάλογος ενός ατόμου με έναν μεθυσμένο άντρα (πιθανώς κάποιον συγγενή του), που επιστρέφει στο σπίτι μετά από όργιο. «Quis sic facit, domine, quomodo tu, ut tantum bibis? Quid dicent, qui te viderunt talem», δηλαδή: «Ποιος άλλος ενεργεί σαν εσάς κύριε, που πίνετε τόσο πολύ; Τι θα λένε οι άνθρωποι που σας βλέπουν σε αυτή την κατάσταση;»

Και συνεχίζει λέγοντάς του: «είναι αυτή συμπεριφορά, ειδικά για κάποιον που δίνει ο ίδιος συμβουλές σε άλλους για το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται; Πρέπει να νιώθετε μεγάλη ντροπή για τον εαυτό σας... Αλλά δεν θέλετε να κάνετε κι εμετό, έτσι δεν είναι;»

«Είμαι σίγουρα πολύ ντροπιασμένος. Δεν ξέρω τι να πω, είμαι τόσο αναστατωμένος που δεν έχω καμιά εξήγηση να δώσω» απαντά ο μεθυσμένος άντρας.

Σε ένα άλλο χειρόγραφο παρακολουθούμε τον διάλογο ενός πωλητή κι ενός πελάτη σε μια αγορά:

Πελάτης: Πόσο κοστίζει αυτή η κάπα;

Πωλητής: Διακόσια δηνάρια.

Πελάτης: Ζητάτε πολλά, παρακαλώ δεχτείτε εκατό δηνάρια

«Μαθαίνουμε επίσης ένα σωρό πληροφορίες σχετικά με τις συνήθειες τους στα δημόσια λουτρά, όπως το ότι αφού πρώτα πάλευαν μεταξύ τους, κατόπιν έκαναν μπάνιο σε αυτά. Κατόπιν, αφού κι έβγαιναν από αυτά, συνήθιζαν να ξύνουν εντατικά το σώμα τους με την στλεγγίδα, ένα ειδικό χάλκινο εργαλείο με καμπυλωτή επιφάνεια με το οποίο αφαιρούσαν από την επιδερμίδα τις ακαθαρσίες, τον ιδρώτα και τη σκόνη από το σώμα» επισημαίνει η Ντίκι.

Η καθηγήτρια θεωρεί πως αυτή και μόνο η πράξη αποδεικνύει πως τα δημόσια λουτρά δεν αποτελούσαν δα και... υπόδειγμα καθαριότητας, όπως πιστεύαμε παλιότερα.

«Γνωρίζαμε πως τα λουτρά ήταν βρόμικα, αλλά όχι και τόσο βρόμικα!» καταλήγει.

Κωνσταντίνος Τσάβαλος

Newsroom ΔΟΛ

Η άλωση της Τροίας προσδιορίστηκε το 1218 π.Χ.

Franz Matsch (1892) 

Αχίλλειον Κέρκυρα

Το θέρος του 1218 π.Χ. αλώθηκε η Τροία 

σύμφωνα με αστρονομικές παρατηρήσεις

Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη


Εισαγωγή - Η στρωματογραφία της Τροίας

Όπως έχω γράψει στο «Λεξικό των Αρχαίων Ελληνικών και περι-Ελλαδικών φύλων» (Β΄ έκδοση συμπληρωμένη, Θεσσαλονίκη, 2005) σχετικά με την στρωματογραφία της Τροίας:

Η αρχαιολογία της Τροίας, από την εποχή του Σλήμαν μέχρι σήμερα, έχει σημειώσει αξιόλογη πρόοδο και είμαστε σε θέση να ερμηνεύσουμε ένα μεγάλο μέρος των μύθων και των παραδόσεων που διατηρήθηκαν στο πέρασμα των αιώνων, αλλά και να ανασυνθέσουμε τα προϊστορικά και ιστορικά γεγονότα που διαδραματίσθηκαν στην περιοχή.

  Σύμφωνα λοιπόν με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της έρευνας, η πόλη της Τροίας όχι μόνον εντοπίσθηκε, αλλά αποδείχθηκε και ότι η ιστορία της αρχίζει πολύ πριν από τα γεγονότα του Τρωϊκού πολέμου, που πρέπει να τοποθετηθούν στο τελευταίο μισό του 13^ου αιώνα π.Χ. όπως υποστηρίζεται από τον μεγάλο Αμερικανό αρχαιολόγο και ανασκαφέα της Τροίας, Carl W. Blegen.

   Αποδείχθηκε επίσης ότι η Τροία αποτελείται ουσιαστικά από αλλεπάλληλα στρώματα οικισμών, κτισμένων ο ένας πάνω στα ερείπια του προηγουμένου.

   Είναι γνωστές σήμερα εννέα κύριες οικοδομικές φάσεις της Τροίας, η οποία στην πραγματικότητα ήταν η οχυρωμένη ακρόπολη και πρωτεύουσα (Ίλιον) της περιοχής (Τρωάδα), η έδρα του βασιλιά και της οικογενείας του, των υψηλών αξιωματούχων, του προσωπικού των ανακτόρων και της βασιλικής φρουράς.

   Ο παλαιότερος οικισμός (Τροία Ι) καλύπτει μια χρονική διάρκεια 500 ετών περίπου. Η αρχή του τοποθετείται στα τέλη της 4^ης χιλιετίας π.Χ. (γύρω στο 3100 π.Χ. περίπου) και διακρίνονται δέκα διαδοχικές υποφάσεις (I a – I j) κατοίκησης, με ευρήματα που αποδεικνύουν ότι οι παλαιότατοι αυτοί Τρώες δεν αγνοούσαν την ναυτιλία και το εμπόριο με μακρινές περιοχές.

   Η πρώτη πόλη της Τροίας θα καταστραφεί από μια μεγάλη πυρκαγιά και στα ερείπιά της ξανακτίζεται ένα πολύ μεγαλύτερο και ισχυρότερο φρούριο. Αυτή είναι η δεύτερη πόλη της Τροίας (Τροία ΙΙ) στην οποία αναγνωρίζουμε επτά υποφάσεις (ΙI a – II g) κατοίκησης και η οποία είχε μια χρονική διάρκεια περίπου 300 ετών (2600-2300 π.Χ.). 
  Δεν διαπιστώθηκε πολιτιστική ασυνέχεια και επομένως αλλαγή πληθυσμού. Το εμπόριο εξακολουθεί να ανθεί, οι κάτοικοι στην ύπαιθρο καλλιεργούν τα χωράφια, κυνηγούν, ψαρεύουν, κατασκευάζουν αγγεία με ιδιαίτερη δική τεχνοτροπία και επεξεργάζονται τον χαλκό και τον μόλυβδο, αλλά όχι ακόμα τον ορείχαλκο. 
Το πλέον αξιοθαύμαστο όμως είναι η συσσώρευση ενός μοναδικού θησαυρού και άλλων μικρότερων, από χρυσό και ασήμι που βρέθηκαν κρυμμένοι στα ερείπια της τελευταίας υποφάσης της Τροίας ΙΙ. Τον μεγάλο θησαυρό ανακάλυψε ο Ερρίκος Σλήμαν το 1873 και έμεινε γνωστός με το όνομα «θησαυρός του Πριάμου». Η Ελληνίδα σύζυγος του Σλήμαν φωτογραφήθηκε με ορισμένα από τα κοσμήματα αυτού του θησαυρού, μεταξύ των οποίων υπήρχε ένα είδος διαδήματος αποτελούμενο από 16.353 ξεχωριστά χρυσά κομμάτια! 
Πρέπει να σημειώσουμε ότι παρόμοιοι θησαυροί της ιδίας περιόδου βρέθηκαν και στην Πολιόχνη της Λήμνου, όπου ανθούσε ένας πολιτισμός με στενή συνάφεια με αυτόν της Τροίας. 
Όπως τονίζει ο Άγγλος καθηγητής Denys L. Page, στο εξαιρετικό έργο του «Η Ιλιάς και η Ιστορία» σχετικά με τα ευρήματα της Τροίας ΙΙ : «…αυτοί οι θησαυροί είναι κάτι μοναδικό … δεν έχουν ούτε παρελθόν ούτε μέλλον … κανένα χρυσό αντικείμενο δεν βρέθηκε σε καμιά φάση οπουδήποτε από τους έξη πρώτους οικισμούς – δηλ. ένα διάστημα περίπου 2.000 χρόνων…». 
Η Τροία ΙΙ θα καταστραφεί επίσης από μια μεγάλη πυρκαγιά, αλλά η καταστροφή είναι τόσο έντονη και συστηματική, που όλοι οι ερευνητές συμφωνούν ότι πρόκειται για έργο επιδρομέων, τους οποίους πιθανόν διευκόλυνε κάποια σοβαρή εσωτερική αναταραχή, ίσως μια εξέγερση. Όπως περιγράφει με γλαφυρό ύφος ο Page (σελ. 62): «…οι ημέρες των βασιλοκτόνων ήταν μετρημένες: γιατί δεν επέζησαν από την καταστροφή της ακροπόλεως. Ίσως αυτοί στάθηκαν ευκολώτερα θύματα από όσο θα ήταν οι μεγάλοι βασιλείς, όταν ο εχθρός ήλθε με το σπαθί στο χέρι και φωτιά και η Τροία κάηκε όπως σπάνια πριν είχε καεί άλλο Φρούριο. Έτσι μια από τις ισχυρότερες περιοχές της Μικράς Ασίας απόμεινε ερείπια με στάχτες και πέτρες…». 
Φαίνεται ότι οι επιδρομείς δεν είχαν πρόθεση να παραμείνουν και ίσως αποτελούσαν μέρος μιας ευρύτερης μεταναστευτικής κίνησης που συνέχισε προς άλλες περιοχές. Υποστηρίχθηκε ότι η μεταναστευτική αυτή ομάδα δεν ήταν άλλη από τους Λούβιους, τους Αριοευρωπαίους εισβολείς που εμφανίζονται στον χώρο της Μ. Ασίας αυτήν ακριβώς την περίοδο ( γύρω στο 2300 π.Χ.). 
Οι κάτοικοι της Τροίας που θα επιζήσουν από την λαίλαπα των επιδρομέων θα επιβιώσουν σε έναν ασήμαντο οικισμό. Είναι ο τρίτος οικισμός της Τροίας (Τροία ΙΙΙ), που εμφανίζει τέσσερις οικοδομικές φάσεις (υποφάσεις ΙΙΙ a – III d) και είχε διάρκεια 100 ετών περίπου. 
Στην συνέχεια θα υπάρξει ένας τέταρτος οικισμός (Τροία IV), με πέντε υποφάσεις (IV a – IV e) και με διάρκεια 200 περίπου ετών (2200-2000 π.Χ.). Αποτελούσε μια μικρή κοινότητα που κάλυπτε ένα μικρό μέρος της έκτασης της ακμαίας Τροίας των υποφάσεων ΙΙ c και II d. 
Ακολούθησε η Τροία V με τέσσερις οικοδομικές υπο-φάσεις και διάρκεια 150 ετών περίπου (2000-1850/1800 π.Χ.). Παρατηρείται μια μικρή πολιτιστική βελτίωση που αντανακλά στην αρχιτεκτονική και στις συνθήκες διαβίωσης, στην αγγειοπλαστική που παρουσιάζει άνθηση, καθώς και στην μεταλλουργία όπου κατακτάται επιτέλους το μυστικό κατασκευής ορείχαλκου. Υπάρχουν μερικές ενδείξεις ότι αυτήν την περίοδο η ακρόπολη οχυρώθηκε με νέο τείχος. Μέχρι το τέλος της φάσεως Τροία V, αποδείχθηκε ότι η πόλη παρέμεινε στην κατοχή του ίδιου φύλου χωρίς διακοπή. «…Όμως τώρα ξαφνικά, χωρίς κανένα ίχνος μάχης ή φωτιάς, φθάνει το τέλος: Το νήμα που συνέδεε χίλια χρόνια απότομα κόβεται…» (D. Page ε. α. σελ. 64). 
Πραγματικά, η επόμενη φάση, η Τροία VΙ (1850/1800-1300/1290 π.Χ.), είναι μια πόλη που δεν έχει καμιά σχέση με τους προηγούμενους οικισμούς και το παρελθόν της περιοχής. Ένας νέος λαός έχει εγκατασταθεί εκεί, ο οποίος σύντομα θα αναδείξει την Τροία στην περίφημη πόλη που την δύναμη και τα πλούτη της θα υμνήσει το ομηρικό έπος. 
Σύμφωνα με τους ερευνητές η Τροία VΙ (στην οποία διακρίνουμε οκτώ υποφάσεις VI a - VI h) διαφέρει από την Τροία V στον υπέρτατο δυνατό βαθμό. Κατά τον C. Blegen μάλιστα «…η αλλαγή του πολιτισμού από τις αρχές της Τροία VΙ είναι τέτοιας φύσεως ώστε το μόνο λογικό συμπέρασμα που εξάγεται είναι η αλλαγή του πληθυσμού…». 
Τρία είναι τα ουσιαστικά στοιχεία της αλλαγής: 
α) Η αλλαγή στην αρχιτεκτονική, που χαρακτηρίζεται από τα επιβλητικά και μνημειώδη νέα τείχη, πολύ ισχυρότερα από οποιαδήποτε προηγούμενη φάση, τα οποία θα περιτειχίσουν μια ακρόπολη πολύ μεγαλύτερη σε έκταση. Τα κτίρια είναι μεγάλα, καλοσχεδιασμένα και τα περισσότερα ακολουθούν τον τύπο του μεγάρου. Το ανατολικό τμήμα του τείχους παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με τα τείχη της τρίτης ακροπόλεως της Τίρυνθος, που χρονολογείται την ίδια περίπου εποχή. 
β) Η αλλαγή στην κεραμική με την εμφάνιση και στην Τροία VΙ των περίφημων τεφρών «μινυακών» αγγείων, που χαρακτηρίζουν την Μέση Εποχή του Χαλκού (1900-1600 π.Χ.) ή «Μεσοελλαδική» στον ελλαδικό χώρο. 
γ) Η εμφάνιση του εξημερωμένου αλόγου και η ύπαρξη έφιππων πολεμιστών, γεγονός που συνδέεται με τα νομαδικά Αριοευρωπαϊκά φύλα και την παρουσία τους στις διάφορες περιοχές. Σημειώνουμε ότι αυτήν ακριβώς την περίοδο εμφανίζεται το πολεμικό άλογο και στον ελλαδικό χώρο. 
Όπως επισημαίνουν εξ άλλου και οι Αμερικανοί ανασκαφείς: «…οι ιδρυτές της Τροίας VΙ αποτελούσαν πιθανόν ένα κλάδο στην μεταναστευτική κίνηση που κατέκλυσε την ηπειρωτική Ελλάδα…». 
Παρακινημένος από τις παραπάνω αντιστοιχίες και τα αρχαιολογικά ευρήματα ο D. Page υποστηρίζει (ε.α. σελ. 67) ότι: «…οι ιδρυτές της Τροίας VΙ ήταν ένας λαός που είχε τις ίδιες πολιτιστικές ρίζες με τους ελληνόγλωσσους εισβολείς και κατακτητές της Ελλάδος και που βρέθηκε στην ίδια μεταναστευτική κίνηση… πράγμα που μισοσημαίνει ότι οι Τρώες ήσαν Έλληνες…» και σε μια υποσημείωση (αρ. 105 σελ.105): «…Η Ιλιάς δεν μας αφήνει να υποθέσουμε ότι οι Τρώες ήσαν διαφορετικής φυλής ή ότι μιλούσαν διαφορετική γλώσσα από τους Έλληνες…». 
Τα ίδια υποστηρίζει και ο J. G. Macqueen (ερευνητής στο Βρετανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Άγκυρας και λέκτορας του Πανεπιστημίου Bristol) στο βιβλίο του (The Hittites, σελ. 33): 
«…ο Τρωϊκός πόλεμος της Ελληνικής παράδοσης δεν ήταν μια σύγκρουση μεταξύ των εχθρικών κόσμων της Ελλάδος και της Μ. Ασίας, αλλά (αφού οι κάτοικοι της Τροίας αυτήν την εποχή ήσαν στην ουσία γλωσσολογικά Έλληνες) μάλλον εμφύλια σύγκρουση… Αυτό κάνει ευκολότερη την ερμηνεία του γεγονότος γιατί η Τροία διαδραματίζει τόσο σημαντικό ρόλο στην ελληνική παράδοση, καθώς επίσης και τον μεγάλο αριθμό προσωπικών επαφών ανάμεσα στους Έλληνες και τους Τρώες πρωταγωνιστές και την ευκολία που οι αντίπαλοι επικοινωνούν μεταξύ τους στην μάχη, κάτι που φαίνεται ότι δεν ήταν απλώς μια περίτεχνη ποιητική φαντασία…». 
Όπως απέδειξαν τα ευρήματα των ανασκαφών οι κάτοικοι της Τροίας VΙ, θα αναπτύξουν από τον 16ο αιώνα π.Χ. και μετά, ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τον Μυκηναϊκό κόσμο και πολιτισμό που ακμάζει αυτήν την εποχή. Στην τελευταία περίοδο μάλιστα της Τροίας VΙ (1400-1300 π.Χ.) εμφανίζεται το μέγιστο «…της μυκηναϊκής επιρροής πάνω στην τέχνη και την βιοτεχνία της Τροίας…» (D. Page ε. α. σελ.79). 
Η έκτη πόλη της Τροίας κατέρρευσε μετά από έναν ισχυρότατο σεισμό, που θα καταστρέψει εν μέρει τις επιβλητικές οχυρώσεις και θα μετατρέψει σε ένα σωρό ερειπίων τα μέγαρα και τα ανάκτορα του οικισμού. Το γεγονός χρονολογείται γύρω στο 1300/1290 π.Χ. 
Η έβδομη πόλη, η Τροία VΙΙ (1300/1290-1150/1130 π.Χ.) οικοδομήθηκε απ’ ευθείας πάνω στα πεσμένα ερείπια από τον ίδιο λαό χωρίς κανένα ενδιάμεσο στρώμα οικισμού και χωρίς ρήξη στην πολιτιστική παράδοση. Χωρίζεται σε τρεις συνολικά υποφάσεις, που η κάθε μία παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Η πρώϊμη φάση, η Τροία VΙΙa (1300/1290-1230 π.Χ.), αποδείχθηκε ότι είναι η ομηρική Τροία που κατακτήθηκε από τους Έλληνες, μετά τον δεκαετή Τρωϊκό Πόλεμο. Αυτό προέκυψε από το γεγονός ότι η καταστροφή της Τροίας VΙΙa προήλθε «…από μια εξαιρετικά βίαια πυρκαγιά… που προκλήθηκε από ανθρώπινη ενέργεια…» (D. Page ε. α. σελ. 87). Όσοι επέζησαν από την Άλωση της Τροίας «…φυτοζώησαν στον χώρο αυτόν για μια ακόμη γενιά…». Αυτή είναι η λεγόμενη Τροία VΙΙb1 (1230-1200 π.X.). 
Στην συνέχεια «…περιήλθαν στην εξουσία ενός λαού με ξένο και πρωτόγονο πολιτισμό, που δεν ήσαν ούτε Έλληνες ούτε Τρώες…» (D. Page ε. α. σελ. 87). Αυτή υπήρξε και η τελευταία υποφάση της έβδομης πόλης της Τροίας, η λεγόμενη Τροία VΙΙb2 (1200/1190-1150/1130 π.Χ.). 
Λεπτομέρειες για τον λαό που εγκαταστάθηκε στην Τροία VΙΙb2 (τους Φρύγες), υπάρχουν στο «Ιστορικό Περίγραμμα» στην αρχή του παρόντος. Γύρω στο 1100 π.Χ. η τοποθεσία θα εγκαταλειφθεί για 400 χρόνια περίπου. 
Σύμφωνα με την παράδοση, άποικοι από την Αιολική Λέσβο θα ιδρύσουν γύρω στο 700 π.Χ. μια νέα πόλη που θα ονομάσουν «Νέον Ίλιον». Αυτή αποτελεί την Τροία VΙΙΙ (700-334 π.Χ.). 
Το 334 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος θα επισκεφθεί την πόλη και θα της δώσει νέα αίγλη με την επέκταση του ναού της θεάς Αθηνάς, την ίδρυση ναών, την ανοικοδόμηση λαμπρών κτιρίων. Αυτή υπήρξε η Τροία ΙΧ, η Ελληνιστική Τροία, η τελευταία φάση της ένδοξης πόλης. Αργότερα, ο στρατηγός του Μ. Αλεξάνδρου και ηγεμών της Θράκης Λυσίμαχος, θα περιτειχίσει την πόλη με νέο τείχος και θα την εμπλουτίσει με εξαιρετικά κτίρια, Αγορά και ένα μεγάλο θέατρο. Η τελευταία προσπάθεια αναβίωσης της πόλης θα γίνει το 48 π.Χ. από τον Ιούλιο Καίσαρα, στην διάρκεια επίσκεψής του στην περιοχή, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η πόλη θα εγκαταλειφθεί οριστικά τον 6ο αιώνα μ.Χ.

Η χρονολόγηση του Τρωϊκού Πολέμου
Υπάρχουν πολλοί και αλληλοσυγκρουόμενοι υπολογισμοί στις αρχαιοελληνικές και ρωμαϊκές πηγές σχετικά με την χρονολόγηση του Τρωικού πολέμου:
1. Ο Δούρις ο Σάμιος (340-260 π.Χ.), υποστήριζε (FGrHist76 F4) ότι από την άλωση της Τροίας έως και την εκστρατεία του Αλεξάνδρου κατά των Περσών, πέρασαν ακριβώς χίλια έτη, επομένως σύμφωνα με αυτήν την αναφορά η άλωση της Τροίας έγινε το 1334 π.Χ.

2. Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στον Ηρόδοτο (Ηροδότου Ιστορία, Β' 145), υπολογίσθηκε ότι η άλωση της Τροίας έγινε περί το 1270 π. Χ.

3. Κατά τον Δικαίαρχο από την Μεσσήνη της Σικελίας, 4ος-3ος αι. π.Χ. (FGrHist, 58a),  η άλωση της Τροίας έγινε το 1.212 π.Χ.

4. Σύμφωνα με το Πάριο Χρονικό η άλωση της Τροίας έγινε το 1209 π.Χ. (FGrHist239 A24).

5. Σύμφωνα με τον Τίμαιο τον Λοκρό (Πυθαγόρειος φιλόσοφος και αστρονόμος του 5ου π.Χ. αιώνα από τους Επιζεφύριους Λοκρούς της Κάτω Ιταλίας, του ομώνυμου Πλατωνικού Διαλόγου) η άλωση της Τροίας έγινε το 1194 π.Χ. (FGrHist566 F125).

6. Κατά τον Ερατοσθένη τον Κυρηναίο (276 π.Χ.–194 π.Χ.) η άλωση της Τροίας έγινε το 1184 π.Χ.(FGrHist241 F1). 

7. Σύμφωνα με τον Σωσίβιο (3ος αι. π.Χ. κηδεμόνας του Πτολεμαίου Δ΄ Φιλοπάτορος), η άλωση της Τροίας έγινε το 1172 π.Χ. (FGrHist595 F1).

8. Σύμφωνα με τον Έφορο από την Κύμη της Μ. Ασίας (4ος αι. π.Χ.) η άλωση της Τροίας έγινε το 1136 π.Χ. (FGrHist70 F223).

Συνολικά, υπάρχουν πιθανόν 11 αρχαίες πηγές, που χρονολογούν τον Τρωικό Πόλεμο  από το 1514 ως το 1136 π.Χ. Ουδείς όμως από τους υπολογισμούς αυτούς βασιζόταν σε κάτι το επιστημονικά τεκμηριωμένο. Στους νεώτερους χρόνους ο Γερμανός αστρονόμος Καρλ Σος (Carl Schoss), το 1926, υπολόγισε ότι στις 16 Απριλίου του 1178 π.Χ. είχε όντως συμβεί ολική ηλιακή έκλειψη ορατή από τα Ιόνια νησιά. Στην ίδια ημερομηνία κατέληξαν το 2008 και οι Μαρτσέλο Μαγκνάσο και Κωνσταντίνος Μπαϊκούσης, του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ της Νέας Υόρκης.

Πρόσφατες εξελίξεις

Όπως διαβάσαμε πρόσφατα σε μια ιστοσελίδα (http://maiandros.blogy.gr/post/1705-to-1218-px-epese-i-troia!-[foto]) που αναφερόταν στο θέμα:

"...Το 2012, στο περιοδικό Mediterranean Archaeology & Archaeometry δημοσιεύθηκε μια νέα εργασία, από ομάδα ερευνητών των πανεπιστημίων Πατρών και Αθηνών υπό τον καθηγητή Γεωφυσικής Σταύρο Παπαμαρινόπουλο, που κατέληγε στην ημερομηνία 30 Οκτωβρίου 1207 π.Χ. ως την αποφράδα για τους Μνηστήρες της Πηνελόπης. Αν γνωρίζετε αγγλικά, είναι πραγματικά απολαυστικό να διαβάσετε σε αυτή την εργασία  τις λεπτομέρειες από την ομηρική περιγραφή που οδήγησαν στην αναζήτηση της ολικής έκλειψης όχι σε άνοιξη αλλά σε φθινόπωρο. Αφού όμως, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο Οδυσσέας επέστρεψε στην Ιθάκη 10 χρόνια μετά την άλωση της Τροίας, τότε…; Η τεκμηριωμένη απάντηση δόθηκε δύο χρόνια μετά, τον Ιανουάριο του 2014, όταν στο ίδιο περιοδικό δημοσιεύθηκε η νέα εργασία της ελληνικής ομάδας, που χρονοθετούσε πλέον επακριβώς τη λήξη του Τρωικού Πολέμου 

(www.maajournal.com/Issues/2014/Vol14-1/Full8.pdf). 

Η έκλειψη του Πατρόκλου

Αναδιφώντας τους στίχους του Ομήρου στην Ιλιάδα, οι ερευνητές εντόπισαν στην περιγραφή του θανάτου του Πατρόκλου – καταμεσήμερο – περιγραφή ηλιακής έκλειψης, όπως και αναφορά σε εμφάνιση της Αφροδίτης στο τρίτο πρωινό μετά τον θάνατό του. Τα σύγχρονα προγράμματα αστρονομίας που είναι δωρεάν διαθέσιμα μέσω του Διαδικτύου, όπως το Starry Night (http://astronomy.starrynight.com/), επιτρέπουν στον καθένα μας να διαπιστώσει ότι ο πλανήτης Αφροδίτη ήταν ορατός στον νυχτερινό ουρανό της Τροίας της 9ης Ιουνίου 1218 π.Χ., καθόσον ανέτειλε στις 3.12, ενώ ο Ηλιος στις 4.48. Και, ακριβώς τρεις ημέρες πριν, ο σχετικός κατάλογος της NASA Canon of Solar Eclipse Database (xjubier.free.fr/en/site_pages/solar _eclipses/5MCSE/xSE_Five_Millennium_Canon.html) μας πληροφορεί ότι είχε σημειωθεί ηλιακή έκλειψη που σκοτείνιασε τον ουρανό της Τροίας κατά 75,2%, από τις 14.10 ως τις 15.45. 

Για να σιγουρευτούν πως κανένα άλλο «δίδυμο εκλείψεων» δεν υπήρχε που να αντιστοιχεί στη δεκαετή απόσταση θανάτου του Πατρόκλου και θανάτου των Μνηστήρων, οι ερευνητές έψαξαν διεξοδικά όλη τη χρονική περίοδο 1400 – 1130 π.Χ. Το αποτέλεσμα ήταν μηδενικό, οπότε είναι πλέον βέβαιοι πως η Ιστορία θα καταγράψει τον Τρωικό Πόλεμο ως πραγματικό γεγονός, με τις ακόλουθες χρονολογίες διεξαγωγής του: 

Οκτώβριος 1227 π.Χ.: Αναχώρηση του Οδυσσέα από την Ιθάκη για την Αυλίδα.

Θέρος 1226 π.Χ.: Εναρξη της πολιορκίας της Τροίας.

Θέρος 1218 π.Χ.: Αλωση της Τροίας.

Οκτώβριος 1207 π.Χ.: Επιστροφή Οδυσσέα και εξόντωση Μνηστήρων.

Τις δύο αυτές πολυσήμαντες εργασίες χρονολόγησης των ομηρικών επών θα παρουσιάσουν οι έλληνες ερευνητές στο διεθνές συνέδριο «Η Αρχαία Ελλάδα και ο Σύγχρονος Κόσμος» που θα διεξαχθεί στην Ολυμπία, στις 28-31 Αυγούστου 2016. Τα ονόματα των ερευνητών της χρονολόγησης της Οδύσσειας και της Ιλιάδας, συνολικά, είναι: Σ. Παπαμαρινόπουλος (καθ. Γεωφυσικής Παν. Πατρών), Π. Πρέκα-Παπαδήμα (επίκ. καθ. Αστροφυσικής Παν. Αθηνών), Ε. Μητροπέτρου, Α. Τσιρώνη, Π. Αντωνόπουλος, Π. Μητρόπετρος και Γ. Σαραντίτης.

ΔΕΕ

Η εργασία και οι συντελεστές της, όπως δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό που προαναφέραμε:
(www.maajournal.com/Issues/2012/pdf/PAPAMARINOPOULOS.pdf)


Mediterranean Archaeology and Archaeometry, 
Vol. 14, No. 1, pp. 93-102

A NEW ASTRONOMICAL DATING OF THE TROJAN WAR’S END

Papamarinopoulos S.1, Preka-Papadema P.2, Mitropetros P.3, Antonopoulos P.4, Mitropetrou E.3, Saranditis G.5

1 University of Patras, Department of Geology, 26504 Rio Patras, Greece

2 University of Athens, Department of Astrophysics, Astronomy and Mechanism, Faculty of Physics, 15784 Athens, Greece

3 Keratsini, Piraeus, Greece

4 University of Patras, Department of Physics, 26504 Rio Patras, Greece

5 Byron, Athens, Greece

[...]

Η γλώσσα των Ελλήνων τον 16ο αι.

Ο θάνατος του Μ. Μπότσαρη

Η γλώσσα των Ελλήνων 

τον 16ο αι.

Γιάννης Βασ. Πέππας,
Φιλόλογος

Οι εθνομηδενιστές προσπαθούν να πείσουν (τους εαυτούς τους...) ότι Ελληνικό Έθνος δεν υφίστατο πριν το 1821, παρά ένας πληθυσμιακός πολτός χωρίς εθνική ελληνική συνείδηση, δίχως ελληνική γλώσσα και κατά πολύ προσκυνημένοι στο Ισλάμ.

Το γεγονός της Επανάστασης του ’21, μόνο ένα απλό πολεμικό γεγονός δεν ήταν. Χρειάστηκε την πνευματική αφύπνιση των Ελλήνων,όπως εκφράστηκε από του λόγιους της Τουρκοκρατίας και πέρασε ύστερα στο λαό, η οποία είχε τις ρίζες της πολύ πριν τις αρχές του 19ου αιώνα.

Θα προσπαθήσω, παραθέτοντας σταδιακά κάποια κείμενα από την ύστερη βυζαντινή εποχή ως τους τελευταίους αιώνες της τουρκοκρατίας, να αντιληφθούμε τα χαρακτηριστικά της συνείδησης των Ελλήνων/Ρωμιών, σε σχέση με την καταγωγή τους, τη γλώσσα τους, τους δεσμούς μεταξύ τους, το όνομά τους, τη σχέση τους με τους προγόνους τους, τη σχέση τους με τους γείτονες (αλλόγλωσσους-αλλόθρησκους) τους κ.ά.

Θα αρχίσω με έναν σπουδαίο λόγιο, Επτανήσιο του 15ου-16ου αιώνα.

Είναι ο μοναχός Παχώμιος Ρουσάνος, επονομαζόμενος και Ρακενδύτης, γεννημένος στη Ζάκυνθο το 1509, και μόνασε στη Μονή του Αγίου Γεωργίου των Κρημνών στο ίδιο νησί.

Δεν απομακρύνθηκε από τον τόπο του παρά μόνο όταν επρόκειτο να ταξιδέψει για να προσκυνήσει στα Ιεροσόλυμα, έχοντας την ευκαιρία να γυρίσει πολλά μέρη της Ελλάδας, από την Ήπειρο,τη Θεσσαλία,το Άγιο Όρος (όπου μόνασε για μικρό χρονικό διάστημα) ως τη Χίο, τη Λέσβο (όπου ίδρυσε και κάποια σχολεία) και σε πολλά άλλα μέρη μέχρι και την Ιταλία.

Ο λόγος που παραθέτω το παρακάτω πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Παχώμιου, είναι η πολύ σπάνια για την εποχή του «διαλεκτολογική έρευνά» του, αλλά κυρίως η ενότητα, παρά τις όποιες διαφορές, που δείχνει να αντιλαμβάνεται ο καλόγερος στους ελληνικούς πληθυσμούς από την Κέρκυρα ως την Κύπρο, την Μακεδονία, τη Θράκη και τον Πόντο, μέχρι την Απουλία και την Κάρπαθο.

Φαίνεται επίσης να τον ανησυχεί το φαινόμενο της αλλοίωσης της γλώσσας, είτε από αμάθεια είτε από ξένες επιρροές.

«Η των Ελλήνων Διάλεκτος, η αυτή τοις πάσιν ήν εξ αρχής, μηδέν διαφέρουσαν, ήγουν η κοινή, επεί δε διεσπάρησαν κατά φυλάς, το ακοινώνητον και τινα διένεξιν ήνεγκε, και τοσούτω μάλλον, όσω και μετανάσται κατά διαφόρους καιρούς εγένοντο, πρώτον μεν γάρ Ίωνες τε και Αιολείς και Δωριείς και Αττικοί, οι μέν αυτών εν Πελοποννήσω ώκουν, οι δε, εκτός ταύτης και Δωριείς μεν, τα προς ανατολάς Πελοποννήσου, Ίωνες δε, τα προς δυσμάς, Αιολείς δε, περί τον Κορινθιακόν κόλπον, ο και Αχαΐα λέγεται, μεθ’ ούς Αττικοί οι και Αθηναίοι, κατά την Ατθίδα, μέρος της Ελλάδος, μετά δε ταύτα Ίωνές τε και Αιολείς μετώκησαν εις Ασίαν την κάτω. Δωριείς δε και εις τας νήσους. 

Ταύτα δη και Αττικοί πεπόνθασιν, εξ ου συνέβη δια το ανεπίμικτον την μίαν διάλεκτον διαιρεθήναι εις τέσσαρας, την κοινήν μεν, και ούτω πέντε διάλεκτοι παρά τοις ποιηταίς και συγγραφεύσιν εξεδόθησαν, αυτή τε η καταρζάς, ήγουν η κοινή, και Ιάς, Ατθίς, Δωρίς, Αιολίς, διαφέρουσαι κατά τινα την κοινής, ων αρχαιοτέρα τε και επικρατεστέρα έοικεν η των Ιώνων, ου μόνον ότι παρά των παλαιών ποιητών φέρεται, οίον Σιβύλλης και Ορφέως, Ομήρου τε και Ησιόδου και των τοιούτων, άλλ’ ότι και παρά των νέων αυτή επικρατεί ώσπερ η Ατθίς, επί των ρητόρων, οίον Γοργίου, Αισχίνου, Δημοσθένους και των λοιπών.

Νυν δε αι τοιαύται διάλεκτοι ηλλοιώθησαν εκμιγείσαι, και παντελώς εξεβαρβαρώθησαν τω ρεόντι του χρόνου,όθεν και το αίτιον της αγνοίας της καθ΄ημάς γραφής, απολεσάντων ημών και την κοινήν διάλεκτον μετά του τεχνικού, όθεν έστιν ιδείν εν τήδε μεν τη χώρα κατά την πάλαι παράδοσιν τινά της γραφής ομολογούντας, εν ετέρα δε έτερα, και εν άλλη άλλα, όπερ δια την αγροικίαν τινών πειράσομαι αποδείξαι, «φρέαρ» τινές εν τη Αχαΐα λέγουσι την ορωρυγμένην πηγήν, και «λέβητα» και «κακκάβην» την χαλκήν χύτρα, ά παρά των εν Μακεδονία αγνοείται, ώσπερ τινά τούτων αγνοείται παρ’ εκείνοις, οίον «στιβή, κόνυζα, μυρσίνη», οι δε Κρήτες αγνοούσι πολλά τοιαύτα, λατινικώς λέγοντες διά την τούτων επιμιξίαν, ήτοι τον στενωπόν, την ρύμην και εν λαχάνους δαύκον, κρόκον, βούβλωσσον, μακεδονήσιον, σάψυχον, και τον λέβητα κατ’ ολίγον βαρβαρώσαντες, λαβένζι λέγουσιν, ομοίως και εν ετέροις.

Έστι δ’ ουν όμως ά των ονομάτων και ελληνικώτερον εκφέρουσιν υπέρ τους εν ταις άλλαις χώραις, οίον, έριφον, αίγαν, κολοιόν, κορυδαλόν, στρύχνον, βρυωνίαν. Ομοίως και τινα ρήματα άπερ ούκ οίδασιν εν ετέραις χώραις αλλ’ άλλα τινά εις άλλον νούν πίπτοντα, οίον αδημονείν, ειρωνεύεσθαι, και οι εν ταις ημετέραις χώραις ούκ οίδασι διαφοράν πηγής και κρουνού, αλλ’ άπαντα βρύσιν καλούσιν, οι δε εν Κεφαλληνία εσθ’ όπου και πηγήν, και οι εν Σωζόπολει τη κατά Πόντον, κρουνόν που, και οι εν Αδριανουπόλει ικρία λέγουσι τινα επιμήκη ξύλα, στάβαρα δε αντί τους σταυρούς εν Μακεδονία, τα εν τοις φραγμοίς, διατόνια δε οι Ζακύνθιοι τα πλαγίως τούτων τιθέμενα επιμηκή. 

Και οι μεν ημέτεροι αντί του ανάστα, σηκώθητι λέγουσιν, οιονεί, κουφίσθητι, οι δε Κύπριοι, ελλειπτικώς, άνα, και οι Κερκυραίοι ομοίως το εξής, άστα. Ωσαύτως Κύπριοι και Κρήτες γραφικώς λέγουσι το χαμαί και αριστερά, έτεροι δε βαρβαρικώτερον ταύτα λέγουσι,και αντί του χαμαί κάτω λέγουσι, το δε κάτω, σχέσιν έχει προς το άνω.

Και οι κατά την Απουλίαν και Σικελίαν, τινά κατά τον νόμον της γραφής προφέρουσιν, οίον, έκλασε τον άρτον, και άρτι παραγέγονα. Και Καπάρθιοι, ήμην λέγουσιν, αντί του υπήρχον, ως δε Αρτακήσιοι και Κυζικηνοί εδάρθηνα λέγουσιν, όπερ οι κατά την ημετέραν διάλεκτον εδάρθηκα λέγουσιν, οι δε Πόντιοι, εδάρθην, ομοίως και λεπάδας, όστρεά τινα, και βραγχία τα του ιχθύος, ώσπερ δήτα και Ελλησπόντιοι. Εύρηται δε ταύτα ούρω και παρά ποιηταίς τε και φιλοσόφοις. 

Οι δε πλείους εν τη καθ’ ημάς χώρα, σύρε λέγουσι, αντί του ύπαγε, έστι δε ελλειπτικόν,αντί του σύρε τους πόδας, ή έλκε την οδόν. Τινές το άνω και έσω κατά αρχαίαν συνήθειαν επί των αροτριών των βοών λέγουσι, μη επιστάμενοι τούτο εξ αμαθία εν ετέροις χράσθαι, νομίζοντες ότι τοις βουσί τούτο ίδιον οι βοών αλογώτεροι. Αλλά και παρά γυναιξίν έστι τινα εκφερόμενα σχετλιαστικά επιρρήματα κατά τους παλαιούς οίον, το ίου, το αιβοί, ομοίως και παρά Λεσβίοις το ά εκπληκτικόν όν, ή ποιητικώς προφέρεται, και το τέως χρονικόν, απερώμενοι δε ποτε αλλήλους, καρκίνος λέγουσι, κατά επικράτησιν παλαιάν, ούκ οίδασι δε διόπερ τούτο λέγουσιν, έστι δε τούτο παρ’ ιατροίς πάθος τι συμβαίνον πολλάκις εν τοις των γυναικών μαζοίς, και ο παρ’ ημίν κάβειρος, και το μεν κοινόν ούκ οίδασι, το δε πάγκοινον τέως γινώσκουσιν αλόγως καθά δη και οι εν Πόντω, ηλάριον μεν ίσασι το καρφίον, ήλον δ’ ού, και οι εν Κύπρω, ιππάριν μεν, ουχί δε και ίππον, ως δήπου και οι εν τη ημεδαπή, δοκάριον μεν γινώσκουσι, δοκόν δ’ ήκιστα, και τοι όμοιον τούτο ως είποι τις ξύλον και ξυλάριον, και νησσάριον οίδασι την λιμναίαν όρνιν, νήσσαν δ’ ουδόλως, και παρίππιον συνθέτως και παραγώγως, είθουν παρασυνθέτως γινώσκουσιν,ου μην δε ίππον, αλλ’ άλογον, άλογον δε, ου μόνον ίππος, αλλά και βούς και όνος, και όσα λόγον ουκ έχουσιν, και ψιλούν λέγουσι τον αγρόν και εξυλούν, όπερ αλλαχού ελοκοπείν, αλλ’ ούτε ούτοι, ούτε εκείνοι γιγνώσκουσι τι έστι ψιλόν και τι ύλη, και τι έλος ,εκ τούτων γάρ τα παρ’ αυτοίς ρήματα. 

Ομοίως και οι Αθωνίται, το άπαξ επίρρημα ποσότητος, και δίς λέγουσι και ούτοι και οι πλείστοι, ως όταν λέγωσι, δις την ώραν, αν δ’ ακούωσι τούτο εν βιβλίω, ου συνιούσι, και οι μεν Κύπριοι επί εικασμού, ίσως λέγουσιν, οι δε λοιποί, τάχα, και τινες εν ταις νήσοις τον στοχασμόν γινώσκουσιν, έτεροι δε ουδαμώς. Και άλλοι μεν το ω κλητικό επίρρημα, άλλοι δε αντί τούτου, το έ, και άλλοι αντί του βλέπειν τηρείν λέγουσιν, άλλοι θεωρείν, άπερ εις άλλον νούν έρχονται, ει και τινα οικειότητα έχουσιν, άλλοι, κυττάζειν, ίσως από του κυπτάζειν, και οι μεν Κυθήριοι τας μετοχάς έχουσιν εν συνηθεία, άλλοι δε σπανίως, και ούχ ως δεί.

Και άλλοι το ιδίωμα ποσώς αναφέρουσιν, άλλοι το ίδιον, και άλλοι το ποσόν, μη γινώσκοντες δε το ποιόν, και τοι ώσπερ το ποίον αοριστούμενον γίνεται ποιόν, ούτε και το πόσον ποσόν. Ζακύνθιοι δε φιλούσιν ιδίως καλείν σκοπόν, τινά παρ’ αυτοίς σκοπιάν. Και Μηθυμναίοι, λειμώνα, λειβάδιον τι. Ανέμων δ’ ονόματα κρειττόνως οίδασι Πόντιοι, ούτοι έχω λέγουσιν, όπερ έτεροι, δεν έχω. 

Και Κρήτες ίντα θες, αντί του τι θέλεις και τι λές, έτεροι, αντί του τι λέγεις, άπερ κατά αφαίρεσιν ή αποκοπήν τε και συγκοπήν των συλλαβών ούτω φέρεται, ήτοι από του ουδέν αττικού, δεν, αντί του ού, και από του τι ένι το, και τι ένι τα, τίντο και τίντα, ως παρά Λεσβίοις, εξ ου παρά Κρησί και άλλοις ραθύμοις, το ίντα και σχεδόν ουδέν της γραφής ρήμα, όπερ μη εν τη οικουμένη φέρεται, ει δε και τινα ου φέρεται, ουδέν θαυμαστόν, πολλά γαρ εν λήθη και αλλοιώσει γεγόνασιν, εξ αμελείας και της επιμιξίας των βαρβάρων, ως εν τοις ήδη ρηθείσι βραχέσι ρήμασιν αποδέδεικται, πόσα γαρ ονόματα πετεινών, ερπετών, τετραπόδων, φυτών, ιχθυών, ζωυφίων τε και κνωδάλων, και των λοιπών των εν τω κόσμω ούκ οίδαμεν; Πώς ουν ακούσαντες εν τη γραφή ταύτα νοήσωμεν; Και γάρ κατ’ αρχάς τα ονόματα ετέθησάν τε και διωρίσθησαν εκάστω είδει των κτισμάτων δια την χρήσιν και ωφέλειαν την εξ αυτών, και τας διαφόρους ενεργείας εκάλεσε γαρ φήσιν Αδάμ ονόματα πάσι τοις κτήνεσι, και πάσι τοις πετεινοίς του Ουρανού και πάσι τοις θηρίοις της γής.

Αλλά και Σολομών οίδεν αστέρων θέσεις, και φυτών φύσεις και βοτάνων. Έστι δ’ ότε και οι τηλού των αγρών οικούντες, ελληνικώτερόν τε και τεχνικώτερον λαλούντες των αστικών εξ απλότητος, οι γαρ κατά τας πόλεις εκ κενοδοξίας, εις το ευσχημονέστερον βουλόμενοι μεταγάγειν τας λέξεις μάλλον φθείρουσι, και τους κωμήτας και αγροίκους αλόγως σκώπτουσι και μυκτηρίζουσιν, ομοίως και τοις αλλοπαποίς επιγελώσι, και έθνος έθνει ετέρω, και πόλις πόλει, ότι ου ταύτα λαλούσι, μη ειδότες ά διαβεβαιούνται.

Ταύτα δε πάσχουσιν εξ αμαθίας, ως είρηται, ο γαρ Θεός εξ αρχής τελείς και τεχνικάς διένειμε τας διαλέκτους εν τοις έθνεσιν, ως δέδεικται, μετά δε ταύτα, ούτω κατεστάθησαν ού μόνον γάρ η ημετέρα διάλεκτος ούτως ηλάττωται και ηλλοιώται, αλλά και των λοιπών εθνών. Και τούτων μέν, μάλλον ηλάττωται, ηλλοίωται δε μάλλον η ημετέρα, δια την διασποράν την γενόμενην εις διαφόρους τόπους,τα γαρ λοιπά έθνη ουκ εισίν ούτως εξηπλωμένα εις διαφόρους επαρχίας τε και πατριάς, όθεν και η γραφή παρ’ αυτοίς απλουστέρα, αλλ’ ούχι και ποικίλη και δαψιλής εν ταις λέξεσι, δια το στενόν της γλώσσης, όπερ συνέβη αυτοίς δια το των χώρων ανεπιτήδειον, ουδεμία δε η εντεύθεν βλάβη, καν εκ της μερικής είπης εναλλαγής, καν εκ της γενομένης καθόλου επί της πυργοποιΐας, ώσπερ γαρ δια των διαφόρων αυτού ποιημάτων δοξάζεται ο Θεός, ούτω δη και εκ των διαφόρων διαλέκτων, και γαρ το πολύτροπον, των τρεπτών ίδιον.

Ει δε τις έρει, ότι δια το διάφορον της γλώσσης αι αλλεπάλληλοι μάχαι και οι πόλεμοι, ψεύδος ερεί δήπουθεν, ουκ ειδώς των Ελλήνων τους εμφυλίους πολέμους, ωσαύτως και των βαρβάρων, μάλλον δε δια το διαφέρειν ημάς κατά την διάλεκτον, έκαστος εν τοις όροις μένει τοις ιδίοις, μισών την αλλοδαπήν.…»

Πηγή: Patrologiae cursus completus, Jacques-Paul Migne, τ. 98, σελ. 1349. (Kleftouria)

Σημειώσεις Γ. Β. ΠΕΠΠΑ: 

1. Πρόκειται για ανάρτησή μου τμήματος έρευνας της Kleftouria στην, ανενεργή πια, fbική ομάδα μου "Αρβανίτες" την Τρίτη, 4 Μαρτίου 2014.

2. Ξεχώρισα με κόκκινο την αρχαιοπρεπή φράση "δις την ώρα". Την χρησιμοποιούσε συχνά η αρβανίτισσα γιαγιά μου Αναστασία Τουρκαντώνη (1905-1997), μαζί και την "τρις του γύρου", με την έννοια "συνεχώς". Πολλούς λόγιους τύπους και φράσεις άκουγε κανείς απ΄ τους απλοϊκούς παλιούς αρβανίτες, ισχυρή απόδειξη ότι μετέφεραν βαθιές ελληνικές ρίζες,την μόνη εθνική τους ταυτότητα!

http://arvanitika.blogspot.gr/2016/02/16.html

Λύθηκε ο γρίφος με τον τάφο της Αμφίπολης;

Λύθηκε ο γρίφος 

με τον τάφο της Αμφίπολης;

Σε νέες αποκαλύψεις σχετικά με τα ευρήματα του λόφου Καστά της Αμφίπολης προχώρησε η αρχαιολόγος Κατερίνα Περιστέρη σε διάλεξη την οποία έδωσε στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου.

Σύμφωνα με αυτά που ανέφερε, υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να ληφθεί σοβαρά υπόψη το ενδεχόμενο ο τάφος να ανήκει στον Ηφαιστίωνα. Τα νέα αυτά στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, λύνουν αρχικά τον μεγάλο γρίφο σε ό,τι αφορά το πρόσωπο για το οποίο δημιουργήθηκε το μνημείο.

Όπως υποστήριξε η διακεκριμένη αρχαιολόγος σχετικά με τα στοιχεία που δείχνουν το πρόσωπο για το οποίο κατασκευάστηκε το μνημείο: «πιο ασφαλές από μια επιγραφή, μάλιστα δύο επιγραφές έχουμε που να αναφέρουν το "Παρέλαβον Ηφαιστίωνος" είναι κάτι πολύ σοβαρό».

Η ανασκαφή της Αμφίπολης θα κλέψει τα φώτα της δημοσιότητας στο Αρχαιολογικό Συνέδριο Θεσσαλονίκης

Σημειώνεται πως η ανασκαφή της Αμφίπολης θα κλέψει τα φώτα της δημοσιότητας στο Αρχαιολογικό Συνέδριο Θεσσαλονίκης.Οι ανακοινώσεις της διεπιστημονικής ομάδας αποκτούν ένα μοναδικό ενδιαφέρον ενώ κεντρίζουν την περιέργεια αρχαιολόγων, δημοσιογράφων και του κοινού παγκοσμίως.

Παράλληλα, η προϊσταμένη της Εφορίας Αρχαιοτήτων Σερρών είχε την ευκαιρία να απαντήσει σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικά με την αρχαιολογική ανακάλυψη στον Τύμβο Καστά.

Η κ. Περιστέρη έδωσε διάλεξη στο Πανεπιστήμιο όπου παρουσίασε το χρονικό και τα αποτελέσματα των ανασκαφών στην Αμφίπολη.Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε λίγες μόλις ημέρες πριν από τη σύσκεψη επιστημόνων που διοργανώνει το υπουργείο Πολιτισμού στο μουσείο της Αμφίπολης, 5 και 6 Φεβρουαρίου.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους, παρουσία και του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου Κωνσταντίνου Χριστοφίδη, η Κατερίνα Περιστέρη αρχικά εξέφρασε μεγάλη χαρά για την παρουσία της στην Κύπρο και ευχαρίστησε γι` αυτό το Πανεπιστήμιο Κύπρου. «Νοιώθω πραγματικά συγκινημένη από την αγάπη και το μεγάλο ενδιαφέρον που υπάρχει στην Κύπρο για την ανασκαφή μας» είπε.

Αναφέρθηκε στο ιστορικό της ανασκαφής στον Τύμβο Καστά η οποία, όπως υπενθύμισε άρχισε το 2012 και κράτησε μέχρι το τέλος του 2014. «Υπήρξε μια έρευνα αρκετά δύσκολη και αποκάλυψε ένα τεράστιο μνημειακό ταφικό συγκρότημα με περίβολο η περίμετρος του οποίου φτάνει τα 497 μέτρα, με διάμετρο 158,40 μέτρα. Ένα έργο το οποίο έχει στην κορυφή του το Λιοντάρι που βρίσκεται σήμερα στη σύγχρονη γέφυρα του Στρυμόνα και βέβαια το ταφικό μνημείο που είναι ένας σύνθετος μακεδονικός τάφος με καταπληκτικά ευρήματα, τις Σφίγγες, τις Καρυάτιδες, τα ψηφιδωτά και την όλη κατασκευή από μάρμαρο Θάσου το συνολικό βάρος του οποίου φτάνει τους 3.000 τόνους», σημείωσε.

«Πρόκειται για μια ανασκαφή που δεν είναι μόνο για την Αμφίπολη, δεν είναι μόνο για την Ελλάδα αλλά για όλο τον κόσμο. Όλοι πρέπει να γίνουν κοινωνοί αυτής της μεγάλης ανακάλυψης» τόνισε.

Σε ερώτηση για τις επιγραφές που βρέθηκαν κατά την ανασκαφή, η κ. Περιστέρη αναφέρθηκε σε μια επιγραφή που βρέθηκε στον περίβολο η οποία γράφει «Παρέλαβον Ηφαιστίωνος Ηρώον» και είπε πως δεν χωράει καμία αμφισβήτηση ότι προέρχονται από το ταφικό αυτό συγκρότημα. Πρόσθεσε πως πέρα από αυτό υπάρχει και το μονόγραμμα – συμπίλημα «Ηφαιστίων» σε ρόδακες γραπτούς εσωτερικά του μνημείου. 

Σε ερώτηση για το αν ο Τύμβος είναι φυσικός, είπε ότι ο Τύμβος είναι τεχνητός, διευκρίνισε ωστόσο ότι σε μια πρώτη μορφή υπήρχε ένα γήλοφος, αρχαία νεκρόπολη αρχαϊκών χρόνων, η οποία σιγά σιγά χτίστηκε με νέα χώματα έτσι ώστε να σχηματιστεί η γεωμετρία του Τύμβου και να μπορέσει να τοποθετηθεί το Λιοντάρι στην κορυφή. «Εδώ έχουμε ένα μέρος γήλοφο και πρόσθεσαν επάνω τα χώματα».

Η αρχαιολογική ομάδα είναι απόλυτα σίγουρη ότι το μνημείο κατασκευάστηκε στο τελευταίο τέταρτο του 4ου προ Χριστού αιώνα 

Σε ό,τι αφορά δε τους πέντε ενταφιασθέντες τα οστά των οποίων ανακαλύφθηκαν, η κ. Περιστέρη είπε ότι δεν υπάρχει ακόμη εικόνα, καθώς η κατάσταση των σκελετών ήταν αρκετά διαταραγμένη και έχει ακόμη δουλειά η έρευνα σε ό,τι αφορά το σκελετικό υλικό, δουλειά την οποία διεξάγει το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Απαντώντας σε ερώτηση αναφορικά με το ποια ερωτήματα μένει να απαντηθούν, η κ. Περιστέρη είπε ότι έχουν απαντηθεί πολλά ερωτήματα, απομένουν ωστόσο πολλά. Πρόσθεσε ότι σε ό,τι αφορά τη χρονολόγηση η αρχαιολογική ομάδα είναι απόλυτα σίγουρη ότι το μνημείο κατασκευάστηκε στο τελευταίο τέταρτο του 4ου προ Χριστού αιώνα και πως τότε είναι που κατασκευάστηκαν και οι Σφίγγες, οι Καρυάτιδες, το ψηφιδωτό και ο εσωτερικός τάφος που υπάρχει με τη θήκη αλλά και ο περίβολος και το Λιοντάρι.

Σε ερώτηση αναφορικά με το πότε θα μπορεί να γίνει κάποια ασφαλής εκτίμηση σε ό,τι αφορά το πρόσωπο για το οποίο δημιουργήθηκε το μνημείο, η κ. Περιστέρη είπε «πιο ασφαλές από μια επιγραφή, μάλιστα δύο επιγραφές έχουμε που να αναφέρουν το `Παρέλαβον Ηφαιστίωνος` είναι κάτι πολύ σοβαρό αυτό που το έχουμε υπόψη μας». Πρόσθεσε ωστόσο πως υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει.

Απαντώντας σε ερώτηση γιατί ένα τόσο μεγάλο μνημείο αποσιωπάται από τις γραπτές πηγές, η Κατερίνα Περιστέρη ανέφερε ότι «πολλά είναι τα μνημεία που αποσιωπούνται, σημείωσε ωστόσο πως κάποιες πηγές αναφέρουν το μνημείο αυτό, ο Πλούταρχος για παράδειγμα αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος ζήτησε μετά το θάνατο του Ηφαιστίωνα να γίνουν ταφικά μνημεία – ηρώα προς τιμήν του. Άλλες πηγές δεν σώζονται δυστυχώς, έχει καεί η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας από την οποία θα αντλούσαμε πάρα πολλά στοιχεία κι έτσι καμιά φορά η αρχαιολογική σκαπάνη πάει μπροστά και ψάχνει μες την ιστορία να δώσει απαντήσεις».

Σε άλλη ερώτηση για το αν θα πρέπει να αναμένονται και άλλες αποκαλύψεις σε ό,τι αφορά τον Τύμβο Καστά, η κ. Περιστέρη ανέφερε ότι «η Αρχαιολογία είναι μαγεία, δεν ξέρουμε το αύριο τι μας επιφυλάσσει» και υπέδειξε ότι για την ώρα αυτό που πρέπει να γίνει είναι αφού το μνημείο συντηρηθεί και στερεωθεί, να μπορέσει να γίνει επισκέψιμο. «Απ` εκεί και πέρα η έρευνα που κάνουμε με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για την επισκόπηση του χώρου μας έχει δώσει και κάποια άλλα σημεία στον περίβολο τα οποία μελλοντικά θα ανασκάψουμε» συμπλήρωσε.

Ερωτηθείσα για το αν υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα σε σχέση με το πότε θα μπορέσει να γίνει επισκέψιμο το μνημείο, η κ. Περιστέρη είπε ότι «αυτό δεν είναι θέμα των αρχαιολόγων αλλά θέμα πολιτικής εξουσίας».

Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει το γεγονός πως η αρχαιολόγος, αναφερόμενη στο νεκρικό θάλαμο αποκάλυψε ότι δίπλα στη θήκη του τάφου, υπάρχει η ειδική διαμόρφωση ενός χώρου με γυαλί με τη μορφή «Π» ώστε να μπορούσαν να μπαίνουν και να βλέπουνε τον χώρο αυτό. Μέσα στον θάλαμο αυτό βρέθηκαν υπολείμματα νεκρικής κλίνης. Στολίδια από κόκκαλο και χρυσά κυκλικά διακοσμητικά με μορφές όπως νύφες.

Η Κατερίνα Περιστέρη αναφέρθηκε και στα χάλκινα νομίσματα που βρέθηκαν στον χώρο της ανασκαφής. «Έχουμε νομίσματα χάλκινα του Αλέξανδρου του Γ' (336-323 π.Χ.) από την Αμφίπολη και φέρουν το μονόγραμμα του Αλέξανδρου. Βρέθηκαν επίσης νομίσματα Κασσάνδρου (319-317 π.Χ.) και είναι σε πολύ καλή κατάσταση καθώς και χάλκινα νομίσματα των Αμφιπολιτών».

Σε ερώτηση για το αν το έντονο ενδιαφέρον της κοινής γνώμης και των ΜΜΕ κατά τη διάρκεια της ανασκαφής βοήθησε ή δυσκόλεψε την ανασκαφή, η κ. Περιστέρη απάντησε ότι «δεν είναι οι αρχαιολόγοι για να κρύβονται στα μουσεία, στον εαυτό τους ή για να κρύβουν τα ευρήματα που ανακαλύπτουν», προσθέτοντας ότι «θα πρέπει να είμαστε κοινωνοί αυτών που έχουμε.Νομίζω είναι κάτι καλό αυτό, δεν είναι κακό» συμπλήρωσε.

Στη σημαντικότητα των ευρημάτων στην Αμφίπολη αναφέρθηκε και ο Αναπληρωτής Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας Θεόδωρος Μαυρογιάννης, κάνοντας λόγο για ένα εκπληκτικό ταφικό μνημείο που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην Αμφίπολη. Να σημειωθεί ότι ο Θ. Μαυρογιάννης ήταν ο μοναδικός καθηγητής που από την αρχή υποστήριζε πως το μνημείο φτιάχτηκε για τον Ηφαιστίωνα, θέμα το οποίο είχε αποκαλύψει το zougla.gr. 

«Ομολογουμένως από την εποχή της ανασκαφής του Μανώλη Ανδρόνικου στη Βεργίνα δεν είχαμε κάτι τέτοιο» είπε. Σημείωσε επίσης πως αυτό το οποίο κατάφερε η κ. Περιστέρη να καταστήσει σαφές σε όλους είναι ότι το μνημείο είναι σημαντικότατο.

«Η ανασκαφή ήταν πάρα πολύ δύσκολη και ήταν εξαιρετική η δουλειά που πραγματοποίησε η Κατερίνα Περιστέρη με τους συνεργάτες της» συμπλήρωσε.

Εξάλλου όπως ανακοίνωσε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου συμφώνησαν με την κ. Περιστέρη όπως βρεθεί ξανά το καλοκαίρι στην Κύπρο για να διδάξει αυτή τη φορά μαθητές Λυκείων και Γυμνασίων που θα συμμετέχουν στο θερινό σχολείο του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Η ανασκαφή της Αμφίπολης θα κλέψει τα φώτα της δημοσιότητας στο Αρχαιολογικό Συνέδριο Θεσσαλονίκης. Οι ανακοινώσεις της διεπιστημονικής ομάδας αποκτούν ένα μοναδικό ενδιαφέρον ενώ κεντρίζουν την περιέργεια αρχαιολόγων, δημοσιογράφων και του κοινού παγκοσμίως.

Η ομάδα της Κατερίνας Περιστέρη θα μιλήσει για τη μεγαλύτερη ανακάλυψη των τελευταίων ετών και τα όσα πει θα κριθούν από την επιστημονική κοινότητα.Τα ευρήματα νέα και παλαιότερα έχουν μελετήσει οι Μιχάλης Λεφαντζής, Δημήτρη Εγγλέζος, Γρηγόρη Τσόκας και Σπύρος Παυλίδης.

29 Ιανουαρίου 2016
http://www.madata.gr/epikairotita/social/465600.html