Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα, ραγιάδες έχεις, μάννα γη, σκυφτούς για το χαράτσι, κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα, των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι…
(Κωστής Παλαμάς)

Κυριακή 17 Ιανουαρίου 2010

Δραγωνιάς (2)


Από την στήλη "Ναυτίλος" του γνωστού σκιτσογράφου ΣΤΑΘΗ στην "Ελευθεροτυπία" αντιγράφω έναν εξαιρετικό σχολιασμό για τα συμβαίνοντα στον πολιτικό θίασο a.k.a. ΣΥΡΙΖΑ

Δ.Ε.Ε.




Επιτέλους! καλά νέα -μετά από πολύ καιρό- απ’ τον ΣΥΡΙΖΑ! Υστερα από μία περίοδο διχόνοιας και ερίδων που ταλάνισαν έως παράλυσης σχεδόν τις συνιστώσες και τη συνισταμένη, βρέθηκε επιτέλους ο κοινός τόπος, το τίμιο ξύλο, η ιερά σινδόνη που μπόρεσε να τους τυλίξει όλους σε ένα ψήφισμα ενότητας: υπέρ της κυρίας Δραγώνα! Θαύμα-θαύμα!
Και διαφωνώ απολύτως με το πνεύμα εφημερίδων όπως το «Εθνος», που παίρνει το πράγμα στο ψιλό γράφοντας: «Αυτό και αν είναι είδηση… Σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε ανακοίνωση στήριξης ενός… κυβερνητικού στελέχους γιατί, όπως υποστηρίζουν, δέχεται επίθεση από ακροδεξιούς κύκλους».
Δεν ξέρω αν στους «ακροδεξιούς κύκλους» ο ΣΥΡΙΖΑ τσουβαλιάζει τον Μίκη Θεοδωράκη για παράδειγμα, ή αν όποιος άλλος έχει κάτι να αντιλέξει στα λεγόμενα από την υφισταμένη της κυρίας Διαμαντοπούλου, κυρία Δραγώνα, πρέπει να ριφθεί στην πυρά ή να κλειστεί σε ψυχιατρείο, αλλά πρέπει να παραδεχθώ, όσον κι αν μου είναι θλιβερά κωμικό, ότι ακόμα κι αν δεν είχε ιδρυθεί ο ΛΑΟΣ, θα έπρεπε να έχει εφευρεθεί, διότι άλλο καλύτερο ελιξίριο για την αποβλάκωση της Αριστεράς δεν θα μπορούσε να ‘χει επινοήσει η άρχουσα τάξη και η νεοταξίτικη σκέψη.
Είναι πλέον θεία μωρία να χαρίζουν κάποιοι αριστεροί την πατρίδα στους ακροδεξιούς εθνικιστές που επανειλημμένως άλλωστε την έχουν προδώσει, και ταυτοχρόνως να συντάσσονται με όλο εκείνο το σύστημα που εξαπολύει την ιδεολογική τρομοκρατία που χρειάζεται η εξουσία για να κυριαρχεί.
Ο εθνικισμός, κύριοι αυτής της αριστεράς, συνδεόταν πάντα με ξένες δυνάμεις. Ο εθνικισμός, κύριοι αυτής της αριστεράς (που είναι ικανή να συκοφαντήσει για εθνικισμό και τη μάνα της) βρίσκεται στην πλευρά που υπηρετεί υπάλληλος η κυρία Δραγώνα.
Παρατράβηξε το αστείο -ούτε καν ανήθικο κι ηλίθιο δεν είναι…

Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2010

Μεταναστευτικό (12)


Από τις ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ μεταφέρω το άρθρο της Ελλης Τριανταφυλλου που δημοσιεύθηκε στις 13-01-2010, καθώς και το άρθρο-καταπέλτη του γνωστού και έγκυρου δημοσιογράφου Σταύρου Λυγερού, που "ξεμπροστιάζει" τα παιδαριώδη επιχειρήματα του ΓΑΠ. Πρόκειται για προβληματισμούς που αντανακλούν τις ανησυχίες και επιφυλάξεις της συντριπτικής πλειοψηφίας των νεοελλήνων για την επιβολή ενός Νόμου, ο οποίος υπαγορεύθηκε, ως φαίνεται, στην κυβέρνηση από περίεργους κύκλους και παρασκηνιακά κέντρα αποφάσεων. Έναν Νόμο γραμμένο "στο γόνατο" από άσχετους ερασιτέχνες ΜΚΟ ή πονηρούς γραφειοκράτες, αδιάφορο, οι οποίοι συγχέουν σκόπιμα υπηκοότητα με ιθαγένεια (εθνικότητα) και με άγνωστες επιδιώξεις.
Εκείνο όμως που είναι πολύ γνωστό και βέβαιο είναι οι κατακλυσμικές επιπτώσεις που θα έχει στην πολιτιστική, κοινωνική, δημογραφική και οικονομική διάρθρωση της χώρας δρώντας ως μαγνήτης για την επιτάχυνση της λαθρομετανάστευσης και την οριστική αλλοίωση της φυσιογνωμίας της χώρας σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Το τραγικό στην όλη υπόθεση είναι ότι η μεθόδευση γίνεται για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους! Η Ελλάδα του Κωστάκη και του Γιωργάκη. Ας προσέχαμε...
Δ.Ε.Ε.
*
*
H ιθαγένεια των μεταναστών
Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη να δώσει το πράσινο φως για τη χορήγηση ιθαγένειας στα παιδιά των μεταναστών που διαβιούν νόμιμα στη χώρα. Ανεξάρτητα από την οπτική γωνία που ο καθένας αντιμετωπίζει το θέμα, υπάρχουν κάποια ζητήματα που μένει να απαντηθούν. Πρώτα απ’ όλα, ποια είναι η τελική στόχευση της κυβερνητικής πρωτοβουλίας και πόσο καλά μελετημένη είναι στις κρίσιμες λεπτομέρειές της. Και δεύτερον, πόσο σφαιρικά και σε βάθος χρόνου αντιμετωπίζει το μεταναστευτικό ζήτημα, το οποίο για τη χώρα μας είναι εξαιρετικά κρίσιμο.
Για παράδειγμα, στο ξεκίνημα ανάληψης της πρωτοβουλίας της, η κυβέρνηση έχει εικόνα πόσοι, έστω περίπου πόσοι, είναι οι πολίτες άλλων χωρών που διαμένουν στη χώρα νομίμως και πόσοι παρανόμως; Πώς είναι κατανεμημένοι στην επικράτεια; Πώς ζουν; Πόσοι εργάζονται και πόσοι από αυτούς πληρώνουν φόρους; Πόσα παιδιά μεταναστών πηγαίνουν στο σχολείο και πόσα όχι; Ποια είναι η κατάσταση της γενικής τους υγείας;
Επισήμως, ουδείς εκ των αρμοδίων -σήμερα ή κατά το παρελθόν- είναι σε θέση να δώσει ακριβή στοιχεία. Ανεπισήμως, κάποιες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των νομίμων και παρανόμων μεταναστών στη χώρα μας περίπου στο 12% του συνολικού αριθμού, δηλαδή στα ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες ανθρώπους. Αλλοι, ανεβάζουν τον αριθμό αυτό κατά περίπου 300.000 ανθρώπους, ενώ υπάρχουν και ορισμένοι που επιμένουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο πιεστική και ότι το σύνολο των μεταναστών που βρίσκονται επί ελληνικού εδάφους φτάνει τα 1,8 εκατομμύρια. Οπως και να έχει, μια βόλτα στο κέντρο της Αθήνας και τις γειτονιές της είναι αρκετή για να καταλάβει κανείς ότι ο αριθμός όλο και αυξάνεται. Τόσο που όσοι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ασχολούνται με το θέμα, συμφωνούν ότι στις μέρες μας περίπου ένα στα πέντε παιδιά στην Ελλάδα γεννιέται από ξένη μητέρα. Αλλωστε, οι μετανάστες έχουν σαφώς μεγαλύτερες επιδόσεις στις γεννήσεις από τον εγχώριο πληθυσμό.
Το δεύτερο ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί μέχρι στιγμής από την κυβέρνηση -που έχει και την πρωτοβουλία των κινήσεων- είναι ποια η στόχευση της πρωτοβουλίας που αναλαμβάνει. Διότι αν δεν αποσαφηνιστεί αυτή, δεν μπορεί να καλυφθεί το επόμενο κρίσιμο ερώτημα "πόσοι νόμιμοι μετανάστες θα πρέπει να εισέρχονται στη χώρα και τι είδους μετανάστες θα πρέπει να λαμβάνουν την άδεια εισόδου και εργασίας". Και αυτή η παράμετρος είναι εξίσου κρίσιμη με τη χορήγηση της ιθαγένειας.
Κατά γενική παραδοχή, από το 1990 μέχρι σήμερα, η μετανάστευση προς την Ελλάδα δεν υπήρξε το αποτέλεσμα μιας συνειδητής πολιτικής επιλογής, αλλά η αδυναμία φύλαξης των συνόρων και η μετέπειτα αδυναμία εφαρμογής μιας πολιτικής συστηματικής αποτροπής και επαναπατρισμού των παράνομων μεταναστών.
Οι εκ των υστέρων νομιμοποιήσεις, τόσο το 1998 όσο και το 2001, το 2005 και το 2007 επίσης δεν έγιναν στη βάση ενός ευρύτερου σχεδιασμού, με μοναδικό αποτέλεσμα, να παρακινηθούν και άλλοι μετανάστες να εισέλθουν παράνομα στη χώρα με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή και εκείνοι θα νομιμοποιηθούν. Ολα αυτά, χωρίς ποτέ να συζητηθούν σοβαρά οι εθνικές προτεραιότητες, οι ανάγκες της αγοράς εργασίας, οι δυνατότητες υποδοχής των ανθρώπων αυτών, παροχής υπηρεσιών υγείας, εκπαίδευσης κ. ά. Οι δυνατότητες παροχής, δηλαδή, ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης και κοινωνικής προστασίας.
Η ανάγκη να δοθεί η ελληνική ιθαγένεια σε παιδιά ξένης καταγωγής που γεννιούνται εδώ, την οποία προκρίνει η κυβέρνηση, δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί. Παραμένουν, ωστόσο, πολλά ερωτήματα αναπάντητα. Πέραν των παιδιών αυτών, πόσους αφορά αυτή η απόφαση; Με τι κριτήρια θα προσδιοριστούν οι «μακροχρόνια παραμένοντες» στη χώρα; Θα υπάρξουν δικλίδες ελέγχου, π. χ. προηγούμενος χρόνος παραμονής των γονέων στη χώρα προκειμένου να δικαιούται το παιδί την ιθαγένεια ή θα μετατραπεί αίφνης η Ελλάδα στον ιδανικό τόπο τοκετού; Υπάρχει σχέδιο ή έστω διαβούλευση για την πολιτική που θα οδηγήσει σε ουσιαστική ενσωμάτωση των νόμιμων μεταναστών στην ελληνική κοινωνία; Και πριν φτάσουμε εκεί... μήπως πρέπει να προηγηθεί η επίλυση άλλων ζητημάτων, όπως εκείνα της παράνομης μαζικής εισόδου, της απέλασης, των συνθηκών διαμονής και διαβίωσης κ. λπ.;
*
*
Μία διάτρητη απάντηση
του Σταύρου Λυγερού
Όταν προχθές ρωτήθηκε για την παράνομη μετανάστευση, ο πρωθυπουργός απάντησε με ένα κράμα ιδεολογικής εμμονής και φτηνής προπαγάνδας. Δήλωσε ότι η κυβέρνηση Σημίτη έβαλε «μία πρώτη τάξη». Οι πολίτες γνωρίζουν εάν οι μαζικές νομιμοποιήσεις των κυβερνήσεων Σημίτη και Καραμανλή έβαλαν τάξη ή όχι. Κατηγόρησε, επίσης, τη Ν.Δ. ότι δεν επέβαλε το ελληνοτουρκικό σύμφωνο για την επαναπροώθηση. Η αλήθεια είναι ότι η Άγκυρα δεν το εφαρμόζει. Έχει δεχθεί λίγους πίσω και διευκολύνει όσους προσπαθούν να εισέλθουν παρανόμως στην Ελλάδα. Την ίδια τακτική ακολουθεί και επί κυβέρνησης Παπανδρέου. Αλλαγή θα υπάρξει μόνο εάν οι Τούρκοι υποχρεωθούν να συνάψουν συμφωνία επαναπροώθησης με την Ε.Ε.
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι τώρα ελέγχονται τα σύνορα. Η αλήθεια είναι ότι η ροή της παράνομης μετανάστευσης δεν έχει συρρικνωθεί και είναι δύσκολο να συρρικνωθεί. Ακόμα και όταν το Λιμενικό εντοπίζει πλοιάρια συνήθως υποχρεώνεται να κάνει επιχείρηση διάσωσης και να μεταφέρει τους παρανόμως εισελθόντες σε ελληνικό έδαφος. Ο πρωθυπουργός είπε ότι ο ισχύων Κώδικας Ιθαγένειας «είναι χωρίς κανόνες, είναι πολύ χαλαρός, είναι αυθαίρετος, είναι χωρίς ουσιαστικές προϋποθέσεις». Τίποτε από αυτά δεν είναι αλήθεια. Προφανώς τον θεωρεί αυστηρό και γι’ αυτό προωθεί το νομοσχέδιο που προβλέπει ότι η Ελλάδα θα παραχωρεί ιθαγένεια πολύ πιο εύκολα από τη συντριπτική πλειοψηφία των χωρών-μελών της Ε.Ε. Δεν τον απασχολεί ότι έτσι αναπόφευκτα θα τροφοδοτηθούν οι ροές παράνομης μετανάστευσης.
Αντί να απαντήσει στη συγκεκριμένη κριτική Σαμαρά, ο πρωθυπουργός τον κατηγόρησε για «ακροδεξιά αντίληψη». Η ιδεολογική τρομοκρατία υποδηλώνει βαθύτατα αντιδημοκρατική νοοτροπία. Εν προκειμένω γίνεται και πολιτικό μπούμερανγκ.
Ο πρωθυπουργός είπε ότι το νομοσχέδιο για την παραχώρηση ιθαγένειας «είναι και χρέος απέναντι σε ανθρώπινα δικαιώματα ατόμων που έχουν πια επιλέξει την Ελλάδα ως πατρίδα. Και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπαίνουν σε δημοψηφίσματα».
Αντί να κάνει διάκριση νόμιμων και παράνομων μεταναστών, τους έβαλε σε ένα τσουβάλι, μιλώντας γι’ αυτούς που επέλεξαν την Ελλάδα. Κουβέντα για το δικαίωμα της Ελλάδας (και κάθε κράτους) να επιλέγει ποιους πολιτογραφεί. Πρόκειται για ιδεολόγημα και όχι για παράλειψη. Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα, αλλά ούτε πρωτοετής φοιτητής δεν θα ισχυριζόταν ότι η απόκτηση ιθαγένειας από ένα μετανάστη είναι ανθρώπινο δικαίωμά του.
(Σημ ΔΕΕ: Οι επισημάνσεις δικές μου)

Μυθολογίας επιστήμη

Πριν από ένα μήνα είχε αναρτηθεί ένα κείμενο με τον τίτλο Ο ευτελισμός της Μυθολογίας (3) αναφερόμενο στην κακοποίηση της ελληνικής μυθολογίας από διαφόρους μη-συμβατικούς αερολόγους. Για το ευρύτερο θέμα της σωστής προσέγγισης της μυθολογίας και των μύθων, υπάρχει ένα σχετικό άρθρο της κας Μάρσια Σφακιανού στην αξιόλογη και ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα http://www.pneuma.gr/myght.htm που έκρινα σκόπιμο να το αναρτήσω και στο παρόν ιστολόγιο.
Δ.Ε.Ε.

Μυθολογίας επιστήμη
Μερικές σκέψεις για τους μύθους των προγόνων μας

Μύθος. Αναπόσπαστο κομμάτι της παράδοσης όλων των πολιτισμών. Σκιαγραφεί πάντα τον τρόπο σκέψης ενός λαού, ταυτόχρονα με τα ήθη, τα έθιμα, την λατρεία του, τις συνήθειες, τους φόβους του, τις ελπίδες του.Αφορμή αυτών των σκέψεων είναι ένα δώρο, που κάποτε μου χάρισε αγαπημένο πρόσωπο. Ένα βιβλίο, όμορφα δεμένο, που κάνει λόγο για τους μύθους της αρχαίας Αιγύπτου. Μια αφιέρωση χειρόγραφη στη πρώτη σελίδα του έγραφε: «επειδή η ιστορία και η αρχαιολογία στην εμβρυακή της φάση ήταν ένα γλυκό, όμορφο παραμύθι…»
Έτσι λοιπόν, με βάση αυτή την όμορφη αφιέρωση, άρχισα να σκέφτομαι γι’ αυτό το τόσο σπουδαίο ανθρώπινο δημιούργημα. Γεννήθηκε μαζί με την ανθρώπινη σκέψη, την λατρεία, την τέχνη και τον πολιτισμό. Εκφράζει πάντα την ανάγκη των ανθρώπων να εκδηλώσουν τα συναισθήματά τους, να μοιραστούν μια στιγμή χαλάρωσης, να επικοινωνήσουν. Πιθανότατα οι πρόγονοί μας μαζεύονταν γύρω από τη φωτιά και διηγούνταν μύθους, παρακινημένοι από την ίδια ανάγκη που ωθεί σήμερα τη γιαγιά να κοιμίζει τα εγγόνια με τον ίδιο ακριβώς τρόπο… Και κάτι τέτοιο είναι πράγματι συναρπαστικό, διότι μας δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε ότι οι ανθρώπινες ανάγκες, η ανθρώπινη σκέψη, δεν αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, αλλά μεταφέρονται, θα λέγαμε, γονιδιακά από πατέρα σε γιο, από μητέρα σε κόρη.
Φυσικά όλοι θα συμφωνήσετε μαζί μου σε κάτι. Οι μύθοι και οι θρύλοι δεν έχουν ιστορική και αρχαιολογική βάση και λογική. Τα περιστατικά για τα οποία κάνουν λόγο δεν αποδεικνύονται πάντα με πρακτική ή πειραματική μορφή. Οι μελετητές και οι επιστήμονες απλά κάνουν εικασίες με βάση τους μύθους και τους θρύλους.Τον Ηρόδοτο τον αποκαλούμε σήμερα «πατέρα της Ιστορίας», αλλά γνωρίζουμε ότι το έργο του περιέχει πολλές αληθείς ιστορικά πληροφορίες αναμεμειγμένες με μυθικά στοιχεία. Συνεπώς, κατά τη γνώμη μου, ο μύθος αυτός καθεαυτός δεν είναι έγκυρο ιστορικό ή αρχαιολογικό στοιχείο, διότι δεν παρέχει χειροπιαστές αποδείξεις. Αντίθετα όμως, είναι απαράδεκτο να τον αγνοούμε. Θα πρέπει πάντα να τον χρησιμοποιούμε ως αφετηρία και ως κίνητρο στις μελέτες και διεργασίες της επιστήμης μας. Ας μην ξεχνάμε, για παράδειγμα, ότι η Τροία ήρθε στην επιφάνεια της γης από την αρχαιολογική σκαπάνη, έχοντας ως εναρκτήριο κίνητρο της έρευνας μια σειρά από μύθους.
Η διάκριση του μύθου γίνεται με βάση τα διάφορα φιλολογικά κριτήρια. Έτσι, διακρίνεται ο μύθος από τον θρύλο, την λαϊκή παράδοση, την ιστορία. Ο μύθος είναι προϊόν της ανθρώπινης φαντασίας και είναι καθαρά λειτουργικός. Γεννιέται πάντα για μία συγκεκριμένη κατάσταση και με σκοπό να επενεργήσει κατά έναν ορισμένο τρόπο. Γι αυτό και η σωστή ερώτηση δεν είναι αν «ο μύθος είναι αληθινός» αλλά «για ποιον σκοπό αυτός δημιουργήθηκε».Στις ημέρες μας καταφθάνει στους μελετητές σχετική αφθονία μύθων, από το παρελθόν μας. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται μόνο στο ελληνικό παρελθόν, αλλά και σε όλους τους πολιτισμούς. Έτσι η «μυθολογία» έχει αναχθεί σε επιστήμη. Αν εξετάσουμε τους μύθους του παρελθόντος από την «λειτουργική» τους πλευρά, μπορούμε να τους διακρίνουμε στις εξής κατηγορίες:

Ο τελετουργικός μύθος.Τα κείμενα από τα οποία αντλούν οι ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι την γνώση τους συνηθέστατα προέρχονται από ναούς. Κατά τον ίδιο τρόπο, πολλοί μύθοι και θρύλοι έχουν καταγραφεί και φυλάσσονται ως πολύτιμα αρχεία αρχαίων ναών και φυσικά μεταγενέστερων μοναστηριών. Οι δραστηριότητες αυτές πάντα διαιωνίζονταν από πολυάριθμους ιερείς των εκάστοτε λατρειών και πολιτισμών. Έτσι, οι τελετουργικοί μύθοι, τους οποίους επί της παρούσης σχολιάζω, έχουν όλοι τους κάτι κοινό: συσχετίζονται πάντα με μία λατρευτική τελετουργική ενέργεια και συχνότατα συνοδεύονται από ομιλίες, ψαλμωδίες και επωδούς. Μία δόση «μαγείας» και «προφητείας» συμπεριλαμβάνεται πάντα σε αυτούς τους μύθους. Η μαγεία εκφράζεται με την επανάληψη της επωδού ή του ψαλμού, σε συνδυασμό άλλοτε με σωματικές δοκιμασίες (χορό, δράμα, κίνηση, σωματικές κακουχίες κ.α.). Σαν παράδειγμα σας παραθέτω τα χορευτικά των στροβιλιζόμενων δερβίσηδων ή τις προσευχές για την κατασκευή των κομποσκοινιών από τους μοναχούς, κάθε κόμπος και μια προσευχή για λύτρωση από μία ανθρώπινη αμαρτία.
Οι αρχαίοι έλληνες, ακόμα ένα ποιο οικείο για όλους μας παράδειγμα, ταύτιζαν το τελετουργικό με το «δρώμενον», δηλαδή το μέρος της δράσης, και το τελευταίο το ξεχώριζαν από το «ομιλούμενον», δηλαδή από τον μύθο. Μύθο και δράση τα συναντάμε μαζί στο δράμα. Ο μύθος αφηγείται μία ιστορία, διαμορφώνει μία πλοκή. Οι μαγικές λέξεις συχνότατα συντελούν στην πορεία αυτής της πλοκής και στη λύση, την κάθαρση. Συνεπώς, στις προγονικές μας κοινωνίες, η ιστορική αλήθεια ενός μύθου ήταν κάποτε άσχετη με την ιστορική πορεία των πολιτισμών, με την έννοια ότι επί μακρών κάποιοι πολιτισμοί δεν ένιωθαν την ανάγκη να αναπτύξουν «ιστορικότητα», δεν αισθάνονταν την ανάγκη για ιστορία. Αντίθετα, αυτοί οι παλαιοί πολιτισμοί αισθάνονταν πάντα την ανάγκη για «μυθολογία», την ανάγκη για την δημιουργία του μύθου, που πηγάζει από το φανταστικό ή από το καθημερινό βίωμα. Τέλος, θα πρέπει να ειπωθεί ότι οι τελετουργικοί μύθοι ήταν οι αρχαιότεροι μύθοι που δημιούργησε η ανθρώπινη φαντασία και ανάγκη, εφόσον γεννήθηκαν πολύ πρώιμα, μαζί με την λατρεία και την ανάγκη απόδοση τιμών σε θεό ή θεούς.

Ο μύθος της καταγωγής.
Ως προς την λειτουργία του, είναι ένας καθαρά «αιτιολογικός» μύθος, ο οποίος παρέχει φανταστικές ερμηνείες για τη προέλευση κάποιου εθίμου, ονόματος, ή και κάποιου αντικειμένου. Ένα παράδειγμα μας έρχεται από τους Σουμέριους. Ο μύθος για τον θεό Ενλίλ και την αξίνα έχει σκοπό να ερμηνεύσει πως δημιουργήθηκε το εργαλείο με την επέμβαση του θεού.

Ο μύθος του γοήτρου.Ένα άλλο είδος μύθου, διαφορετικό από τα προηγούμενα, είναι αυτό που συσχετίζεται με την γέννηση και τους άθλους ενός λαϊκού ήρωα. Αναφέρεται σε άνθρωπο, είτε σε θεό, όπως το είδος του τελετουργικού μύθου. Σκοπός του είναι να παραθέσει κάτω από ένα πέπλο μυστηρίου και θαυμασμού τα κατορθώματα και τη ζωή ενός ήρωα ή και περισσοτέρων, ή ενός ολόκληρου λαού. Γνωστό μας παράδειγμα από την ελληνική μυθολογία είναι η Οδύσσεια και η Ιλιάδα του Ομήρου, η οι μύθοι του Ηρακλή. Αν προχωρήσουμε λίγο στην πορεία του χρόνου, ακόμα και η χριστιανική λατρεία είναι πλούσια σε τέτοιους μύθους. Αναλογιστείτε τους μύθους για τον Σαμψών και τον Μωυσή. Οι μύθοι αυτής της κατηγορίας, τέλος, συχνότατα αναφέρονται και στον τόπο διαμονής των θεών, ή και στη γέννηση μιας πόλης (π.χ. ο μύθος για την γέννηση της Τροίας). Σκοπός τους όμως είναι πάντοτε ο εκθειασμός του τιμώμενου προσώπου ή προσώπων.

Ο μύθος της διδαχής.Είναι ο μύθος που διδάσκει, που δίνει μαθήματα ζωής. Ο Ησίοδος και ο Αίσωπος καλλιέργησαν αυτό το μυθολογικό είδος, που ψυχαγωγεί και συνάμα προβάλει τις ηθικές αρχές, τις αρετές και τα «πρέπει» μιας κοινωνίας.

Τέλος, ο εσχατολογικός μύθος.
Σε αυτόν γίνεται πάντα λόγος για το καταστροφικό τέλος του παρόντος κόσμου. Οι προφητείες αρέσκονται πάντα να παρουσιάζουν ότι η «σωτηρία» πρέπει να φτάσει στην τελείωσή της μέσω της αποφασιστικής θεϊκής παρεμβάσεως. Ο γνωστός μας μύθος για τον κατακλυσμό αποτελεί συχνότατο πολιτισμικό στοιχείο πολλών λατρειών και πολιτισμών. Η εσχατολογική χρήση του μύθου κορυφώνεται, για παράδειγμα, σε ένα επίσης γνωστό μας παράδειγμα, την Αποκάλυψη του Ιωάννου.Το είδος αυτό βασίζεται σε μανιχαϊστικές ιδέες, και κυρίως στην αιώνια πάλη του καλού και του κακού. Βασίζεται επίσης στην διαρκή φοβία και αγωνία του ανθρώπου, ότι ο κόσμος που κάποτε του χάρισαν οι θεοί του, μία μέρα θα καταστραφεί από το χέρι των ίδιων των δημιουργών των πάντων. Κι εδώ ο μύθος γίνεται σύμβολο ο ίδιος. Γίνεται δηλαδή προφητεία που χρησιμοποιεί μυστικιστικά σύμβολα, σύμβολα που απαιτούν τις κατά καιρούς ερμηνείες των εκάστοτε ειδικών.

Ο μύθος του φανταστικού.
Είναι ο μύθος της παραίσθησης, όπως θα μπορούσαμε να τον αποκαλέσουμε διαφορετικά. Αποκυήματα της φαντασίας του δημιουργού των μύθων αυτών είναι πάντα τέρατα μη υπαρκτά, γεγονότα μη λογικά, πόλεις φανταστικές, ταξίδια αστρικά… ο,τι μπορεί να προκαλέσει έκπληξη… Ο αρχαίος έλληνας και συγγραφέας Λουκιανός, για παράδειγμα, περιγράφει στην «Αληθινή Ιστορία» του έναν αστρικό πόλεμο μεταξύ των κατοίκων της Σελήνης, του Ηλίου και της Γης.
Συμπερασματικά, ο μύθος γίνεται ιστορία. Διατυπώνεται στην προφορική και στην γραπτή λαϊκή παράδοση και είναι αναπόσπαστο κομμάτι ενός λαού. Ο μύθος γεννιέται, αναπτύσσεται, εξελίσσεται, διαδίδεται και, κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, δεν πεθαίνει. Ίσως αλλοιώνεται, μα δεν χάνεται. Οι μελετητές πάντα αναζητούν την αφετηρία και την πορεία της διάδοσης, ενώ οι μύθοι ταξιδεύουν επάνω σε εμπορικά πλοία και καραβάνια, διασχίζοντας θάλασσες, ερήμους, ολόκληρες ηπείρους. Τέλος, οι μύθοι διαμορφώνουν μια λατρεία, έναν πολιτισμό, μία ιδεολογία, μία γλώσσα και γραφή. Έτσι λοιπόν, οι μύθοι πράγματι γίνονται ιστορία, δεν είναι απλές και τυχαίες αφηγήσεις. Τέλος, ακόμα και στις ημέρες μας δημιουργούνται, κατασκευάζονται μύθοι. Επάνω στα θεμέλια της πανάρχαιης μυθολογίας ιδρύθηκε και εξελίσσεται ως και σήμερα η λογοτεχνία. Ας μην παραλείψουμε όμως την ανάγκη της παρουσίας των μυθολογικών στοιχείων στις επιστήμες. Φιλοσοφία, ιατρική, μαθηματικά και τόσες άλλες επιστήμες ξεκίνησαν μόνο από μια μυθολογική ιδέα…

(Σημ. ΔΕΕ: Οι πισημάνσεις δικές μου)

Παρασκευή 15 Ιανουαρίου 2010

Αϊτή: Τα βάσανα ενός λαού

Αϊτή: Μια πάμπτωχη χώρα που γεννήθηκε από την εξέγερση των μαύρων σκλάβων
a
Η πρώτη δημοκρατία μαύρων του κόσμου, η Αϊτή, (=ορεινή χώρα, στην γλώσσα των αυτοχθόνων ιθαγενών Ταΐνο, που εξαφανίσθηκαν) μοιράζεται το τεράστιο νησί Ισπανιόλα (Hispaniola) της Καραϊβικής, νοτιοανατολικά της Κούβας, στον κόλπο του Μεξικού, μαζί με την Δομινικανή Δημοκρατία. Δημιουργήθηκε το 1804, έπειτα από μια επιτυχή εξέγερση Αφρικανών σκλάβων και κρεολών μιγάδων εναντίον των Γάλλων αποίκων και ήταν η πρώτη χώρα του κόσμου που αναγνώρισε την Ελλάδα, μετά την επανάσταση του 1821. Είναι η μόνη χώρα που γεννήθηκε από εξέγερση σκλάβων. Ο αρχηγός τους, ο Ντεσαλίν, κυβέρνησε δεσποτικά και εξολόθρευσε όλους τους λευκούς.
Η μοίρα της χώρας όμως ήταν να ζήσει, από τότε, βουτηγμένη στο αίμα εμφύλιων συγκρούσεων και στη φτώχεια. Η εσωτερική αστάθεια, οι αιμοσταγείς δικτάτορες και οι φυσικές καταστροφές είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των 204 ετών που υπάρχει η Αϊτή. Οι τυφώνες και οι σεισμοί χτυπάνε αλύπητα τη χώρα. Το ρήγμα που έδωσε τον χθεσινό σεισμό θεωρείται υπεύθυνο για επτά μεγάλους σεισμούς, από το 1618 ως το 1860, δήλωσε ο Χάρλεϊ Μπενζ, της Αμερικανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας, στο Γκόλντεν του Κολοράντο. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, ο σεισμός του 1860, που σάρωσε το Πορτ Ο’ Πρενς, την πρωτεύουσα της χώρας, προκάλεσε και τσουνάμι. Ο μεγαλύτερος σεισμός που έχει καταγραφεί στην περιοχή, τη σύγχρονη εποχή, ήταν το 1946. Είχε μέγεθος 8,1 Ρίχτερ και προκάλεσε τσουνάμι. Οι νεκροί ήταν τότε 1.790. Το επίκεντρο ήταν στη γειτονική Δομινικανή Δημοκρατία.
Η χώρα έμελλε να ζήσει και υπό αμερικανική κατοχή από το 1915 ως το 1934. Όταν αποχώρησαν οι πεζοναύτες, ήρθαν πάλι δικτατορίες. Υπό τις διαταγές του Δομινικανού δικτάτορα Τρουχίλο, το 1937, τουλάχιστον 18.000 Αϊτινοί σφαγιάστηκαν στην Δομινικανή Δημοκρατία από τον στρατό. Από το 1957 ως το 1986 κυβέρνησε τη χώρα η οικογένεια του δικτάτορα Ντυβαλιέ, που ήταν γνωστός ως Παπα-ντοκ (=γιατρός), αλλά αποκαλούμενος Παπα-ντογκ (=σκύλος), λόγω των δολοφονιών (περίπου 30.000), που διέπραξαν οι ελεγχόμενες από τον ίδιο, ομάδες θανάτου, οι διαβόητοι Τοντόν Μακούτ.
Ο πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος της Αϊτής ήταν ο ιερέας Ζαν Μπερτράν Αριστίντ, ο οποίος εξελέγη το 1990, με την ψήφο των φτωχών. Το 1991 ανατράπηκε από τις αμερικάνικες εταιρείες που λυμαίνονται την Αϊτή, επειδή ανέβασε το μεροκάματο από το 1,5 στα 2 δολάρια!!! Ακολούθησε χάος και οι Αϊτινοί στράφηκαν στη θάλασσα, σε μια ομαδική έξοδο προς τη Φλόριντα. Το 1994, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον έστειλε 20.000 στρατιώτες για να αποκαταστήσουν τον Αριστίντ στην εξουσία. Την επόμενη χρονιά όμως αποχώρησε και επανεξελέγη το 2000. Η δεύτερη θητεία του σημαδεύτηκε από καταγγελίες για διαφθορά. Το 2004 ο Αριστίντ ανατράπηκε από νέο πραξικόπημα παραστρατιωτικών μονάδων. Ο Μπονιφάς Αλεξάντρ κυβέρνησε προσωρινά έως ότου, τον Φεβρουάριο του 2006, πρόεδρος εξελέγη, για δεύτερη φορά, ο Ρενέ Πρεβάλ, που πρόσκειται στον Αριστίντ και ο οποίος είχε διατελέσει πρώτη φορά πρόεδρος στο διάστημα 1995-2000.
Η Αϊτή είναι η πιο φτωχή χώρα της αμερικανικής ηπείρου. Έχει 9 εκατ. πληθυσμό, πάνω από το 50% του οποίου ζει με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Το 78% του πληθυσμού ζει με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα. Στην πραγματικότητα, η Αϊτή ζει με την εξωτερική βοήθεια.

Τετάρτη 13 Ιανουαρίου 2010

Μίκης Θεοδωράκης: Επιστολή προς Δραγώνα

Επιστολή-οδοστρωτήρα
(πηγή: Περιοδικό Ρεσάλτο http://resaltomag.gr/forum/viewtopic.php?t=4079) που ισοπεδώνει τις εθνομηδενιστικές μεθοδεύσεις των γνωστών κύκλων που προωθούν αστέρες τύπου Δραγώνα, Φραγκουδάκη, Ρεπούση, Κουλούρη κ.λπ. έδωσε στην δημοσιότητα ο Μίκης Θεοδωράκης, απαντώντας στην γνωστή κυρία του "Παιδείας", η οποία είχε το θράσος να στείλει επιστολή (βλ. Αλληλογραφία Μίκη Θεοδωράκη και Θάλειας Δραγώνας) και τα βιβλία της στον μεγάλο μουσικοσυνθέτη, ζητώντας να την υπερασπιστεί που την κακολογούνε! Πιστεύω ότι το κείμενο της επιστολής του Μίκη, λόγω των γενικότερων τοποθετήσεων που περιέχει πρέπει να διαδοθεί με κάθε μέσον, μια και η συμμορία που ελέγχει τα ΜΜΕ τον έχει αποκλείσει από την δημοσιότητα.
Δ.Ε.Ε.

Προς την κ. Θάλεια Δραγώνα
Καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην προσχολική ηλικία του Εθνικού και Καποδστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Ναυαρίνου 13, 10680 Αθήνα
Αθήνα, 10.1.2010
Αγαπητή κυρία Δραγώνα,
Έλαβα την επιστολή και τα βιβλία σας και σας ευχαριστώ. Διάβασα επίσης στο «Βήμα» και τα «Νέα» τις συνεντεύξεις σας, οι οποίες όμως κινούνται μονάχα γύρω από δυο-τρεις φράσεις που σας αποδόθηκαν εδώ και πολύ καιρό, για να διαψευσθούν ύστερα από μεγάλη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Οι συνεντεύξεις αυτές και η μεγάλη προβολή τους (σε συνδυασμό με την φίμωση των αντιθέτων απόψεων) δεν πετυχαίνουν τίποτε άλλο παρά να αποκαλύπτουν στον ελληνικό λαό τους πανίσχυρους φίλους σας στα ΜΜΕ αποδεικνύοντας το εύρος και τα ερείσματα αλλά και τον συντονισμό της προσπάθειας που εξυφαίνεται με στόχο την αλλοίωση της εθνικής-ελληνικής μας ταυτότητας. Καθώς και τον τρόμο που δημιουργεί η αυξανόμενη παλλαϊκή αντίδραση στις απόψεις σας, που ακυρώνει την αρχική σας προσπάθεια να εκμεταλλευθείτε την αντίδραση του κ. Καρατζαφέρη βαφτίζοντας όσους διαφωνούν «ακροδεξιούς». Τρόμος που φτάνει σε σημείο να προκαλεί συμπτώματα της «Λύσσας-Σόρος» σε υποταχτικούς κονδυλοφόρους όπως σ’ αυτόν τον δυστυχή κ. Χάρη σε σημερινό (9.1.10) ένθετο αθηναϊκής εφημερίδας.
Επειδή τυχαίνει να είμαι ένας από τους πρωτεργάτες αυτής της εκστρατείας για την ενημέρωση του ελληνικού λαού με ρίζες βαθειές στην αληθινή ελληνική Αριστερά από την εποχή του ΕΑΜ, θα ήμουν ο τελευταίος που θα επέτρεπα στον οποιονδήποτε να καπηλευτεί την λέξη και την έννοια «πατρίδα». Το ΕΑΜ και το τότε ΚΚΕ κατέκτησε την εμπιστοσύνη του 70% του λαού μας για την πίστη του και τους αγώνες του για τη Λευτεριά της ελληνικής πατρίδας και την αναγέννηση του ελληνικού έθνους. Με την πεποίθηση ότι υπηρετούμε τα ιδεώδη των Ελλήνων για την ελευθερία και την δημοκρατία από τα βάθη των αιώνων και φτάνοντας ως το «Ελευθερία ή θάνατος» του Κολοκοτρώνη, ορθώσαμε το ανάστημά μας και αναμετρηθήκαμε με το όπλο στο χέρι, με την πιο φονική δύναμη που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα: την χιτλερική Βέρμαχτ, τα ναζιστικά Ες-Ες και την Γκεστάπο, με αμέτρητες θυσίες σε αίμα, βασανισμούς και διώξεις. Ενώ παράλληλα και μέσα σ’ εκείνες τις σκληρές συνθήκες τιμούσαμε και τρεφόμαστε με τον ελληνικό πολιτισμό για τον οποίο είμαστε περήφανοι και συγχρόνως οραματιζόμαστε τη μελλοντική κοινωνία της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης και της «πανανθρώπινης λευτεριάς».
Αυτή υπήρξε ως σήμερα η γνήσια και μοναδική Αριστερά, όπου οι λέξεις «έθνος» και «πατρίδα» ήταν για μας δόξα και τιμή και όχι ντροπή όπως τις κατάντησαν χτες και σήμερα ορισμένα γκρουπούσκουλα και ομάδες «διανοουμένων» που στο όνομα της Αριστεράς ντροπιάζουν με τις «ιδέες» και τα καμώματά τους, τους αγώνες και τις θυσίες μας, ενώ δηλητηριάζουν την ανύποπτη νεολαία μας, που η νικήτρια και θριαμβεύουσα ακόμα και σήμερα εθνικοφροσύνη κρατάει στα σκοτάδια, έχοντας καταδικάσει σε λήθη τη σύγχρονη ιστορία μας.
Όμως η ακτινοβολία εκείνων των ηρωικών χρόνων αψηφώντας όλα τα εμπόδια εξακολουθεί να εμπνέει το λαό μας, γι’ αυτό και η αντίθεση στην συστηματική απόπειρα που επιχειρείται εδώ και καιρό με στόχο την ουσιαστική ανατροπή της ελληνικής ιστορίας, είναι καθολική και δεν συνδέεται με την α΄ ή την β΄ πολιτική παράταξη αλλά με το σύνολο των Ελλήνων, που γαλουχήθηκε με μια συγκεκριμένη και βαθειά ριζωμένη άποψη για το τι είναι πατρίδα, τι είναι Ελλάδα, τι είναι ιστορία, τι είναι ελληνικός λαός και ελληνικό έθνος. Κι ακόμα γνωρίζει καλά -γιατί τα βιώνει, ποια είναι τα βασικά ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία που μας διέπλασαν από το ΄21 έως σήμερα.
Αρνούμενοι και κατεδαφίζοντας όλα αυτά που μας έκαναν αυτούς που είμαστε χτες, προχτές και σήμερα, με το πρόσχημα μιας δήθεν επιστημονικής αναθεώρησης της ιστορικής πραγματικότητας, όπως αποδεικνύεται σε κάθε σελίδα του βιβλίου σας «Τι είν’ η Πατρίδα μας;» στην ουσία αμφισβητείτε ο,τιδήποτε θετικό έπραξε ο λαός αυτός σε όλους τους τομείς του εθνικού μας βίου κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων. Με το βιβλίο σας αποδομείτε τις ιδέες, πεποιθήσεις, τα «πιστεύω», σε σχέση με το ελληνικό έθνος και τις ρίζες του, δηλαδή όλα αυτά που ενέπνευσαν και παρακίνησαν τον λαό μας. Όμως αν στις αρχές του 19ου αιώνα δεν υπήρχαν οι ιδέες για τη συνέχεια του ελληνικού έθνους και όλα τα «πιστεύω» που εσείς σήμερα απορρίπτετε ως άνευ ουσιαστικού περιεχομένου και εκτός ιστορικής πραγματικότητας, τότε δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν η Επανάσταση του ΄21, το κίνημα του Φιλελληνισμού, το δημοκρατικό κίνημα του Μακρυγιάννη, η αποπομπή του Όθωνα, οι Βαλκανικοί πόλεμοι, η Εθνική Αντίσταση. Δεν θα υπήρχε ο Άρης Βελουχιώτης. Και όχι μονάχα αυτός, γιατί σύμφωνα με κείνα που επιχειρείτε να διδαχθούν τα παιδιά μας, δεν θα υπήρχε ούτε ένας αντάρτης, μιας και ΟΛΟΙ πήραν τα όπλα για την Ελλάδα και την Πατρίδα. Ενώ αν είχαν τα μυαλά τα δικά σας, δηλαδή εξέταζαν το «επιστημονικώς ορθόν», θα τα βρίσκανε μια χαρά με τους Γερμανούς που εξ άλλου το μόνο που ζητούσαν από μας ήταν να τους παραχωρήσουμε την άδεια χρήσης των λιμανιών και των αεροδρομίων μας. Κατά τον ίδιο τρόπο δεν θα υπήρχαν οι δημοκρατικοί αγώνες και η Αντίσταση κατά της χούντας. Δεν θα υπήρχαν ο Σολωμός, ο Κάλβος, ο Παλαμάς, ο Καβάφης, ο Καλομοίρης,ο Καζαντζάκης, o Σικελιανός, ο Σεφέρης, ο Ρίτσος, ο Τσαρούχης, ο Ελύτης, ο Χατζιδάκις, ο Εγγονόπουλος,ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, ο Παρθένης, ο Καμπανέλλης, ο Γεωργουσόπουλος, ο Κουν, ο Μινωτής, ο Κακογιάννης, ο Αγγελόπουλος. Όπως δεν θα υπήρχαν οι διανοητές, οι φιλόσοφοι, οι μεγάλοι πολιτικοί ηγέτες από τον Τρικούπη και τον Βενιζέλο ως τον Καραμανλή και τον Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν θα υπήρχαν τα μεγάλα κινήματα όπως των δημοτικιστών και των φοιτητών. Δεν θα υπήρχε το κίνημα για την Κύπρο ούτε οι εκδηλώσεις αλληλεγγύης προς τα σημερινά θύματα του επιθετικού ιμπεριαλισμού, την Γιουγκοσλαυία, την Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Και δεν θα συνέβαιναν προ παντός εκείνες οι πράξεις, που αποδεικνύουν την ιδιαιτερότητα του λαού μας, που τόσο επίμονα σαρκάζετε, όπως το ΟΧΙ το 1940 και η μάχη της Κρήτης, καθώς και το ότι ανάμεσα σε όλους τους ευρωπαίους, μονάχα η Ελλάδα αρνήθηκε να ντύσει τα παιδιά της με την στολή της Βέρμαχτ και να τα στείλει στο ανατολικό μέτωπο. Χάρη στις μοναδικές μέσα στην κατεχόμενη Ευρώπη παλλαϊκές διαδηλώσεις στο κέντρο της Αθήνας με χιλιάδες νεκρούς, τραυματίες και εκτοπισμένους σε στρατόπεδα θανάτου. Κι αυτό γιατί οι εθνικοί και δημοκρατικοί μας αγώνες, καθώς και τα πνευματικά έργα και οι πολιτικές πράξεις των προσώπων αυτών, διαπνέονταν από την πεποίθηση ότι η σύγχρονη Ελλάδα έχει επηρεαστεί βαθειά από μια βαρειά κληρονομιά, απέναντι στην οποία θα πρέπει να φανούμε δημιουργικά αντάξιοι.
Για όλα αυτά έχετε να πείτε μια μόνο λέξη: εθνοκεντρισμός, δηλαδή ότι είναι ασυγχώρητη υπερηφάνεια για ένα λαό να θαυμάζει τα επιτεύγματά του, φτάνοντας στο σημείο να προτείνετε να εκλείψει από τα σχολικά βιβλία, γιατί αυτό επιτάσσει η σύγχρονη επιστήμη για την αναθεώρηση της ιστορίας. Με άλλα λόγια επιχειρείτε έναν γενικευμένο ευνουχισμό σε ό,τι πολυτιμότερο και πιο ελληνικό πέτυχε ο λαός μας έως τώρα, με τελικό αποτέλεσμα την μετατροπή μας σε έναν άλλο λαό, προσαρμοσμένο στις συνταγές του καμουφλαρισμένου αφελληνισμού, που κοσμούν κάθε σελίδα του εν λόγω βιβλίου σας. Κι αυτό γιατί διαφωνείτε με την ύπαρξη και την αξία των βασικών πυλώνων πάνω στους οποίους στηρίχθηκαν οι ιδέες, οι πράξεις, οι αγώνες, οι θυσίες και τα έργα, πνευματικά και άλλα. Βαφτίζετε εθνοκεντρισμό την ξεχωριστή πίστη, ακόμα και θαυμασμό που μπορεί να έχει ένας λαός για την ιστορία και τον εαυτό του. Τις ξένες επεμβάσεις, που αλλοίωσαν την εθνική μας ζωή, τις θεωρείτε σχεδόν ανύπαρκτες και πρόσχημα για να καλύψουμε τις δικές μας -υπαρκτές βεβαίως- αδυναμίες. Την ιδιαιτερότητα των αγώνων μας, ειδικά στον β΄ παγκόσμιο πόλεμο την αποκαλείτε σωβινισμό, πράξη εχθρική προς τους άλλους και την θεωρείτε γενεσιουργό αιτία ξενοφοβίας. Την υπερηφάνεια μας για τα κατορθώματα των αρχαίων Ελλήνων την βαφτίζετε στείρο εθνικισμό και ιστορική αυταπάτη. Δηλαδή θέλετε σώνει και καλά να αποδείξετε ότι κακώς πιστεύαμε ως τώρα όσα πιστεύαμε για την καταγωγή, τις παραδόσεις, την ιστορία και τον πολιτισμό μας, πράξη που στην ιατρική επιστήμη ονομάζεται «ευνουχισμός». Και οχυρωμένη πίσω από ηχηρά ονόματα ξένων επιστημόνων βαλθήκατε με την βοήθεια ισχυρών πολιτικών και οικονομικών κύκλων, μιας και είναι πολύ δύσκολο να ευνουχίσετε έναν ολόκληρο λαό κατεδαφίζοντας τα σύμβολα και τους μύθους του, να ξεκινήσετε το θεάρεστο έργο σας από τα τρυφερά και ανύποπτα παιδιά μας. Όπως το επιχείρησε χθες η φίλη σας κ. Ρεπούση -ανεπιτυχώς- ενώ σήμερα, με τον αέρα μάλιστα της κρατικής συμπαράστασης το επεκτείνετε εσείς με νέα έφοδο για τον ευνουχισμό της μαθητικής μας νεολαίας από κρατικό μάλιστα πόστο! Γνωρίζετε κυρία Δραγώνα, ότι δεν έχω τίποτα προσωπικό μαζί σας, όπως γνωρίζετε ότι θα σας ήταν λίγο δύσκολο να με βαφτίσετε κι εμένα … ακροδεξιό.
Προς το παρόν μπορείτε εσείς και οι φίλοι σας να με φιμώσετε.
Όμως σ’ αυτό είμαι συνηθισμένος και μάλιστα θα σας έλεγα ότι όποιοι και όσοι στο παρελθόν κατά καιρούς επεχείρησαν να φιμώσουν τις ιδέες αλλά και την μουσική μου, είχαν … κακά γεράματα.
Όπως ίσως ξέρετε ή θα έχετε ακούσει, η ζωή και το έργο μου στηρίχθηκε επάνω σε τρεις λέξεις: Ελλάδα, Πατρίδα, Ελευθερία. Και όλοι μου οι αγώνες έγιναν μόνο και μόνο για να τις υπερασπίσω με κάθε θυσία. Το ίδιο κάνω και τώρα.
Σήμερα εσείς και οι φίλοι σας, με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι οι προηγούμενοι, επιχειρείτε να κατεδαφίσετε τις ιδέες, τις πράξεις και τα έργα που συμβολίζουν αυτές οι τρεις λέξεις, που όπως είπα, ενέπνευσαν και στήριξαν όλες τις γενιές των νεοελλήνων, για να γίνουμε αυτό που είμαστε σήμερα. Μια κορυφαία στιγμή στην νεότερή μας ιστορία υπήρξε και η Εθνική μας Αντίσταση, τότε που έλαμψαν αυτές οι τρεις λέξεις οδηγώντας τα νιάτα εκείνης της εποχής σε ανυπέρβλητες θυσίες. Χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες τα θύματα. Τι μας οδηγούσε τότε; Όλα αυτά που καταδικάζονται σε κάθε σελίδα του βιβλίου σας, για να ανοίξει ο δρόμος σε μια γενικευμένη αλλοίωση του εθνικού μας χαρακτήρα ξεκινώντας με δήθεν επιστημονικό τρόπο από τα τρυφερά μας νιάτα.
Άλλωστε αυτή η προσπάθεια που γίνεται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, έχει αφετηρία γνωστά σε όλους διεθνή κέντρα, που επιδιώκουν την διάλυση των εθνών-λαών με εθνικές ιδιαιτερότητες, συμφέροντα και «αρχές» που οδηγούν σε αντιστάσεις μπροστά στη λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης και γι’ αυτό με τη διάλυση των εθνών επιδιώκουν την μετατροπή των ανθρώπων σε ανυπεράσπιστες μονάδες χωρίς μνήμη και ενοχλητικές ιδιαιτερότητες. Eίναι δυνατόν να επιτραπεί να γίνει κάτι τέτοιο; Να γιατί με βρίσκετε και θα με βρίσκετε πάντοτε αντίθετο, γιατί πιστεύω ότι η γενιά η δική μου έχει αποδείξει στην πράξη, με έργα και όχι μόνο με λόγια, ότι σ’ αυτή τη γωνιά της γης κατοικούν άνθρωποι που είναι Έλληνες με όλη την ιστορική σημασία αυτής της λέξης και τίποτε -απολύτως τίποτε- δεν μπορεί να αμαυρώσει και πολύ περισσότερο να αλλοιώσει.
Τέλος οφείλω να σας πω ότι: Από την ανάγνωση του βιβλίου σας «Τι είν’ η Πατρίδα μας;» έχω συναγάγει ορισμένα συμπεράσματα, που πιστοποιούν θεμελιακές διαφορές από τις απόψεις σας. Θα αρκεστώ προς το παρόν σε μερικά παραδείγματα: «Η κυρίαρχη αντίληψη για το έθνος και την εθνική ταυτότητα, με βάση την οποία οι πολιτικές εξουσίες στην Ευρώπη αλλά και έξω από αυτήν οργανώνουν το διαπαιδαγωγητικό ρόλο του σχολείου, είναι ακόμη σήμερα σε μεγάλο βαθμό η αντίληψη που κληρονόμησε ο ρομαντισμός του 19ου αιώνα, σύμφωνα με την οποία το έθνος αποτελεί οικουμενική, «φυσική» οντότητα, ανεξάρτητη από το χρόνο και το χώρο, και η εθνική ταυτότητα, αυτονόητη και αναλλοίωτη αποτύπωση κοινωνικής ομοψυχίας και συνοχής. Οι εθνικές ιστοριογραφίες προέρχονται από αυτή την παράδοση και δίνουν έμφαση στη συνέχεια της ιστορίας και του πολιτισμού της εθνικής ομάδας, στις αντιστάσεις της απέναντι στις εξωτερικές επιβουλές, στην ομοιογένειά της. Στο σχολείο η ιστορία καλείται να διδάξει τα κατορθώματα των προγόνων και να σφυρηλατήσει την εθνική υπερηφάνεια και ενότητα, ενώ η γλώσσα και η γεωγραφία επιβεβαιώνουν την εθνική συνέχεια στο χρόνο και στο χώρο». (σελ. 31)
Είναι φανερό ότι θεωρείτε ότι το έθνος και η εθνική ταυτότητα είναι «κληρονομιά του ρομαντισμού του 19ου αιώνα [και δεν] αποτελεί «φυσική» οντότητα ανεξάρτητη από τον χρόνο και τον χώρο, αυτονόητη και αναλλοίωτη αποτύπωση εθνικής ομοψυχίας και συνοχής». Φαίνεται ακόμη ότι δεν είσθε σύμφωνη με την έμφαση που δίνεται στο σχολείο «στη συνέχεια της ιστορίας και του πολιτισμού της εθνικής ομάδας, στις αντιστάσεις της απέναντι στις εξωτερικές επιβουλές, στην ομοιογένειά της». Καθώς και στο γεγονός ότι «η ιστορία καλείται να διδάξει τα κατορθώματα των προγόνων και να σφυρηλατήσει την εθνική υπερηφάνεια και ενότητα, ενώ η γλώσσα και η γεωγραφία επιβεβαιώνουν τη συνέχεια στο χρόνο και στον χώρο». Θα ήθελα ειλικρινά να μου λέγατε, αν η παράγραφος αυτή αναφέρεται θετικά ή αρνητικά στον τρόπο που το σχολείο αντιμετωπίζει τα προβλήματα αυτά. Μιας και δεν το λέτε φανερά. Όμως αφήνετε να υπονοηθεί, ότι όλες αυτές οι ιδέες περί έθνους και εθνικής ταυτότητας αποτελούν σύμπτωμα που μας επιβλήθηκε από την «ρομαντική αντίληψη της ιστορίας στο τέλος του 19ου αιώνα. Άρα ξεπερασμένες και αντιεπιστημονικές σύμφωνα με την οπτική γωνία τη δική σας και των υπολοίπων συνεργατών σας που συμμετέχουν στην συγγραφή του εν λόγω βιβλίου. Να όμως που τόσο εγώ όσο και οι γενιές των παππούδων μου αλλά και των συμμαχητών και συνοδοιπόρων μου στους δρόμους των εθνικών αγώνων και στις προσπάθειες για τη δημιουργία μιας ελληνικής τέχνης διαπνεόμεθα σε κάθε μας βήμα και προσπάθεια από αυτές ακριβώς τις ιδέες που καταγγέλλετε ως ξεπερασμένες και ευτελή ως φαίνεται προϊόντα μιας ξεπερασμένης πια ρομαντικής αντίληψης. Και μόνο μ’ αυτή την παράγραφο, μου ζητάτε να απαρνηθώ τον εαυτό μου, τη ζωή μου, τις ιδέες και το έργο μου. Και όχι μόνο από εμένα αλλά όπως αποδεικνύεται από τις πράξεις και τα έργα τους, ΟΛΟΥΣ σχεδόν τους νεοέλληνες, ανώνυμους και επώνυμους που από το 1821 έως σήμερα πίστεψαν ακριβώς σ’ αυτά που θεωρείτε ότι κακώς διδάσκονται σήμερα στο ελληνικό σχολείο. Άλλωστε αμέσως μετά διευκρινίσατε ότι «στις σύγχρονες κοινωνικές επιστήμες για το εθνικό φαινόμενο η ρομαντική αντίληψη για το έθνος έχει γίνει αντικείμενο κριτικής… Οι σύγχρονες θεωρήσεις (…) συγκλίνουν στην παραδοχή ότι η έννοια του έθνους είναι σχετικά πρόσφατη, αλλάζει μέσα στο χρόνο» και παρακάτω αποκαλείτε «φανταστική κοινότητα» του έθνους που στηρίζεται στη νέα νοηματοδότηση (ομολογώ πως δεν καταλαβαίνω τον όρο) υπαρκτών κοινών χαρακτηριστικών» και όλα αυτά τα προσφέρει «η εθνική ταυτότητα» (που ήρθε) «να αντικαταστήσει το κενό που δημιούργησε η κατάλυση των παραδοσιακών μορφών κοινωνικής οργάνωσης». «Καθώς διευρύνεται το σχετικά πρόσφατο ενδιαφέρον των κοινωνικών επιστημών για το εθνικό φαινόμενο, η ρομαντική αντίληψη για το έθνος έχει γίνει αντικείμενο κριτικής τα τελευταία χρόνια. Οι σύγχρονες θεωρήσεις, παρά τις σημαντικές διαφορές τους ως προς την προέλευσή τους, συγκλίνουν στην παραδοχή ότι η έννοια του έθνους είναι σχετικά πρόσφατη, αλλάζει μέσα στο χρόνο και μπορούμε επομένως να κάνουμε την ιστορία της: πιο συγκεκριμένα η έννοια του έθνους όπως χρησιμοποιείται σήμερα διμορφώθηκε ιστορικά τα τελευταία διακόσια χρόνια και συνδέεται άμεσα με τη δημιουργία των εθνών-κρατών (Noiriel 1991). Η εθνική ταυτότητα ήρθε να αντικαταστήσει το κενό που δημιούργησε η κατάλυση των παραδοσιακών μορφών κοινωνικής οργάνωσης και να προσφέρει στα μέλη των σύγχρονων κοινωνιών νέα βάση κοινωνικής συνοχής μέσα από τη δημιουργία της «φαντασιακής κοινότητας» του έθνους, που στηρίζεται στη νέα νοηματοδότηση υπαρκτών κοινών πολιτισμικών χαρακτηριστικών». (σελ. 31)
Γιατί τάχα πολύπλοκες εγκεφαλικές αναλύσεις για αυτονόητα γεγονότα, όπως είναι η συνεχής ανανέωση των μορφών της κοινωνικής συγκρότησης, για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι το έθνος αποτελεί μια «φανταστική κοινότητα»; Αλήθεια, τι θα πει αυτό;
Το έθνος σε σχέση με την κοινωνία είναι η ψυχή σε σχέση με το σώμα. Κι εδώ είναι πιστεύω, το λάθος της σύγχρονης κοινωνικής επιστήμης, που επαγγέλλεσθε. Γιατί επιχειρεί να αναλύσει και να εξηγήσει μορφές και λειτουργίες που αφορούν την κοινωνία-σώμα και όχι το έθνος-ψυχή. Που δεν αναλύεται ούτε εξηγείται, γιατί όπως και τα φαινόμενα της θρησκείας και της τέχνης, ανάγεται στην μεταφυσική και στην υπέρβαση. Στο υπερλογικό και ανεξήγητο. Αν και για τη συνέχεια του ελληνικού έθνους, πέραν του γεγονότος ότι για την παμψηφία θα έλεγα των νεοελλήνων -ανωνύμων και επωνύμων- δεν αποτελούσε και αποτελεί μόνο ένα είδος θρησκευτικής πίστης (άκρως αντιεπιστημονικής βεβαίως για σας) υπάρχουν απτές αποδείξεις ότι ορισμένοι βασικοί άξονες του πνευματικού κόσμου των αρχαίων Ελλήνων κατάφεραν να διατηρηθούν και να φτάσουν ως τις μέρες μας. Λ.χ. είναι πασίγνωστη η διάρκεια της ελληνικής γλώσσας. Δεν είναι όμως γνωστή η διάρκεια της αρχαίας ελληνικής μουσικής μέσω των βασικών μουσικών κλιμάκων, που παρέμειναν αναλλοίωτες, καθώς οι αρχαίοι μουσικοί τρόποι πέρασαν ατόφιοι στη Βυζαντινή μουσική με το νέο όνομα «ήχοι» κι από κει δια μέσου της αραβικής μουσικής και με καινούριο όνομα, «δρόμοι», δημιούργησαν το ρεμπέτικο τραγούδι από το οποίο προήλθε τόσο η σύγχρονη λαϊκή μας μουσική όσο και η έντεχνη-λαϊκή μουσική, μέσα στην οποία συνενώθηκε η μουσική με την ποίηση. Δηλαδή το φαινόμενο που χαρακτήριζε την αρχαία μουσική, δεδομένου ότι τότε με τον όρο «μουσική» εννοούσαν αποκλειστικά την σύζευξη Μουσικής και Λόγου. Ένα άλλο σημαντικό δημιούργημα των αρχαίων, υπήρξε ως γνωστόν και η Δημοκρατία και μάλιστα η άμεση Δημοκρατία. Μετά την κατάκτηση της Ελλάδας από τους Ρωμαίους και σχεδόν έως σήμερα στην Ευρώπη κυριάρχησαν συστήματα συγκεντρωτικά, βασιλείες αυτοκρατορίες, δικτατορίες, σοσιαλιστικές εξουσίες. Η χώρα μας κατακτήθηκε για τέσσερις αιώνες από την Οθωμανική αυτοκρατορία. Εν τούτοις και κάτω από αυτές τις καταλυτικές συνθήκες οι ελληνικές κοινότητες, μέσα και έξω από τον γεωγραφικό μας χώρο, κυβερνήθηκαν με δημοκρατικό τρόπο. Οι κάτοικοι λ.χ. ενός χωριού εξέλεγαν τακτικά με καθολική ψηφοφορία την διοικητική και τη δικαστική τους εξουσία. Κι αυτό αντανακλάται στο Σύνταγμα της Επιδαύρου, μέσα στο οποίο ρητώς αναφέρεται ότι απαγορεύονται οι «τίτλοι ευγενείας». Άλλωστε αυτό το δημοκρατικό φρόνημα μπορούμε να πούμε ότι παραμένει έως σήμερα βασικό γνώρισμα της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού. Κι αυτό σε πείσμα των προσπαθειών των ξένων δυνάμεων να επιβάλουν τις γνωστές δυναστείες των Βαυαρών και των Γλύξμπουργκ. Γεγονός που αρνείσθε πεισματικά να παραδεχτείτε. Δηλαδή το γεγονός των συνεχών παρεμβάσεων των ξένων στην χώρα μας, που υπήρξαν πρόξενοι των μεγαλυτέρων εθνικών μας καταστροφών. Όπως της Μικρασιατικής, του Εμφυλίου, της Κύπρου και τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας. Συμφωνώ μαζί σας στην παράγραφο της σελ. 33, ότι τα κριτήρια με τα οποία ορίζεται ένα έθνος είναι πολιτισμικού χαρακτήρα: καταγωγή, γλώσσα, θρησκεία και παραδόσεις, μύθοι, ιστορίες, μνήμες. «Όπως χαρακτηριστικά δείχνουν οι παραπάνω έρευνες, τα κριτήρια με τα οποία ορίζεται το έθνος είναι πολιτισμικού χαρακτήρα: καταγωγή, γλώσσα, θρησκεία και παραδόσεις, μύθοι, ιστορικές μνήμες. Τα πολιτισμικά αυτά κριτήρια, που θεωρούνται κοινά, προσδιορίζουν τον συμβολικό και τον φυσικό χώρο του έθνους. Οτιδήποτε διαφορετικό θεωρείται ότι βρίσκεται έξω από το έθνος και συνήθως απορρίπτεται. Έτσι τα έθνη έχουν προσδιοριστεί ιστορικά κατά κύριο λόγο μέσα από τις διαφορές τους από και σε σύγκριση με άλλα έθνη. Αυτή τη συνεχής διαδικασία ετεροπροσδιορισμού συμβάλλει στην αέναη αναπαραγωγή της εθνικής ταυτότητας ως μοναδικής και ομοιογενούς και στηρίζει την τάση της να αρνείται τόσο τις ομοιότητες με καθετί έξω από αυτήν όσο και τις διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της». Όμως διαφωνώ με την άποψή σας πως «ό,τι είναι διαφορετικό, θεωρείται ότι βρίσκεται έξω από το Έθνος, συνήθως απορρίπτεται». Και ακόμα ότι «η συνεχής διαδικασία ετεροπροσδιορισμού συμβάλλει στην αέναη αναπαραγωγή της εθνικής ταυτότητας ως μοναδικής και ομοιογενούς και στηρίζει την τάση της να αρνείται τόσο τις ομοιότητες με κάθε τι έξω από αυτήν όσο και τις διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της».
Χωρίς ίσως να το θέλετε, φορτώνετε με αρνητικές ιδιότητες το Έθνος και την εθνική ταυτότητα, μιας και για να υπάρξουν κατά τη γνώμη σας, πρέπει πρώτον να ετεροπροσδιορισθούν και δεύτερον να «απορρίψουν» δηλαδή να κλειστούν στο καβούκι τους. Συμφωνούν άρα γε αυτές οι διαπιστώσεις με το ελληνικό έθνος; (Για να αρκεστούμε στη δική μας ιστορική εμπειρία). Γιατί όλα τείνουν να αποδείξουν ότι ο,τιδήποτε καλό και θετικό έγινε ως τώρα, οφείλεται στο γεγονός ότι είχαμε και έχουμε ανοιχτές θύρες (τουλάχιστον ως προς τον πολιτισμό) και προς Ανατολάς και προς Δυσμάς όπως και προς Βορρά. Έτσι ό,τι υπήρξε και ό,τι υπάρχει, αποτελεί δημιουργική πρόσμιξη διαφόρων ιδεών και πολιτισμών, ακόμα και τρόπων ζωής. Ήμαστε πάντοτε ανοιχτοί κατά το παράδειγμα του Ρήγα Φεραίου, που ενώ σάλπιζε την επανάσταση των Ελλήνων, οραματιζόταν την μεγάλη οικογένεια των Βαλκανικών λαών. Το ίδιο που κάναμε κι εμείς στην Εθνική Αντίσταση, που αγωνιζόμαστε όχι μόνο για την δική μας ελευθερία αλλά και για την «πανανθρώπινη τη λευτεριά». Και μη μου πείτε ότι επηρεάστηκαν από την ρομαντική άποψη περί έθνους οι φουστανελάδες αγράμματοι ως επί το πλείστον Έλληνες επαναστάτες, όταν το Σύνταγμα της Επιδαύρου στα 1822 διακήρυσσε την ανασύσταση του ελληνικού έθνους αποτελώντας παράλληλα το δημοκρατικότερο Σύνταγμα όλων των εποχών, μιας και είχαν ανοιχτά τα μυαλά τους στις επιρροές της Γαλλικής και της Αμερικανικής ακόμα επανάστασης. Για να ετεροπροσδιοριστούμε θα πρέπει να είμαστε ανίκανοι να αυτοπροσδιοριζόμαστε κάθε στιγμή (ακόμα και σήμερα), ενώ η εθνική μας ταυτότητα υπήρξε και είναι τόσο ισχυρή, ώστε να μην έχουμε ούτε να θέλουμε να έχουμε εχθρούς, για να είμαστε αυτοί που είμαστε. Άλλωστε η βασική εξωτερική μας πολιτική ως τώρα υπήρξε και είναι αμυντική με εξαίρεση την τυχοδιωκτική εκστρατεία στην Τουρκία, που μας κόστισε τόσο ακριβά. Και γιατί δεν ρωτάτε και μας (όσους επιζήσαμε), που περάσαμε μέσα από το καμίνι της ξένης κατοχής, να σας πούμε από πού αντλούσαμε τη δύναμη και το θάρρος να αναμετρηθούμε ίσος προς ίσον με την τερατώδη Χιτλερική μηχανή θανάτου; Μονάχα με την σκέψη ότι στο βάθος είμαστε ανώτεροι από αυτούς! (Εξ άλλου σ’ αυτό μας βοηθούσε η μετατροπή των εχθρών μας σε μια συμπαγή μάζα αιμοδιψών βαρβάρων). Γιατί; Γιατί ανήκαμε σε ένα Έθνος πολύ ανώτερο απ’ αυτούς στον πνευματικό και πολιτισμικό κυρίως χώρο από τον Αισχύλο και τον Πλάτωνα έως τον Σολομό, τον Παλαμά και τον Καβάφη. Και όσοι είμαστε μορφωμένοι, το ηθικό μας ανάστημα έπαιρνε συνειδητά δύναμη απ’ αυτούς. Όσο για τους αμόρφωτους αλλά γενναίους, αντλούσαν δύναμη όπως οι αγωνιστές του ΄21 από τα «μάρμαρα». Αν όλα αυτά είναι «παραμύθια», τότε ό,τι υπήρξε θετικό και ξεχωριστό ως τώρα, ας πούμε ότι ήταν και είναι «παραμύθι». Τότε για ποιον λόγο θέλετε να το κατεδαφίσετε; Δεν ξέρετε ότι έτσι σκοτώνετε την ψυχή μας; Χάρη στην οποία είσθε κι εσείς σήμερα ελεύθερη; Όπως ασφαλώς καταλαβαίνετε, για μένα προσωπικά δεν υπάρχει καν ερώτημα «Τι είν’ η πατρίδα μας;». Για όλους όσους αφιέρωσαν το έργο και κυρίως τη ζωή τους ολόκληρη σ’ αυτή την πατρίδα -και είναι χιλιάδες, εκατομμύρια Έλληνες, επώνυμοι ή ανώνυμοι, νεκροί ή ζωντανοί, δεν υπάρχουν τέτοια ερωτήματα, γιατί αυτοί οι ίδιοι είναι η πατρίδα…
Γι’ αυτό σας παρακαλώ και εύχομαι να λάβετε σοβαρά υπ’ όψιν την μαρτυρία ενός ελεύθερου Έλληνα και να σταματήσετε αυτή την εκστρατεία, που μόνο δεινά μπορεί να φέρει στον ήδη δοκιμαζόμενο λαό μας.
Σας χαιρετώ,
Μίκης Θεοδωράκης
ΥΓ. Επειδή θεωρώ ότι με την απάντησή μου αυτή μου δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξω ορισμένα ουσιαστικά επιχειρήματα στην προσπάθειά μου να διαφωτίσω όσο γίνεται πληρέστερα τον ελληνικό λαό για τα κίνητρά μου στον αγώνα που ξεκίνησα και συνεχίζω, είμαι υποχρεωμένος να την δημοσιεύσω στο διαδίκτυο, όπως έκανα έως τώρα, δεδομένου ότι τα ισχυρά ΜΜΕ προς το παρόν αποφεύγουν ακόμα και να αναφερθούν στις απόψεις μου καταφεύγοντας ως συνήθως σε ύβρεις…
Αυτό θα πει ελευθερία τύπου!

Γαλλικό ΟΧΙ (Μεταναστευτικό 11)

Από συγκέντρωση διαμαρτυρίας μεταναστών στην Γαλλία (Reuters)
a
a
Αποκλείει να δοθεί δικαίωμα ψήφου στους μετανάστες
η κυβέρνηση Σαρκοζί
b
b
Αντιγράφω μια είδηση από το in.gr του ΔΟΛίου συγκροτήματος, οι άνθρωποι του οποίου κάνουν τα πάντα ώστε να περάσει το απαράδεκτο και εγκληματικό νομοσχέδιο που ετοίμασαν ορισμένοι πολυπολιτισμικοί και προοδευτικοί εθνομηδενιστές για την απόδοση Ιθαγένειας άνευ σοβαρών όρων και προϋποθέσεων στους μετανάστες και κυρίως στους λαθρομετανάστες:
c
Παρίσι
Η γαλλική κυβέρνηση απέκλεισε την Τετάρτη κάθε περίπτωση να δοθεί στους μετανάστες δικαίωμα ψήφου στις τοπικές εκλογές, όπως αξιώνει η σοσιαλιστική αντιπολίτευση.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να θεσμοθετήσουμε το δικαίωμα ψήφου των ξένων στις τοπικές εκλογές» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και υπουργός Παιδείας Λικ Σατέλ στον ραδιοσταθμό RFI, διευκρινίζοντας ότι «το δικαίωμα αυτό συνδέεται στενά με την υπηκοότητα».
Αφορμή για τις δηλώσεις του Λ. Σατέλ ήταν η κατάθεση, από την επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Κόμματος Μαρτίν Ομπρί, πρότασης νόμου υπέρ του δικαιώματος ψήφου στους αλλοδαπούς που προέρχονται από χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις τοπικές εκλογές.
Η Μαρτίν Ομπρί δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει ότι ο πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί είχε ταχθεί υπέρ του δικαιώματος ψήφου των μεταναστών πριν εκλεγεί το 2007.
Ο Νικολά Σαρκοζί «είχε εξηγήσει πολύ καθαρά το 2007 ότι δεν επιθυμούσε να εντάξει αυτή την πρόταση στο προεδρικό του πρόγραμμα, διότι εκτίμησε ότι δεν έχει έλθει ακόμα η ώρα» αντέτεινε ο Λικ Σατέλ.
Η Γαλλία αριθμεί 5,5 εκατομμύρια μετανάστες, εκ των οποίων 3,5 εκατομμύρια εκτός ΕΕ, οι οποίοι προέρχονται κυρίως από τις χώρες του Μάγκρεμπ, την υποσαχάρεια Αφρική και την Κίνα. Από αυτούς μόνον οι υπήκοοι χωρών της ΕΕ οι οποίοι διαμένουν μόνιμα στη Γαλλία έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν στις δημοτικές και τις ευρωεκλογές.
Δ.Ε.Ε.

Ίβηρες

Χάρτης με την κατανομή των αρχαίων γλωσσών της Ιβηρικής χερσονήσου
(Από το Λεξικό των Λαών του Αρχαίου Κόσμου του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη)


Ἲβηρες: Ονομασία δύο παλαιότατων λαών, που εντοπίζονται στα δύο αντίθετα άκρα του αρχαίου Ελληνο-Ρωμαϊκού κόσμου, στην Ιβηρική χερσόνησο στην Δύση και στον Καύκασο στην Ανατολή. Ο Στράβων (ΙΑ΄ ΙΙ. 19), εικάζει ότι οι δύο λαοί ονομάσθηκαν Ίβηρες από τα χρυσωρυχεία που υπήρχαν και στις δύο χώρες.
Οι Ίβηρες της Δύσης αποτελούσαν έναν προϊστορικό λαό, εγκατεστημένο στις περιοχές των Μεσογειακών παραλίων της σημερινής νοτιοανατολικής Ισπανίας (βλ. Χάρτη), από τον οποίο πήρε αργότερα το όνομά της ολόκληρη η Ιβηρική χερσόνησος.
Ο Ηρόδοτος (Α΄ 163) αναφέρει ότι οι Φωκαείς ήσαν οι πρώτοι που ανακάλυψαν την Ιβηρία και άλλες περιοχές στην δυτική Μεσόγειο, καθώς και τις φιλικές σχέσεις τους με τον περίφημο βασιλιά του Ταρτησσού, τον Αργανθώνιο, ο οποίος εβασίλευσε ογδόντα χρόνια και έζησε εκατόν είκοσι.
Αυτόν ακριβώς τον μακρόβιο βασιλέα του Ταρτησσού υπονοούν οι στίχοι του λυρικού ποιητή του 6ου π.Χ. αιώνα Ανακρέοντα, από την Τέω της Ιωνίας, ο οποίος έγραψε: «…εγώ δ’ ούτ’ αν Αμαλθείης βουλοίμην κέρας ούτ’ έτεα πεντήκοντά τε και εκατόν Ταρτησσού βασιλεύσαι…» (…Εγώ ούτε της Αμαλθείας ήθελα το κέρας, ούτε να βασιλεύσω εκατόν πενήντα χρόνια στον Ταρτησσό…).
Ο Στράβων, έχοντας αφιερώσει το τρίτο Βιβλίο των «Γεωγραφικών» του στην Ιβηρία, αναφέρει (Γ΄ Ι. 6) ότι οι Τουρδητανοί, ένα από τα ιβηρικά φύλα (την χώρα τους διέρρε ο ποταμός Βαίτις, ο σημερινός Γουαδαλκιβίρ), ήσαν οι πιο σοφοί από τους Ίβηρες και ότι είχαν δικό τους αλφάβητο με το οποίο κατέγραφαν στοιχεία της Ιστορίας τους.
Πιθανόν ο Στράβων να αναφερόταν σε κάποια από τις λεγόμενες Ταρτησσο-Ιβηρικές (Tartesso-Iberian) γραφές. Οι ιθαγενείς αυτές γραφές διακρίνονται σε:
1) ΒόρειαΑνατολική-Levantine) Ιβηρική γραφή, που διαβάζεται από αριστερά προς τα δεξιά και τα περισσότερα σημεία της είχαν γεωμετρικά σχήματα. Τα 27 (ή 28) σημεία της είχαν ημισυλλαβικό-ημιαλφαβητικό χαρακτήρα και η πηγή τους αποτελεί ένα πρόβλημα.
2) ΝότιαΜεσημβρινή-Meridional) Ιβηρική γραφή, που συνήθως είχε φορά από δεξιά προς τα αριστερά, με ημισυλλαβικό χαρακτήρα και
3) Νοτιολουσιτανική (Sudlusitanian or Tartessian) ή Ταρτησσιανή της σημερινής νότιας Πορτογαλίας σε επιγραφές του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ. Στις γραφές αυτές θα πρέπει να προστεθούν και η λεγόμενη Ελληνο-Ιβηρική γραφή σε μια μορφή του Ιωνικού αλφαβήτου σε επιγραφές του 4ου και 3ου αιώνα π.Χ. καθώς και η Λιβυο-Φοινικική γραφή του 2ου – 1ου αιώνα π.Χ. η οποία είναι μια Νεο-Καρχηδονιακή (φοινικική) γραφή.
Η ανάγνωσή τους, αλλά όχι η πλήρης ερμηνεία τους, έχει προχωρήσει σημαντικά μετά τις εργασίες των Gomar-Moreno και A. Tovar. Σύμφωνα με την γνώμη του τελευταίου, τα περισσότερα σημεία της Ταρτησσο-Ιβηρικής γραφής προέρχονται από τα ελληνικά και φοινικικά αλφάβητα και το συλλαβικό σύστημα πρέπει να είναι επιβίωση από μια προηγούμενη γραφή, εντελώς συλλαβική, με κρητο-κυπριακή παράδοση. (βλ. Charles Higounet: Η ΓΡΑΦΗ, στην σειρά “Que sais-je?” Νο 36 - σελ. 57). Νεώτερες απόψεις για την γραφή αυτήν (βλ. Λεξικό Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα, στο λήμμα ιβηρική γλώσσα), υποστηρίζουν ότι αναπτύχθηκε αρχικά στην ΝΔ Ισπανία, με επίκεντρο την θαλάσσια περιοχή μεταξύ της σημερινής πόλης Ουέλβα (Huelva) και των στενών του Γιβραλτάρ. Διακρίνουμε μια παλαιότερη δυτική φάση που ονομάζουμε Ταρτησσιανή (Tartessian) και μια μεταγενέστερη ανατολική φάση, παράγωγη της πρώτης, που ονομάζουμε Ιβηρική (Iberian).
Η Ταρτησσο-Ιβηρική γραφή, όπως προαναφέραμε, διακρίνεται σε Βόρεια (βλ. Εικόνα), Νότια και Νοτιολουσιτανική, χρησιμοποιήθηκε δε για την γραφή όχι μόνον της μη-αριοευρωπαϊκής Ιβηρικής γλώσσας, αλλά και για την γραφή της αριοευρωπαϊκής Κελτιβηρικής γλώσσας (βλ. Χάρτη). Οι Ίβηρες διατήρησαν αυτό το σύστημα γραφής μέχρι τον 3ο αιώνα π.Χ. εποχή της ρωμαϊκής κατάκτησης.
Η Βόρεια παραλλαγή του Ιβηρικού αλφάβητου


Γύρω στον 9ο / 8ο αιώνα π.Χ. θα σημειωθεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην Ιστορία της Ιβηρικής χερσονήσου, η έναρξη των εισβολών των Κελτικών φύλων (βλ. λήμμα Κέλτες), προερχομένων από την σημερινή νότια Γαλλία, που θα υποτάξουν τους αυτόχθονες και θα εγκατασταθούν στο ανατολικό και κεντρικό τμήμα της Ιβηρικής (βλ. C.A.H. Vol. II part 2, σελ. 765). Από την συγχώνευση των δύο αυτών φυλετικών στοιχείων θα προκύψουν οι λεγόμενοι Κελτίβηρες, στους οποίους αναφέρεται επίσης ο Στράβων (Γ΄ ΙΙ. 1) και που τους τοποθετεί στα βόρεια της χώρας των Τουρδητανών (της σημερινής Ανδαλουσίας) τονίζοντας (Γ΄ ΙΙ. 15) ότι σε αντίθεση με τους ήρεμους και πολιτισμένους Τουρδητανούς, οι Κελτίβηρες «…είχαν θεωρηθεί απ’ όλους ως οι πιο θηριώδεις άνθρωποι…».
Παρά το γεγονός ότι η κελτική επίδραση στο νότιο τμήμα της χερσονήσου ήταν περισσότερο σημαντική απ’ όσο υπέθεταν οι παλαιότεροι ερευνητές, εν τούτοις ο αυτόχθων Μεσογειακός πληθυσμός όχι μόνον κατάφερε να επιζήσει, αλλά δημιούργησε και τον αξιόλογο πολιτισμό που είναι γνωστός στους αρχαιολόγους ως «Ιβηρικός», αν και δέχθηκε σοβαρές επιρροές από τους Φοίνικες, τους Κέλτες και κυρίως τους Έλληνες, όπως απεκάλυψαν τα στοιχεία που ήλθαν στο φως.
Η αριστοτεχνική Ιβηρική γραπτή Κεραμική είναι μάλλον όψιμο επίτευγμα, του 3ου και 2ου αιώνα π.Χ. αλλά αισθητικά είναι εντυπωσιακή και υψηλής ποιότητας.
Εξ ίσου εξαιρετική είναι και η Ιβηρική Γλυπτική που αναπτύχθηκε για θρησκευτικούς σκοπούς, αλλά ανήλθε σε ένα υψηλό επίσης επίπεδο δεξιοτεχνίας, χαρακτηριστικό δείγμα της οποίας είναι η περίφημη «Κυρία του Έλτσε» (Dama de Elche), η οποία αναπαριστά πιθανότατα κάποια ιέρεια.

Η Κυρία του Έλτσε


Η αργυροχρυσοχοΐα και η κατασκευή κοσμημάτων, με κέντρο πιθανόν την περιοχή της σημερινής ΝΑ Ισπανίας όπου τοποθετείται το φημισμένο Βασίλειο του Ταρτησσού που προαναφέραμε, θα φθάσουν παρομοίως σε υψηλό επίπεδο καλλιτεχνίας και θα αναπτύξουν έναν χαρακτηριστικό «ανατολικίζοντα» ρυθμό (orientalizing style), ανάλογο με τον σύγχρονό τους ελληνικό (750-650 π.Χ.) και πρώϊμο ετρουσκικό, δεχόμενες επιρροές από την Ανατολή.
Οι Ίβηρες έθαβαν τους νεκρούς τους όχι μόνον με έναν τρόπο. Το έθιμο της καύσης των νεκρών (cremation) ήταν βέβαια το πλέον διαδεδομένο, αλλά εξ ίσου σχεδόν χρησιμοποιούσαν και την ταφή (inhumation), σε δοχεία που έθαβαν στην γη.
Οι Ίβηρες ήσαν τρομεροί πολεμιστές με εξαίρετο οπλισμό, χαρακτηριστικό του οποίου ήταν το μικρό ξίφος που παρέλαβαν από τους Έλληνες (βλ. λεπτομέρειες για τα παραπάνω στο C.A.H. Vol. II part 2, σελ. 767-768).
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθούμε με συντομία στο μυθικό Βασίλειο του Ταρτησσού, οι παραδόσεις για το οποίο έχουν διαφυλαχθεί στις διηγήσεις και τις αναφορές πολλών αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Από πολλούς ερευνητές ταυτίζεται με την μακρινή και εξωτική Ταρσίδα (Tarshish), που συχνά μνημονεύεται στην Βίβλο και πιθανόν σε κείμενο του Ασσύριου αυτοκράτορα Εσαρχαδδών (680-669 π.Χ.), όπου ισχυρίζεται ότι όλοι οι βασιλείς της θάλασσας, έγιναν υποτελείς του. Η σύγχρονη έρευνα τοποθετεί αυτό το αρχαίο και πλούσιο Βασίλειο στην περιοχή της σημερινής δυτικής Ανδαλουσίας, όπου σύμφωνα με την παράδοση είχε ιδρυθεί το 1100 π.Χ. η φοινικική αποικία του Γκάντες (Gades), το σημερινό Κάδιθ (Cádiz), τα Γάδειρα των αρχαιοελληνικών πηγών.
Η Βίβλος αναφέρει ότι «πλοία της Ταρσίδος» μετέφεραν στον Σολομώντα ασήμι και κασσίτερο από την Δύση στην Παλαιστίνη, τον 10ο αιώνα π.Χ.
Η αρχαιολογική έρευνα όμως κατέρριψε αυτούς τους ισχυρισμούς, δεδομένου ότι όπως αποδείχθηκε, η αρχαιότερη παρουσία των Φοινίκων στην περιοχή χρονολογείται στην καλύτερη περίπτωση μόλις στον 8ο αιώνα π.Χ.
Όπως μνημονεύει ο Στράβων (Γ΄ ΙΙ. 11): «…οι αρχαίοι έλεγαν τον ποταμό Βαίτι (σημερινός Γουαδαλκιβίρ, Guadalquivir σ.σ.) Ταρτησσό, ενώ τα Γάδειρα και τα κοντινά τους νησιά τα έλεγαν Ερύθεια…» και παρακάτω: «…ήσαν δύο οι εκβολές του ποταμού και ανάμεσά τους λένε ότι υπήρχε κατοικημένη πόλη που λεγόταν Ταρτησσός, ομώνυμη με το ποτάμι και η περιοχή λεγόταν Ταρτησσίς…». Η πόλη εντοπίζεται πλέον από την σύγχρονη έρευνα στην θέση της σημερ. πόλης Ουέλβα (Huelva) και όχι με το Κάδιθ, όπως υπέθεταν παλαιότερα (βλ. C.A.H. Vol. III part 2 σελ. 520). Τα Ερύθεια νησιά, ήσαν τα νησιά όπου κατά την Μυθολογία έβοσκε τα βόδια του ο Γηρυόνης και που τα άρπαξε ο Ηρακλής στον σχετικό άθλο του. Όπως ισχυρίζεται ο Στράβων (Γ΄ ΙΙ. 12), με αφορμή κάποιους στίχους του Ομήρου (Ιλιάς, Θ 485), ο ποιητής γνώριζε την ύπαρξη του Ταρτησσού, που ήταν στην απώτατη Δύση και για τον λόγο αυτόν ονόμασε τον Άδη και τα απώτατα μέρη από τους υπόγειους τόπους, Τάρταρον, από τον Ταρτησσό, παραλλάσσοντας κάπως την λέξη. Οι Ίβηρες, όπως είχε διαπιστώσει ήδη από τον 1ο αιώνα π.Χ. ο Στράβων (Γ΄ΙΙ. 15), είχαν εκρωμαϊστεί πλήρως και δεν θυμόντουσαν την γλώσσα τους. Τους επόμενους αιώνες οι Ίβηρες της Δύσης θα αφομοιωθούν πλήρως και θα εξαφανισθούν μέσα στην λαίλαπα των πολέμων και των διαφόρων επιδρομέων, Βανδάλων, Αλανών (βλ. για λεπτομέρειες στα λήμματα Αλανοί και Κελτίβηρες), Βησιγότθων και Αράβων, που εγκαταστάθηκαν διαδοχικά στην περιοχή.
Οι Ίβηρες της Ανατολής (του Καυκάσου) ήσαν επίσης ένας πανάρχαιος λαός της περιοχής. Από τα «Γεωγραφικά» του Στράβωνος και πάλι, έχει διασωθεί μια σημαντική περιγραφή της χώρας και των κατοίκων της (ΙΑ΄ ΙΙΙ. 1-6).
Σύμφωνα με αυτήν, η χώρα τους εκτεινόταν στα νότια του Καυκάσου και «…την διαρρέουν ποτάμια…». Το μεγαλύτερο από αυτά είναι ο Κύρος (σημερ. Kuras), που πηγάζει από την Αρμενία. Κατά τον Στράβωνα (ΙΓ΄ ΙΙΙ. 3): «…την Ιβηρική πεδιάδα κατοικούν οι πιο νοικοκύρηδες και ειρηνικοί άνθρωποι. Φοράνε Αρμένικα και Μηδικά ρούχα. Στα βουνά της χώρας κατοικούν οι πιο πολλοί που είναι ικανοί πολεμιστές και ζουν σαν τους Σκύθες και τους Σαρμάτες. Είναι εξ άλλου γείτονες με αυτούς και συγγενικό τους γένος. Μπορούν να επιστρατεύσουν πολλές δεκάδες χιλιάδες δικούς τους, όσο και οι Σκύθες και οι Σαρμάτες όταν σημάνει κίνδυνος…».
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι παρακάτω πληροφορίες (ΙΓ΄ ΙΙΙ. 6) για την κοινωνική δομή των Ιβήρων: «…τέσσερα είναι και τα γένη των ανθρώπων που κατοικούν την χώρα. Πρωτα-πρώτα αυτό που δίνει τους βασιλείς, συνήθως τον μεγαλύτερο σε ηλικία και πλησιέστερο συγγενή με τον προηγούμενο (βασιλιά). Ο δεύτερος στην τάξη ασκεί δικαστική εξουσία και είναι αρχηγός του στρατού. Δεύτερο γένος είναι των ιερέων, που φροντίζουν και τις υποθέσεις με τους γείτονες. Τρίτο γένος είναι των στρατευομένων και των γεωργών. Τέταρτο είναι ο απλός λαός, που είναι δούλοι των βασιλέων και φροντίζουν όλα τα ζητήματα του βίου. Τα υπάρχοντα είναι κοινά σε κάθε σόϊ. Στο καθένα έχει τον πρώτο λόγο και διαχειρίζεται τα οικονομικά ο μεγαλύτερος σε ηλικία…».
Ένα από τα προγονικά φύλα των Ιβήρων, όπως υποστηρίζεται (βλ. Λεξικό Π-Λ-Μπ) ήσαν και οι αναφερόμενοι από τον Ηρόδοτο (Α΄ 104, 110 - Γ΄ 94 – Δ΄ 37,40 – Ζ΄ 79) ΣάσπειρεςΣάπειρες), που ήσαν εγκατεστημένοι από τους προϊστορικούς χρόνους στην χώρα, η οποία ονομαζόταν Σασπειρίτις ή Συσπιρίτις και που μετά τον 1ο αιώνα π.Χ. μετονομάσθηκαν σε Ίβηρες. Η χώρα τους κατακτήθηκε από τους Πέρσες και εντάχθηκε στην 18η Σατραπεία της αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών. Στην συνέχεια θα ενταχθεί στην αυτοκρατορία του Μ. Αλεξάνδρου και στο βασίλειο των Σελευκιδών, ενώ στα μέσα περίπου του 3ου αιώνα π.Χ. θα αποκτήσει την ανεξαρτησία της επωφελούμενη των εμφυλίων πολέμων μεταξύ των Επιγόνων. Στην διάρκεια του 2ου αιώνα π.Χ. τμήματα της Ιβηρίας θα κατακτηθούν από τους Οροντίδες βασιλείς της Αρμενίας (βλ. λεπτομέρειες στις παλαιότερες αναρτήσεις Ἀρμένιοι (1) και Αρμένιοι (2)). Στις αρχές του 1ου αιώνα π.Χ. η περιοχή θα υπαχθεί στο Βασίλειο της Αρμενίας του Τιγράνη ΙΙ του Μέγα (95-55 π.Χ.), ο οποίος θα πάρει ως σύζυγο την Κλεοπάτρα, την κόρη του περίφημου Μιθριδάτη VI του Ευπάτορα (συχνά αναφερόμενος στα κείμενα ως Μιθριδάτης ο Μέγας), βασιλέα του Πόντου (120-63 π.Χ.). Ο Τιγράνης ΙΙ θα συμμαχήσει με το Παρθικό Βασίλειο (βλ. Πάρθοι) και το Βασίλειο του Πόντου και θα κατακτήσει τεράστιες εκτάσεις, φθάνοντας στα σύνορα σχεδόν της Αιγύπτου, ενώ θα καταλύσει και τα υπολείμματα του Βασιλείου των Σελευκιδών στην Συρία. Θα εμπλακεί όμως στους Μιθριδατικούς πολέμους εναντίον της Ρώμης και αυτή υπήρξε η αρχή του τέλους του. Το 65 π.Χ. ο Ρωμαίος στρατηγός Πομπήϊος θα κατακτήσει την περιοχή και ο Τιγράνης ΙΙ θα χάσει το μεγαλύτερο μέρος των κατακτήσεών του μετά την αναδιάταξη της πολιτικής γεωγραφίας που πραγματοποίησε ο Πομπήϊος στην Ανατολή.
Η Ιβηρία εκχριστιανίσθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. και από την εποχή εκείνη οι σχέσεις της με το Βυζάντιο θα αποτελέσουν τον σημαντικότερο παράγοντα της Ιστορίας της. Οι Ίβηρες θεωρούνται το βασικότερο στοιχείο στην εθνολογική διαμόρφωση των σημερινών κατοίκων της ανεξάρτητης πλέον Δημοκρατίας της Γεωργίας (βλ. και λήμματα Αρμένιοι, Κόλχοι), η γλώσσα των οποίων δεν ανήκει στην αριοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών, αλλά στις λεγόμενες Καυκασιανές γλώσσες.
Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης